Oostindisch doof? DNB en de minister van Sociale Zaken hebben gedemonstreerd dat niet te zijn. Meer . . . 

De Nederlandse Pensioenfonds Index (NPFI) van WM Performance Services is een graadmeter voor de verwachte rendementen van het WM Universum van Nederlandse pensioenfondsen. Deze maatstaf is gebaseerd op de assetmix en de mate van valuta-afdekking van het WM Universum aan het eind van het vorige jaar en op de rendementen van standaard marktindices. Meer . . . 

Aan het eind van vorig jaar, dat de boeken in is gegaan als een van de slechtste ooit, leek op financiële markten enige stabilisatie op te treden. Aandelenmarkten sloten december af met een plusje. Dat was een welkome afwisseling na een half jaar lang dalende markten. Bemoedigend was bovendien dat kredietmarkten enigszins herstelden van de enorme turbulentie in september en oktober en dat de markten opgewassen leken tegen voortgaand negatief economisch nieuws. Helaas was het optimisme van korte duur. In januari moesten aandelen weer fors terrein prijsgeven. Het was vooral een nieuwe ronde problemen bij banken en bijbehorende kapitaalinjecties die aandelenbeleggers deden zoeken naar veilige havens. Meer . . . 

Mark Wiedman (managing director Financial Markets Advisory Group) en André van den Heuvel (managing director en hoofd institutional business, Benelux) bij BlackRock, onderzoeken of er lessen zijn te trekken uit de turbulentie op de markt. Meer . . . 

Nog steeds heeft Nederland een robuust pensioenstelsel, gebaseerd op kapitaaldekking. De Pensioenwet huldigt het principe van een pensioenstelsel waarin de deelnemer krijgt wat is toegezegd, namelijk zijn nominale

pensioenuitkering. Mogelijk biedt de bestaande wetgeving voldoende flexibiliteit om de huidige marktturbulentie gezien het lange termijn karakter van de pensioenverplichtingen op te vangen. In de actuele crisis zal dit echter niet lukken zonder dat de aan pensioenbestuur en -uitvoering te stellen eisen verder worden opgeschroefd. Meer . . . 

Afgelopen jaar werden de markten gedreven door angst en sentiment. Russell Investments gelooft dat in 2009 een beginnend herstel waarneembaar zal zijn, waarbij de markten gedreven worden door fundamentals en waarin discipline en consistentie worden beloond. In deze periode van herstel voorziet CIO EMEA Brian Tipple belangrijke kansen voor actief vermogensbeheer. Meer . . . 

“Het afgelopen jaar is gebleken dat de effecten van de kredietcrisis sterk doorwerkten in de reële economie. De door ons verwachte vertraging van de wereldeconomie werd daardoor een stuk groter. Eind 2008 was er dan ook sprake van een bijna wereldwijde recessie. Het vertrouwen bij bedrijven en consumenten daalde tot een ongekend laag niveau. Als gevolg van de economische terugval zagen we de winstgevendheid van bedrijven en de inkomens van consumenten verslechteren. De werkloosheid in de VS liep sterk op, in Europa zal dit in 2009 ook gebeuren. Meer . . . 

“De wereldeconomie zit middenin de ergste neergang sinds het begin van de jaren tachtig. Ze is nog lang niet hersteld van de gevolgen van het hartinfarct in september 2008. Wereldwijd zal 2009 een erg slecht jaar worden voor de economische groei. Investeerders zullen zich daarom zeer behoedzaam opstellen. Meer . . . 

“Als fiduciair aanbieder hanteert SEI in de regel geen huisvisie maar we hebben wel toegang tot de verschillende visies van de externe managers die door SEI zijn ingehuurd. In de eerste week van 2009 hield SEI een enquête onder haar externe beleggers om inzicht te krijgen in hun verwachtingen voor het nieuwe jaar en hoe deze vertaald is in de diverse fondsen. Van de 82 managers wereldwijd waren 21 vastrentende beleggers, 52 aandelenbeleggers en negen hedgefondsen. Meer . . . 

“Mn Services werkt met een aantal economische scenario’s. Ons hoofdscenario is dat de huidige diepe recessie heel 2009 aanhoudt. Wij wijken daarmee af van de marktconsensus die rekening houdt met een economische opleving in de tweede jaarhelft dankzij de grote steunprogramma’s door overheden. Wij zien meer de risico’s aan de onderkant en zijn beducht voor protectionisme door individuele staten. Veel grote westerse landen denken te veel in: ik eerst. Het is ook belangrijk om reeds verder te kijken dan 2009. Neem bijvoorbeeld de inflatie. We verwachten dat deze de komende maanden zeer laag zal blijven. Op de middellange termijn onderkennen we echter zowel economische scenario’s waarin de economie te kampen krijgt met een grootschalig deflatieprobleem als economische scenario’s met een opwaartse druk op de inflatie, met als uiterste een inflatie die stijgt met meerdere procentpunten. Meer . . . 

Ook voor de Algemene Pensioen Groep (APG) is 2008 – en dan met name het laatste kwartaal daarvan – een zwaar jaar geweest. “Het was een jaar met weinig schuilplaatsen”, aldus Ronald Wuijster, hoofd strategie en research bij APG Vermogensbeheer. “Overheidsobligaties en puur trendvolgende strategieën hebben het goed gedaan. Daarnaast lieten bepaalde tegendraadse timingstrategieën een redelijk positief saldo zien. Het leeuwendeel van onze portefeuille is echter hard geraakt.” Meer . . . 

De ongewone duik van de swaprente onder de rente van staatsobligaties als gevolg van de kredietcrisis heeft de discussie over de rekenrente weer doen oplaaien. Voor een ‘jong’ pensioenfonds kost de daling nog eens tien procentpunten van de vaak toch al zwaar gehavende dekkingsgraad. Is er met de keuze voor de swaprente sprake van een ‘weeffout’ in het Financieel Toetsingskader (FTK)? Meer . . . 

Voor de hedgefondsindustrie was 2008 een waar ‘annus horibilis’. Al voor de Madoff-fraude hadden veel beleggers het vertrouwen in deze dure producten verloren. Ook Nederlandse pensioenfondsen investeerden de afgelopen jaren steeds meer in hedgefondsen, maar horen die nu nog wel in hun beleggingsportefeuille thuis? ‘Ze zullen harder onderhandelen en kritischer kijken naar transparantie en risicobeheer.’ Meer . . . 

Afgelopen maand werd bekend dat de Nederlandse Gereformeerde Kerken hun emeritaatsvoorziening voorlopig niet kunnen overdragen aan het

Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW). De overdracht van alle verplichtingen stond voor later dit jaar op de kalender, maar nu PFWZ kampt met een te lage dekking (96 procent) mag het geen andere fondsen overnemen. Uit dit nieuws werd pijnlijk duidelijk dat een consolidatiewens in tijden van nood niet altijd realiseerbaar blijkt.

Toch zal de behoefte aan krachtenbundeling alleen maar groter worden door de credit crunch, vermoedt Fieke van der Lecq, bijzonder hoogleraar Pensioenmarkten aan de Erasmus School of Economics. "Voor kleine fondsen kan het besturen nu een hele moeilijke opgave zijn. Dat heeft niets te maken met onkunde, maar met een crisis die opeens het uiterste van je vergt. Met name in moeilijke tijden wordt een flink beroep gedaan op besturen – in zo'n geval ga je je afvragen of je het allemaal nog redt in je eentje. En moet je een herstelplan schrijven, dan kijkt iedereen mee om te zien of je het goed doet of niet.'' Meer . . . 

De credit crunch baart de meeste pensioenfondsen grote zorgen. Voor Stichting Pensioenfonds KPN is het niet de eerste crisis die ze in dit nog jonge millennium het hoofd moet bieden. Gelukkig is sponsorbedrijf KPN dit keer in goede financiële gezondheid en heeft ze het voornemen extra in het fonds te investeren om de 94 procent dekking op te schroeven.

Meer . . . 

De wettelijke hersteltermijn van drie jaar wordt dan toch opgerekt naar vijf jaar. Daartoe heeft minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Piet Hein Donner op advies van De Nederlandsche Bank (DNB) besloten. “Een verdere oprekking van die hersteltermijn vinden wij onverantwoord”, aldus Jos Heuvelman, divisiedirecteur pensioenuitvoering bij DNB. Niet voor alle fondsen is die termijn genoeg om voldoende herstel te laten zien. Hen rest voorlopig niet veel anders dan hopen op een onzekere factor: economisch herstel.

Meer . . . 

De roep om verlenging van de herstelperiode voor de vermogenspositie van pensioenfondsen vond gehoor bij de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Piet Hein Donner besloot de termijn op te rekken van drie naar vijf jaar. “Eind vorig jaar is al gebleken dat wij geen kadaverdiscipline eisen.” Niet alleen de fondsen, ook de overheidsfinanciën bevinden zich in zwaar weer – reden waarom het kabinet alle opties open houdt. Inclusief de mogelijkheid om de pensioenleeftijd te verhogen.

Meer . . . 

Pieter Omtzigt, woordvoerder Pensioenen in de Tweede Kamerfractie van het CDA, is blij dat minister Donner de hersteltermijn generiek oprekt van drie naar vijf jaar. “We moeten uit deze situatie van onderdekking komen. Doen we dat niet, dan riskeren we dat we ons stelsel opeten.’’ Hij vraagt zich tevens af of ALM-studies in stressvolle tijden hun nut wel bewijzen.

Meer . . . 

In de Verenigde Staten is sprake van een duidelijke (wil tot) regimeverandering door de komst van Barack Obama als president; wat betekenen deze veranderingen voor de economie en financiële markten in de Verenigde Staten en daarbuiten? Voormalig bankier en publicist John R. Talbott heeft hierover een boeiend boek geschreven: ‘Obamanomics: how bottom-up economics will replace trickle-down economics’. Meer . . . 

Nog niet zo lang geleden golden Nederlandse pensioenfondsen als het zinnebeeld van het Hollandse vingertje. Meer . . . 

Per 1 maart is Francis van Bergenhenegouwen (39) bij Syntrus Achmea Vastgoed in dienst getreden als director investor relations. In deze functie is zij verantwoordelijk voor het contact met de opdrachtgevers van Syntrus Achmea Vastgoed, de acquisitie van nieuwe opdracht-gevers en het portefeuillemanagement. Van

Bergenhenegouwen werkte hiervoor bij Blue Sky Group als hoofd commerciële zaken. Meer . . . 

Nederlandse pensioenfondsen krijgen miljoenen aan betaalde dividendbelasting uit Frankrijk terug. Dat werd recentelijk besloten door de Franse Hoge Raad.

Meer . . . 

Piet Hein Donner wil de drie pensioenkoepels (Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen, Stichting voor Ondernemings-pensioenfondsen en Unie van Beroepspensioenfondsen) oproepen een evaluatie onder fondsen te houden naar de mate waarin zij de aanbevelingen in het rapport 'De gearriveerde toekomst' hebben overgenomen.

Meer . . . 

Het Nederlandse pensioenstelsel is nog altijd het beste ter wereld. Hoog tijd om de zaken in perspectief te houden, zo stelde econoom Arjan Klamer op 20 februari in het programma EenVandaag. De indruk die momenteel wordt gewekt als zou het hele systeem op instorten staan, omschreef de Erasmus-geleerde als gecharcheerd. De vijf jaar hersteltermijn komt er volgens hem op neer dat 'de problemen een beetje uitgesteld worden, en de mensen die nu pensioen ontvangen zullen daar weinig van merken'. Klamer stelde dat het enige dat gepensioneerden zullen missen de inflatie-correctie is, "maar de inflatie is laag, dus ook daar zul je niets van merken.'' Meer . . . 

Om financiële risico’s en volatiliteiten zo veel mogelijk te beperken, voeren steeds meer multinationals een mondiaal beleid wat betreft het beheer van hun pensioenregelingen. Dit blijkt uit Mercer’s Multinational Survey, een onderzoek gehouden onder 49 multi-nationals met een totaal pensioenvermogen van 437,3 miljard US dollar.

Verklaarde in 2002 welgeteld 76 procent van de ondervraagden geen mondiaal financieringsbeleid te hebben, in 2008 zakte dat cijfer drastisch naar negen procent. Meer . . . 

Minister van Sociale Zaken Piet Hein Donner gaat in de Pensioenwet opnemen dat werknemers die hun kapitaal hebben opgebouwd in een pensioenbeleggingsverzekering tijdelijk een zogenoemde pensioenknip mogen toepassen. Dat betekent dat werknemers die met pensioen gaan nu voor de eerst-komende vijf jaar pensioen kunnen aankopen en pas later de rest. Op die manier hebben ze niet voor de rest van hun leven een lagere pensioenuitkering dan nu wordt voorzien.

Meer . . . 

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) overwoog het verbod op short selling – het speculeren op koersverliezen op de effectenbeurs – af te schaffen, maar kreeg daartoe een negatief advies van meerdere partijen. De beurswaakhond overwoog het verbod te vervangen door een meldingsplicht voor significante short posities en hield daartoe een consultatieronde. Daarin kwamen zorgen naar voren die werden opgepikt door het CDA: de regeringspartij vroeg AFM om herbezinning. Meer . . .