npn Uitgaven » 2004 » Winter

Één jaar voor de toepassing van het FTK is het gevolg te zien in de obligatie portefeuilles van Nederlandse pensioenfondsen. Een belangrijk gevolg kan zijn dat ze kiezen voor het aanpassen van de duur van hun verplichtingen ten opzichte van hun obligatie portefeuilles. Meer . . . 

— Het nieuwe hoofdkantoor van Aegon

De verzekeringmaatschappij Aegon probeert Nederland te betrekken in het grensoverschrijdende Europees pensioenfondsmanagement. Het bedrijf is in overleg met custody aanbieders voor pensioen asset pooling capaciteiten. Voor de rest is Aegon in overleg met de Belastingdienst over de transparantie van pensioenpremies. Meer . . . 

— De Nederlandse Bank in Amsterdam

Het consultatiedocument FTK verscheen op 21 oktober 2004. DNB heeft belanghebbenden en belangstellenden tot 31 december 2004 gegeven om hierop te reageren. Volgens Herman Schipholt, woordvoeder van DNB, zijn er al verschillende reacties binnengekomen, maar details over de reacties kon hij nog niet geven. Schipholt zei dat in januari DNB een definitief document zal publiceren. Gerda Smits, woordvoeder van de Verenging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB), zei dat de VB over het algemeen het eens is met het consultatiedocument FTK en dus geen officiële reactie heeft op het document. Niettemin zei zij wel dat er hier en daar wat onduidelijkheden waren wat betreft de uitleg van het document, met name voor rond de toeslag voor buffers.

BvdO

TKP Investments (TKPI) heeft al weer voldaan aan de Global Investment Performance Standards (GIPS). Dit betekent dat TKPI, een volledige dochtermaatschappij van Aegon Nederland NV, de resultaten presenteerde in overeenkomst met deze standaard die de vergelijkingen van resultaten, de transparantie en vergelijkingen tussen asset managers bevordert. Meer . . . 

Banken, verzekeraars en pensioenfondsen, die vanaf 1 januari 2006 levensloopproducten mogen aan bieden, zijn bezig met onderzoek in de potentiële van deze regeling. Zowel het ABP als PGGM zijn bezig met onderzoek in de mogelijkheden die deze regeling biedt. Meer . . . 

Pensioenfondsmanagers die kijken naar de high yield obligaties en complexe producten, zoals krediet derivaten en CDO’s, kunnen voor het blok worden gezet door bepaalde regelgevers volgens de amerikaanse Greenwich Associates. Meer . . . 

Vermogenbeheerder Achmea Vastgoed neemt de vastgoedportefeuille over van de Stichting van Bedrijfstakpensioenfondsen voor de Meubelindustrie en Meubileringbedrijven. Achmea Vastgoed staat eind 2004 in de top vijf van Nederlandse vastgoedvermogensbeheerders met een totaal vermogen van 7 miljard euro, veroorzaakt door de overdracht die een waarde van 65 miljoen euro bedraagt. Meer . . . 

— John Neervens, Voorzitter van de directieraad, ABP

De voortschrijdende vraag naar transparantie van pensioenfondsbesturen brengt ook nadelen met zich mee. Pensioenfondsen die uitspraken doen over hun indexatiebeleid kunnen daar juridische gevolgen van ondervinden. Indien een fonds bijvoorbeeld elk jaar indexatie toekent en niet duidelijk is in de communicatie naar haar deelnemers en gewezen deelnemers kan er sprake zijn van een “bestendige gedragslijn”, die dan de vorm aanneemt van een verplichting die juridisch afdwingbaar is. Meer . . . 

Op 15 februari 2005 gaat de eerste kamer debatteren over levensloop. De moeilijkheid volgens Jeroen Steenvoorden, directeur van de Stichting voor Ondernemingspensioenfondsen (Opf), zit hem niet in de eerste kamer beslissing maar in het daarop volgende CAO overleg. Als alles zo gaat zoals het kabinet heeft gepland kunnen verzekeraars, banken en pensioenfondsen vanaf 1 januari 2006 levensloopproducten aanbieden. Volgens Steenvoorden gaat minister Aart Jan de Geus van Sociale Zaken ervan uit dat wanneer de vakbonden en werkgevers gaan onderhandelen op decentraal niveau “dat in drie maanden afgerond kan zijn” terwijl Steenvoorden “verwacht dat dat niet gaat lukken”. Meer . . . 

Het was op de jaarvergadering van de Vereniging voor Bedrijfstakpensioenfondsen (VB), vorig jaar, dat toenmalig staatssecretaris Rutte de Nederlandse pensioenfondsen opriep na te denken over een gedragscode à la Tabaksblat. De VB nam deze oproep ter harte en precies een jaar later besprak de najaarsvergadering het resultaat: een ontwerpcode Pension Fund Governance. Maar de VB is niet de enige organisatie die zich met het thema heeft beziggehouden. Minister De Geus liet een rapport opstellen en de Stichting voor Ondernemingspensioenfondsen (Opf) kwam met een set aanbevelingen. De bal ligt inmiddels bij de sociale partners. Op verzoek van de minister publiceerde de Stichting van de Arbeid (STAR) in december een plan van aanpak. Van Steven Schoppert Meer . . . 

— Edwin van Kasteren, Advocaat Belastingadviseur, Clifford Chance LLP, Amsterdam

Veel Nederlandse pensioenfondsen maken gebruik van beleggingsfondsen of fondsen voor gemene rekening om bijvoorbeeld beleggingen te ‘poolen’ en zo de nodige schaalvoordelen te behalen. Tot 21 oktober 2004 nam de Nederlandse belastingdienst de positie in dat een beleggingsfonds of een fonds voor gemene rekening geen ondernemer was voor de omzetbelasting. Als gevolg daarvan was geen Nederlandse omzetbelasting verschuldigd over advies- en financiële diensten verricht vanuit andere EU lidstaten. Meer . . . 

— Jeroen Steenvoorden, directeur van Opf

Nu DNB het einde van de consultatieperiode met betrekking tot het nieuwe Financieel Toetsingskader (FTK) aan het voorbereiden is, bestuderen de Nederlandse pensioenfondsen de gevolgen van deze regels. Een van de belangrijkste gevolgen is dat de fondsen waarschijnlijk zullen proberen de duur van hun obligatieportefeuilles te verlengen om ze aan te passen aan die van hun verplichtingen. Iain Morse sprak met pensioenfondsen en pensioenkoepels over hoe zij omgaan met de verplichtingen van het FTK en over de problemen die zij daarbij ontmoeten. Meer . . . 

De plannen van de regering om vanaf 2005 vaste premies in te voeren voor zelfstandige beroepen krijgt tegenstand van de beroepspensioenfondsen. De vraag of het beroepspensioenfonds verplicht wordt hangt af van de gelijkheid die er in het beroepspensioenstelsel bestaat. Terwijl de Unie van Beroepspensioenfondsen (UvB) de status quo verdedigt dringt de overheid aan op solidariteit. Brendan Maton rapporteert over beroepspensioenfondsen. Meer . . . 

Kleinere pensioenfondsen lijken te verdwijnen in de Nederlandse Maatschappij. Het nieuwe FTK, de volatiele economie, de toenemende complexiteit van het pensioensbestuur, en de individualisering van pensioenregelingen lijken bij te dragen tot deze afname. Maar ook de schaalgrote van pensioenfondsen lijkt steeds belangrijker te worden. Deze factoren zijn cruciaal voor de vraag of er een toekomst is voor kleine pensioenfondsen. Bram van den Oever onderzoekt deze trend in detail. Meer . . . 

Het is alweer een tijdje geleden sinds het consultatiedocument FTK gepubliceerd werd en de meeste pensioenfondsen bezinnen zich nu over hoe ze met de nieuwe regelgeving moeten omgaan. Veel is al geschreven en veel is al gezegd. In dit artikel beoogt Stefan Baecke van AXA Investment Managers, enkele mogelijke ‘hands-on’ oplossingen voor pensioenfondsen om met de veranderingen, die er hoe dan ook aankomen, op een efficiënte manier om te gaan. Meer . . . 

Tactische asset allocatie is een manier om alfa, oftewel outperformance ten opzichte van een benchmark te genereren. Dit vereist een gedegen kwantitatieve en macro economische analyse. Naast discipline is echter ook creativiteit een vereiste. Koersbewegingen worden immers ook beïnvloed door hebzucht en angsten, welke zich niet altijd in een model laten vangen. In dit artikel, geschreven door Michel de Groot, Head of Strategy van F&C Netherlands, wordt stilgestaan bij de vraag hoe alfa kan worden gegenereerd met tactische asset allocatie genoemd, ook wel global tactical asset allocation of kortweg GTAA. Zowel de vereisten hiervoor in theorie en praktijk worden besproken. De hierbij horende procesbeschrijving is ingestokenvanuit de visie van F&C Asset Management. Het artikel sluit af met een kort praktijkvoorbeeld.

Meer . . . 

Het blijkt dat de gemiddelde dividend payout van de S&P aanzienlijk is gedaald en een historisch dieptepunt heeft bereikt. Onderzoek laat zien dat bedrijven die meer dividenden uitkeren een relatief grotere winstgroei behalen. Dit wil niet zeggen dat grotere dividenduitkeringen een waarborg zijn voor goede resultaten maar het empirisch bewijs lijkt dit te onderbouwen. Vandaag de dag begint het dividendrendement wederom in beeld te komen bij investeerders en volgens A.J. Jellema van ABN AMRO Asset Management gaan die stijgende dividend uitkeringen een belangrijke rol spelen in de toekomst. Meer . . . 

De precieze analyse van de herkomst van prestatie is voor institutionele beleggers een belangrijke deel van de evaluatie van hun investeringsbeheerders. In het bijzonder, als men een breed gediversifieerd portfolio gecreëerd heeft, is het van belang dat beheerders rigoureus hun beleggingsstijl in stand houden en geen 'stijl drift' vertonen. Kwantitatieve en kwalitatieve methoden voor performance evaluatie bestaan, maar Garth Bregman van Insinger de Beaufort Asset Management beschrijft en verdere methode namelijk turnover attribution style analysis (TASA) die en brugfunctie tussen kwantitatieve en kwalitatieve methoden vertegenwoordigt. Meer . . . 

De Amsterdamse aandelenbeurs gold jarenlang als één van de sterkste beurzen ter wereld. Nederlandse aandelen blijven de laatste jaren echter achter. De literatuur1 noemt als verklaringen onder meer het proces van regionale diversificatie van Nederlandse institutionele beleggers en het feit dat defensieve sectoren op de Nederlandse beurs zijn ondervertegenwoordigd. In dit artikel gaat Ronald van Dijk van ING Investment Management Europe, na of de achterblijvende prestaties van de Nederlandse beurs wellicht mede te maken hebben met fundamentele ontwikkelingen van de beursgenoteerde ondernemingen van Nederland. Meer . . . 

Passief vermogensbeheer heeft de laatste jaren in toenemende mate de voorkeur van pensioenfondsen gekregen, vooral als deel van core-satellite strategieën. Producten zoals pooled indexfondsen bieden ook nog de mogelijkheid voor een flexibele tranfer van vermogens. Maar niettemin bij het passieve vermogensbeheer moet men volgens Barry Holman van Legal & General Investment Managment wel oppassen voor factoren zoals transparantie op prijsgebied. Meer . . . 

De aanbieders van financiële diensten beleven onvoorspelbare en gecompliceerde tijden. U zult maar al te goed op de hoogte zijn van de vele uitdagingen waarvoor deze sector zich geplaatst ziet – pensioenfondsen met een tekort aan middelen en een steeds veeleisender regelgevend klimaat met de nadruk op risicomanagement, om er maar een paar te noemen. Nu faillissementen van bedrijven aan de orde van de dag zijn is het onvermijdelijk dat de vraag naar transparantie toeneemt. Transparantie raakt vele gebieden, van regulerende rapportage tot corporate governance. Wat deze onderwerpen gemeen hebben is dat data daarbij een centrale rol speelt, vindt John Gout van Northern Trust. Meer . . . 

Investeringsmanagers zijn kritisch over de manier waarop de Chinese regering de economie heeft beheerd. Maar zij geloven – met een verwachte economische groei van 7% voor 2005 – dat het een te groot kwestie is om te negeren voor pensioenfondsen. Ondertussen kan Japan, met een economische groei van 15 opeenvolgende maanden, last hebben van de beslissing van de Chinese Volksbank om de rentevoet te verhogen voor de eerste keer in negen jaar. Sam Greene en Chris Newlands onderzoeken. Meer . . . 

— Haydn Davies, Hoofdeconoom BGI

Terwijl managers en analisten van mening verschillen over het effect dat de eerste renteverhoging van de Chinese Volksbank zal hebben op de beleggingsmogelijkheden in de regio, lijken zij het meer eens te zijn over het effect dat de stijging van 27 basispunten zal hebben op buitenlandse beleggingsmogelijkheden. Meer . . . 

Het is al zo lang geleden dat er enig blijvend goed nieuws te berichten viel uit het land van de rijzende zon dat het beleggers vergeven kan worden dat ze de recente afremming van de economische groei als een teken zien van de terugkeer van de slechte tijden. Dat zou echter, volgens de beleggingsmanagers, een fout zijn. Meer . . . 

Pensioenfondsen in Europa hebben steeds meer belangstelling voor investeringen in private equity. Ook in Nederland is dit het geval. De aandelenmarkten waren de laatste jaren teleurstellend, de prestaties van hedgefondsen staan onder druk, terwijl de rendementen op private equity investeringen hoog zijn. Maaike Veen maakt een rondgang langs een aantal Nederlandse pensioenfondsen. Meer . . . 

Pensioenfondsen kunnen hun gemiddelde returns verbeteren door hun portefeuille op bepaalde tijden te rebalancen. John Mulvey, Bill Pauling , K Simsek and H. Erkan beschrijven een dynamisch portefeuillemodel dat de voordelen aantoont van het “rebalancing-profijt”, en vergelijken het traditionele single-period statische portefeuillemodel met een dynamische multi-period benadering. Zij bespreken de rol van alternatieve investeringen voor de institutionele belegger in de context van een analyse over veel perioden en tonen aan dat de rebalancing kwestie de relatieve classificatie van twee activacategorieën – US Treasury bonds en US funds of hedge funds – voor een pensioenfonds kan beïnvloeden. Meer . . . 

Door de wereldwijde groeivertraging, die Europa op een slecht moment treft, is Fortis Investments niet positief voor haar verwachtingen ten aanzien van Europa. De economische groei in Europa in 2004 was reeds beperkt en met name gedreven door sterke exporten. De interne vraag in met name de EMU landen laat echter te wensen over. De consument is vrij voorzichtig. Evenals in de VS speelt ook in Europa de stijgende olieprijs een belangrijke rol. Naar onze mening zal de sterk gestegen olieprijs ook in Europa leiden tot een verdere groeivertraging. Meer . . . 

De algemene verwachting van economen is dat de Amerikaanse economie in 2005 zal groeien met circa 3.4%. Fortis Investments is in haar verwachtingen voor het volgend jaar voorzichtiger dan de markt consensus. Een belangrijke reden hiervoor is de ontwikkeling van de olieprijs in 2004. Hoewel de prijs van ruwe olie de afgelopen weken is gedaald, menen wij dat het kwaad voor de economie in zekere zin reeds is geschied. De stijging van de gemiddelde olieprijs over van 2004 ten opzichte van 2003 bedraagt immers 60%. Naar onze mening zullen de hogere olieprijzen geleidelijk doorsijpelen in hogere prijzen en een lagere groei. Daarnaast verwachten wij dat de Amerikaanse consument – de belangrijkste motor van de wereldeconomie – in 2005 minder zal gaan besteden. De besparingen van de consumenten zijn in historisch perspectief bijzonder laag en deze zullen oplopen ten koste van de bestedingen, zeker indien de (korte) rente stijgt. De essentie voor de consumenten bestedingen in de VS ligt voornamelijk bij de ontwikkeling van de arbeidsmarkt. Naar onze mening blijft die historisch gezien relatief zwak. Meer . . . 

Ook voor de Aziatische regio in het algemeen en Japan in het bijzonder zal de invloed van de wereldwijde groeivertraging haar impact hebben. Evenals in Europa treft deze vertraging Japan op een slecht moment. In Japan valt de consumptie op dit moment ronduit tegen en is de economische groei voornamelijk export gedreven. Deze export is voor een belangrijk deel gerelateerd aan China, alhoewel de VS nog steeds de grootste eindgebruiker van deze goederen is. De arbeidsmarkt laat zowel op het gebied van de werkgelegenheid als aan de kant van de salarissen thans onvoldoende herstel zien om de consumptie te doen stijgen. Dit effect wordt nog eens versterkt door de jarenlange deflatie. Prijsdalingen zorgen er nog eens extra voor dat de consument nauwelijks genegen is te besteden. Voor Azië is Fortis Investments in de wereld het meest positief. Meer . . . 

De scheiding der machten die Montesquieu al in 1748 voor de inrichting van staten voorstelde, vormt ook een goed richtsnoer voor de pensioensector aan het begin van de 21e eeuw. Dat zijn ‘L’esprit des lois’ nog eens tot uitbesteding zou kunnen leiden, heeft hij vast niet kunnen vermoeden, volgens Joep Schouten en John Westerbrink van SFB Groep. Meer . . . 

Bestuurders van pensioenfondsen gaan zware tijden tegemoet. De nieuwe fiscale wetgeving en de nieuwe pensioenwet die beide naar verwachting op 1 januari 2006 worden ingevoerd, vragen om aanpassingen van pensioenregelingen. Pensioenfondsen zullen hierdoor steeds meer moeite hebben met het volledig zelf administreren van de pensioenregeling. Ook degenen die de pensioenadministratie en het vermogensbeheer hebben uitbesteed, ondervinden dat uitbesteding op zichzelf geen tovermiddel is. Er heerst veel onvrede. Wilfred Klaassen, manager externe betrekkingen bij Blue Sky Group, betoogt dat dit het moment is om te overwegen of uitbesteden niet een beter alternatief is. Tegelijkertijd is dit ook het uitgelezen moment om van een slecht presterende uitvoerder afscheid te nemen. Meer . . . 

Pensioenfondsen die hun administratie uitbesteden, verwachten goede kwaliteit en eisen vanzelfsprekend dat de uitvoering goed verloopt. Zij verlangen volledige transparantie van de professionele dienstverleners. Waar eerst het vertrouwen de keuze bepaalde voor een uitvoeringsinstelling, speelt nu de kwaliteit een doorslaggevende rol. Maar hoe krijgt een pensioenfonds hier nu grip op? Het kwaliteitskeurmerk SAS 70 biedt uitkomst, volgens Bas van Veen van PVF Achmea. Meer . . . 

Pensioen is complexe materie en de voorgestelde veranderingen in beleid en uitvoering volgen elkaar tegenwoordig erg snel op. Steeds meer pensioenbestuurders lijken zich af te vragen of de uitvoering van de pensioenadministratie en van het vermogensbeheer nog wel goed geborgd is en de steeds hogere eisen die daaraan worden gesteld kan volgen, of dat naar alternatieve oplossingen moet worden uitgekeken. Meer . . .