npn Uitgaven » 2006 » Juni/Juli

Op het gebied van asset consulting zien de zaken er in de pensioenwereld voor sommigen dit jaar wat rooskleuriger uit. Volgens Mercer is ten aanzien van Europese beleggingsbeheerders het aantal zoekopdrachten bijvoorbeeld bijna verdubbeld, van 78 in het voorafgaande jaar tot 154 in 2005. Maar de marges blijven onder druk staan. Volgens Watson Wyatt verdienen consultants slechts één miezerig basispuntje an het totale klantenvermogen in Nederland – evenveel als performancemetingsbedrijven. Vergelijk dit met custodians, die drie basispunten verdienen en vermogensbeheerders, die er 20 verdienen. Meer . . . 

PME, het bedrijfstakpensioenfonds voor de Metalektro, heeft een nieuwe directeur. Hans van der Windt (53) neemt het roer over van Gerard van Dalen, die algemeen directeur bij Docters Pension Fund Services wordt. Van der Windt heeft een indrukwekkende track record en bekleedt op het moment functies als werknemersvoorzitter van de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen en als bestuurslid van het Pensioenfonds Metaal en Techniek. Beide werkzaamheden zal hij opgeven bij aantreding bij het PME. Er wordt verwacht dat Van der Windt zijn bestuurservaring zal aanwenden om dit toonaangevende fonds naar nieuwe hoogtes te leiden. Meer . . . 

PGGM is van plan twee op het milieu en governance geënte strategieën toe te voegen aan hun zogeheten ‘portfolio of strategies’, dat vorig jaar van start ging. (Zie pagina 19-21 voor meer informatie.) PGGM heeft een belegd vermogen van 70 miljoen euro. Meer . . . 

De ING Groep is serieus aan het overwegen om op een collectief Defined Contribution (CDC)-pensioensysteem over te stappen. Een definitief besluit over de regeling, die in eerste instantie alleen zou gelden voor leden van de Raad van Bestuur, wordt binnenkort verwacht. Meer . . . 

De bezuinigingen die pensioenfondsen de laatste jaren doorgevoerd hebben op uitkeringen van het nabestaandenpensioen zijn te ver gegaan. De huidige regelingen laten nabestaanden in de kou staan. Politiek Den Haag wil dat dit wordt teruggedraaid. Meer . . . 

AXA Rosenberg, de kwantitatieve aandelenboetiek uit California, verwacht in de toekomst veel Nederlandse interesse in zijn nieuwe, mondiale 130/30-aandelenstrategie. Het bedrijf meldt dat er al één klant is aangetrokken. Meer . . . 

2 november in het Okura Hotel te Amsterdam

Na het overweldigende succes van de eerste npn-prijsuitreiking voor Nederlandse pensioenfondsen in 2005 zal op 2 november in het Okura Hotel te Amsterdam onze tweede prijsuitreiking plaatsvinden. Meer . . . 

npn vroeg haar lezers vragen samen te stellen voor de toezichthouder de Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De vragen en antwoorden presenteren wij hieronder. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid had deze keer geen commentaar. Meer . . . 

npn: Arthur Docters van Leeuwen, voorzitter Raad van Bestuur van AFM, heeft publiekelijk laten weten dat hij in de markt is voor een zetel in de Tweede Kamer voor de VVD. Valt dit te combineren met zijn functie bij de AFM? Zal hij dan als voorzitter/baas van de AFM moeten terugtreden? Is hij uitgekeken op zijn functie bij de AFM? Doet dit geen afbreuk aan het onafhankelijke gezag van de AFM? Meer . . . 

— Staf Depla, lid Tweede- Kamerfractie PvdA

Samen sparen voor je oude dag is een profijtelijke vorm van solidariteit. Door deze solidariteit tussen en binnen generaties kan met dezelfde euro een hoger pensioen worden opgebouwd. Het gevolg is dat vele ouderen zich na hun pensionering geen zorgen over hun koopkracht hoeven te maken. We zijn in Nederland dan ook terecht trots op ons pensioenstelsel. De nieuwe Pensioenwet moet er voor zorgen dat dit stelsel blijft bestaan en wordt verbeterd.

De wet is een stap in de goede richting. Maar op een aantal punten zal het Parlement verbeteringen moeten aanbrengen.

Meer . . . 

— Dr. Martine Peters, belastingkundige Clifford Chance LLP, Amsterdam

In het februarinummer van npn werd reeds ingegaan op de verwachte introductie van een nieuw beleggingsfondsen-regime in Nederland, de zogenoemde luxevariant. De introductie van dit nieuwe regime, naast de huidige Fiscale Beleggings Instelling (FBI), zou de concurrentiepositie van Nederland als fondsenland moeten verbeteren. Inmiddels is het wetsvoorstel van dit nieuwe regime bekend geworden. Hoewel het wetsvoorstel in grote lijnen overeenkomt met de verwachtingen, bevat het op een aantal punten opvallende eisen waaraan moet worden voldaan om in aanmerking te komen voor het nieuwe regime. Deze voorwaarden zijn gebaseerd op de (niet-fiscale) regels die gelden voor collectieve beleggingsinstellingen (ICBE’s). Tevens zijn in het wetsvoorstel wijzigingen voorgesteld ter zake het huidige regime voor FBI’s. Meer . . . 

Stichting Pensioenfonds SNS REAAL behoort tot de eerste fondsen in Nederland die voor een DC-regeling kozen, en sloeg daarmee een weg in die naar volledige zelfstandigheid leidt. Bram van den Oever praat met een fonds op eigen benen.

Meer . . . 

Met zijn ‘portfolio of strategies’ is pensioenfonds PGGM één van de eerste Europese instellingen die gericht investeert in hoogwaardige bèta-activa met een alternatief risicoprofiel. Dit was dan ook de reden dat PGGM in 2005 werd onderscheiden met npn’s prijs voor de beste integratie van alternatieve beleggingscategorieën. Liam Kennedy sprak met Jelle Beenen, hoofd van het ‘portfolio of strategies’-team, over de ontwikkelingen en uitdagingen. Meer . . . 

Fair Value and Pension Fund Management is samengesteld door Niels Kortleve (PGGM), Theo Nijman (Universiteit Tilburg) en Eduard Ponds (ABP) (Elsevier Science, 2006). Naast de redacteurs hebben een aantal vermaarde auteurs een bijdrage geleverd, waaronder Jon Exley, Keith Ambachtsheer en Zvi Bodie. In het boek wordt een schets van de huidige situatie van (Nederlands) pensioenfondsmanagement gegeven en worden de ‘fair value’-principes en -technieken uit de doeken gedaan. Daarnaast wordt een aantal praktijkvoorbeelden gegeven, waarmee nieuwe inzichten worden getoond. Meer . . . 

In een gezamenlijke aanbeveling roepen de koepelorganisaties Opf en VB pensioenfondsen op om transparantie te bedingen in de vergoeding die aan effectenhuizen wordt betaald. Het liefst zouden de koepels zogenaamde ‘soft dollar’-arrangementen helemaal uit het straatbeeld zien verdwijnen. Moeten we vanaf nu hard zijn voor zachte dollars? Mariska van der Westen vroeg het voor u na. Meer . . . 

— Peter Borgdorff, Vereniging voor Bedrijfstakpensioenfondsen

De overheid speelt al enige tijd met de gedachte om uitbesteding voor pensioenfondsen verplicht te stellen. Experts menen dat het ministerie van Financiën met een radikaal plan komt dat de sociale partners buiten spel zet en de pensioenfondsen zonder pardon inlijft bij het verzekeringswezen. Bram van den Oever ging poolshoogte nemen. Meer . . . 

— Nijssen: “Consolidatie is onontkoombaar”

Nederland telt ongeveer 100 bedrijfstakpensioenfondsen en 600 ondernemingspensioenfondsen. Vooral die laatste categorie is de laatste jaren sterk in aantal afgenomen. Jan Nijssen bespreekt de sterke consolidatietendens in de pensioensector. Meer . . . 

— Hugo Lasat, CEO, Dexia Asset Management

Dexia Asset Management zit in de lift. Het nieuw aangetrokken vermogen groeide dit jaar met 7,9% in de periode tot 30 april, en het totale beheerde vermogen kwam vóór de recente uitverkoop van aandelen dicht in de buurt van 100 miljard euro. Liam Kennedy sprak met Hugo Lasat, de CEO van Dexia Asset Management, over het groeipad van de onderneming, de plannen in Nederland, en de stappen om de recente magere performance in aandelen te verbeteren. Meer . . . 

De discussie over de invoering van het Financieel Toetsingskader (FTK) en het toezicht door De Nederlandse Bank lijkt naar alle tevredenheid te zijn afgerond. Directeur Gerard van Dalen van pensioenfonds PME vindt het tijd dat de Sociale Verzekeringsbank als uitvoerder van de AOW ook onder het toezicht van De Nederlandse Bank en de Autoriteit Financiele Markten komt te vallen. Meer . . . 

Na een jarenlange periode van malaise laat de Japanse economie weer een periode van behoorlijke groei zien. Ook de vooruitzichten voor de tweede economie ter wereld zijn gunstig. Daarmee zijn Japanse aandelen weer interessant geworden. Arthur van der Wal, director institutional clients en Jos van Druten, senior communication manager bij ING Investment Management Europe, bekijken de mogelijkheden. Meer . . . 

Leen Meijaard, managing director Merrill Lynch Investment Managers Benelux, gaat na wat de meest doeltreffende aanpak is voor pensioenfondsen en andere institutionele cliënten die een gediversifieerde portefeuille van Europees onroerend goed willen opbouwen. Meer . . . 

Beursgenoteerd vastgoed is te duur. Toch is het geen goed idee om de vastgoedbeleggingen terug te schroeven, vinden experts: het moet niet minder, maar anders. Bram van den Oever vroeg om uitleg.

Meer . . . 

— Arjen Siegmann, post-doc onderzoeker aan de VU in Amsterdam

In de lente van dit jaar publiceerde de Amerikaanse vermogensbeheerder SEI een artikel dat het nieuwe FTK flink bekritiseert. Arjen Siegmann, post-doc onderzoeker aan de VU in Amsterdam, keek met een kritisch oog naar wat er speelt, in hoeverre de kritiek terecht was en waarom de critici het niet altijd met elkaar eens zijn. Meer . . . 

Het is lente en de z-scoretoetsen staan weer in bloei. Maar meten deze instrumenten wel datgene wat de premiebetaler wil weten? Jan Bertus Molenkamp, senior fiduciair manager bij Kempen Capital Management en Kees Zweekhorst senior, directeur van Stichting Performance, gaan op onderzoek. Meer . . . 

Pensioenfondsen zien brood in de economische groeimogelijkheden maar met een aandelencrisis op de loer verwachten ze weinig van de aandelenmarkten. Daarmee staan de verwachtingen in scherp contrast tot die in het vorige npn-kwartaalonderzoek. Bram van den Oever deed het tweede kwartaalonderzoek van 2006 onder de Nerlandse pensioenfondsen. Meer . . . 

De Nederlandse Pensioenfonds Index (NPFI) van WM Performance Services is een graadmeter voor de verwachte rendementen van het WM Universum van Nederlandse pensioenfondsen. Deze maatstaf is gebaseerd op de asset mix en de mate van valuta-afdekking van het WM Universum aan het eind van het vorige jaar en op de rendementen van standaard marktindices. Meer . . . 

Zoals de lange periode van opgaande aandelenkoersen een wereldwijd verschijnsel was, zo deed ook de abrupte koersval in mei zich op wereldschaal voor. Het zijn vooral verkopen van hedgefondsen, die besloten de (hoge) risico’s in hun portefeuilles terug te brengen, die verantwoordelijk waren voor de koersdalingen. Deze beleggers met een visie op korte termijn namen winst op hun minder liquide posities, zoals bijvoorbeeld grondstoffengerelateerde aandelen. Met de opbrengst werden liquide effecten als Amerikaanse en Europese overheidsobligaties gekocht. Als gevolg hiervan daalden in mei de rentes op overheidspapier licht. Overigens bleven de economische fundamenten gunstig, zeker in de Eurozone. Meer . . . 

In de Verenigd Staten blijven de economische fundamenten redelijk gunstig. Wel moet gezegd worden dat de onzekerheden over het verloop van de Amerikaanse economie zijn toegenomen. Meer . . . 

In Japan neemt het cyclische ‘momentum’ licht af. Alle tekenen wijzen er echter op dat het groeitempo van 2,5% à 3% per jaar toch kan worden gehandhaafd. Een groot aantal binnenlandse sectoren blijft profiteren van een sterke inhaalvraag van de kant van consumenten. De krappere arbeidsmarkt draagt bij aan een stijging van de gezinsinkomens en aan een positieve ontwikkeling van het consumentenvertrouwen. Deze factoren blijven de komende jaren belangrijke impulsen voor de binnenlandse groei. Japan heeft bijvoorbeeld op grote schaal te maken met achterstallig onderhoud van een groot deel van de huizenvoorraad. In de particuliere woningbouw is er dus voor jaren werk. Ook op het gebied van kantoorpanden mag binnenkort trouwens een forse inhaalvraag worden verwacht. Mede tegen die achtergrond blijven de vooruitzichten voor de economie gunstig. De Bank van Japan stelde vast dat de periode van gemiddelde prijsdalingen, deflatie, ten einde is. Zij geeft hiermee aan vertrouwen te hebben in een doorgaande economische groei. Meer . . . 

— Rod Ringrow, senior vice president Investor Services en managing director State Street, Amsterdam

Een van de belangrijkste ontwikkelingen in de Nederlandse pensioenfondssector in 2005 was ongetwijfeld de overdracht van de vermogens- en pensioenbeheeractiviteiten van Philips Pensioenfonds aan respectievelijk Merrill Lynch en Hewitt Associates. De transactie illustreert de druk die op pensioenfondsen ligt om activiteiten die niet tot de kerntaken behoren uit te besteden. Omdat met deze transactie één van Nederlands grootste ondernemingspensioenfondsen was gemoeid, rijst nu de vraag of andere Nederlandse bedrijven de uitbestedingstrend zullen volgen. Na het uiteenspatten van de internet-bubble is het rendement op pensioenfondsen veranderlijk geweest. Het WM Universum van Nederlandse pensioenfondsen gaf aan dat het gemiddelde fonds, exclusief de resultaten van ABP en PGGM, een rendement had van 14,8% in 2005, vergeleken met 2,8% in 2001. Tegelijkertijd heeft, met het ouder worden van de beroepsbevolking, een groter aantal mensen de pensioengerechtigde leeftijd bereikt en aanspraak gemaakt op uitkeringen op basis van vaste toezeggingen (DB-regelingen), waardoor de pensioenfondsverplichtingen zijn toegenomen. Hierdoor zijn de solvabiliteitsverhoudingen sinds 2000 aanzienlijk gedaald en is het surplus van een groot aantal pensioenfondsen omgeslagen in een groot tekort. Meer . . .