npn Uitgaven » 2007 » April/Mei

— Benoît Fally, directeur State Street Global Advisors (Brussel)

Versoepeling van de long-only-restrictie op actieve strategieën is een van de doeltreffendste manieren om de efficiëntie van de portefeuille te verhogen, de inzichten van de beheerder optimaal te benutten en zo het rendement te doen stijgen. Uit intern onderzoek van SSgA is zelfs gebleken dat deze benadering aanvullende voordelen biedt naarmate het actieve risico van strategieën toeneemt. Een bijdrage van Benoît Fally, directeur State Street Global Advisors (Brussel). Meer . . . 

Er worden geen wonderen verwacht van de aandelenmarkten. En er wordt zorgelijk gekeken naar de Verenigde Staten. Maar de economische groei oogt gunstig en de graadmeter van het pensioenfondssentiment staat op ‘mag niet klagen’. Al liggen er geen jubelrendementen in het verschiet, er wordt belegd met een glimlach. Meer . . . 

Het rendement van de categorie Vastrentende Waarden bedroeg over het eerste kwartaal 0,3%, waarbij alle regio’s binnen de categorie een positief rendement lieten zien. Meer . . . 

De grote vraag voor de aandelenmarkten in deze regio is of de Amerikaanse consument zijn geld blijft besteden. De ervaring heeft geleerd dat de bestedingen van de Amerikaanse consument een belangrijke invloed hebben gehad op de groei van de economie in Azië en Japan, en daarom op het verloop van de aandelenmarkten in deze regio. Meer . . . 

Brengen de problemen op de hypotheekmarkt de financiële sector in gevaar? De problemen op de hypotheekmarkt voor minder kredietwaardige consumenten hebben naar de mening van de financiële markten de kans op een recessie in de Verenigde Staten vergroot. Meer . . . 

Hoe ver zal de Europese Centrale Bank haar rente kunnen gaan verhogen? Ondanks de duidelijke vertraging van de economische groei in de Verenigde Staten blijft de groei van de economie in de eurozone beter dan verwacht presteren. Meer . . . 

Nu de verwachting is dat beleggingsrendementen in veel ontwikkelde aandelen- en vastrentende waardenmarkten een neerwaartse trend zullen laten zien, zijn beleggers in toenemende mate op zoek naar nieuwe opties om de rendementen te verhogen die ze kunnen genereren uit het investeren in actief management. Een bijdrage van Brian Urban, hoofd Institutional Sales Nederland en Thomas Vöcking, Fundmanager voor Quantitative Strategies. Meer . . . 

Pensioenfondsen laten op gezette tijden een Asset Liability Management (ALM) studie uitvoeren, waarbij scenario’s met betrekking tot de ontwikkeling van de beleggingen en verplichtingen in kaart gebracht worden. Zo’n ALM-studie schetst dan de kaders waarbinnen benodigde rendementsdoelstellingen geconfronteerd worden met acceptabele beleggingsrisico’s. Dit resulteert in de nieuwe regelgeving in een risicobudget ten opzichte van de pensioenverplichtingen. De invulling van dit risicobudget kan uiteindelijk leiden tot een strategische normportefeuille van bijvoorbeeld 60% obligaties en 40% aandelen. Deze beslissing is van essentieel belang om het rendement dat een pensioenfonds in enig jaar behaalt goed te kunnen doorgronden. In deze bijdrage geven we het belang van de strategische assetallocatiebeslissing aan voor enerzijds het ontleden van het rendement op pensioenfondsniveau en anderzijds voor het vergelijken van rendementen tussen pensioenfondsen onderling. Een bijdrage van David Blitz en Laurens Swinkels, researchers bij de afdeling Quantitative Strategies van Robeco Institutional Asset Management B.V.. Meer . . . 

Een bijdrage van Michael Turner, Hoofd Global Strategy & Asset Allocation Aberdeen Asset Management. Meer . . . 

In september 2006 kondigde ING Investment Management aan zijn reeds bestaande diensten en activiteiten op fiduciair terrein te bundelen. Om ook duidelijk te maken dat het hierbij ging om meer dan vermogensbeheer alleen, werd aan de gebundelde activiteit een nieuwe naam gegeven: ‘Fiducional Investments & Services’. Meer . . . 

Op 30 oktober 2006 heeft de rechtbank in Breda een uitspraak gedaan over de omzetbelastingpositie van een pensioenfonds. De uitspraak roept bij pensioenfondsen de nodige vragen op: Waarover is men nu precies belasting verschuldigd? En is er recht op teruggave? Edwin van Kasteren en Ricardo Wolf, belastingadviseurs bij PricewaterhouseCoopers in Amsterdam, werpen op verzoek van npn licht op de zaak. Meer . . . 

De vraag naar vastgoedbeleggingen neemt gestaag toe, terwijl prijzen voor met name beursgenoteerde fondsen de pan uitrijzen. Hebben we te maken met een vastgoedbel? Mariska van der Westen vroeg aan Dick van den Oever van Berckheijde Vastgoed om de onderste steen boven te halen. Meer . . . 

Recente berichtgeving over ongure islamitische beleggingsfondsen die een spoor van gedupeerden achterlaten, bezorgen ‘halal’ beleggen een slechte naam – nog voordat deze assetklasse enige naam heeft. Toch is islamitisch beleggen voor pensioenfondsen een nichemarkt om in de gaten te houden, ontdekt Maaike Veen. Meer . . . 

— Leo Dooper, partner bij Compendeon

Steeds meer kleinere pensioenfondsen laten hun taken uitvoeren door een verzekeraar of gaan samen met een bedrijfstakpensioenfonds. Pensioenfondsen kunnen echter ook kiezen voor een ander alternatief: samenwerking. Gabor Mooij steekt voor npn zijn licht op bij twee samenwerkingsinitiatieven, de Pensioencoöperatie en Pensioengroep Zuid Hoorn. Meer . . . 

— Bob Pozen, ‘the prudent man’

Bob Pozen, adviseur van de regering-Bush op het gebied van pensioenhervorming, gelooft heilig in oplossingen voor de internationale pensioenproblematiek. Mariska van der Westen in gesprek met een realistische optimist: “Die hervormingen komen er. Als het vandaag niet is, dan is het morgen.” Meer . . . 

Fiduciair beheer is in opkomst in Nederland. Maar er bestaat nog veel onduidelijkheid. Hoe dient men fiduciaire diensten te definiëren, te analyseren en te beoordelen? Een bijdrage van fiduciair ‘afficienado’ Hilmar Nierop, onafhankelijk consultant en fiscaal jurist. Meer . . . 

— Cees Bezuijen, Sales Manager Institutionele Relaties bij Kasbank

De overschakeling naar fiduciair beheer heeft heel wat voeten in aarde. Zaak is dat bij het aangaan van een nieuwe vermogensbeheerrelatie de kosten en de risico’s zoveel mogelijk worden beperkt. Anke Claassen sprak met twee bekende spelers in de wereld van het transitiemanagement, Kasbank en Citigroup. Zij bieden ‘eerste hulp bij tegenvallende prestaties’ en zorgen voor een minimale kostenpost bij een voorgenomen overstap. Meer . . . 

Is fiduciair beheer het ideale antwoord op de steeds complexere pensioenfondsrealiteit? Of een kostenlaag die weinig waarde toevoegt en bovendien de bestuurlijke verantwoordelijkheid aantast? En als men een fiduciaire aanpak overweegt, naar welke kwaliteiten zoekt men dan in een beheerder? npn peilde de opinies van pensioenfondsen over deze en andere vragen. Meer . . . 

Oplossing voor doe-het-zelvers

Bij de meest voorkomende vorm van fiduciaire uitbesteding schakelt een pensioenfonds een externe fiduciair in die alle operationele taken rond het vermogensbeheer op zich neemt. Meer . . . 

De invulling van het fiduciaire concept blijkt te verschillen afhankelijk van het type aanbieder. Hierbij kan in grote lijnen onderscheid worden gemaakt tussen aanbieders die zijn voortgekomen uit het Nederlandse pensioenbedrijf, partijen die zijn begonnen als multimanager of consultant, en partijen met een achtergrond in assetmanagement. Meer . . . 

— Almar Rietberg, senior fiduciair manager bij Kempen Capital Management

De belangstelling voor fiduciair beheer onder institutionele beleggers neemt toe. Tegelijkertijd hebben marktpartijen niet stilgezeten en er melden zich voortdurend nieuwe aanbieders aan. Volgens sommigen is er zelfs sprake van wildgroei, en zien we straks door de fiduciaire bomen het bos niet meer. Staat fiduciair voor minder zorgen, of juist meer? Mariska van der Westen ging op zoek naar het vertrouwen in fiduciair beheer. Meer . . . 

— Oscar Vermeulen

Fiduciair beheer wordt doorgaans gepresenteerd als een totaaloplossing waarbij pensioenfondsen het gehele vermogensbeheertraject uitbesteden. Een kleine partij gooit fiduciair beheer echter over een andere boeg: Mariska van der Westen sprak met Altis, aanbieder van ‘fiduciaire insourcing’. Meer . . . 

— Patrick Dunnewolt, executive director business development voor de Benelux en Ruud Hendriks, co-head Sales voor Europa, Midden-Oosten en Afrika

Goldman Sachs AM kreeg in 2002 het allereerste fiduciaire mandaat in Nederland toegewezen. Vijf jaar en vele mandaten later is het concept in de markt danig gemuteerd, maar GSAM houdt onverstoorbaar vast aan het originele model. Mariska van der Westen in gesprek met een eigenwijze fiduciair.

Meer . . . 

— Anne-Marie Wiegers, bestuurslid bedrijfstakpensioenfonds voor de Detailhandel en adviseur pensioenen bij FNV Bondgenoten

In december koos Maxeda voor een ‘one-stop shop’-oplossing en bracht de pensioenfondsen van warenhuizen als Bijenkorf, Hema en V&D onder bij het bedrijfstakpensioenfonds voor de Detailhandel. Anke Claassen keek wat er te koop is bij Bpf Detailhandel, het grootwarenhuis onder de pensioenfondsen. Meer . . . 

Keith Ambachtsheer heeft een brein als een scheermes. Zijn vlijmscherpe analyses ontleden de pensioenproblematiek tot op het bot. Ambachtsheer was onlangs in het land, en Mariska van der Westen nam de gelegenheid te baat om zijn ideeën over pensioenhervorming aan te snijden. Meer . . . 

— Floris Lambrechtsen, directeur Double Dividend

In maart is Floris Lambrechtsen gestart met Double Dividend, een adviesorganisatie die zich specifiek richt op verantwoord beleggen. Een goed gevoel voor timing zo blijkt, want sinds de uitzending van Zembla over pensioenfondsen die in clusterbommen beleggen is verantwoord beleggen weer helemaal terug op de agenda. Naar aanleiding van de Zembla-uitzending bespreekt Lambrechtsen wat pensioenfondsen te doen staat. Meer . . . 

— Jan Bertus Molenkamp, Kempen Capital Management

Welke impact hebben liquiditeitsrisico’s op pensioenfondsen? Op het eerste gezicht lijkt dit beperkt. Een echte ‘run’ op geld zoals bij banken is niet zeer waarschijnlijk. Meer . . . 

— Kees-Pieter Dekker, advocaat pensioenrecht van Clifford Chance LLP, Amsterdam

Op 1 januari 2007 is de Pensioenwet (PW) in werking getreden. Daarmee heeft ook het Financieel Toetsingskader (FTK) een wettelijke basis gekregen. Meer . . . 

— Mariëtte Hamer, vice-fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid

Anke Claassen vraagt de vice-fractievoorzitter van de Partij van de Arbeid en eveneens kersverse portefeuillehouder Pensioenen Mariëtte Hamer naar de laatste ontwikkelingen in Den Haag en naar de plannen die haar partij de komende jaren heeft met het tweedepijlerpensioen. Meer . . . 

— Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Piet Hein Donner

De npn-redactie legt in elke editie van npn vragen vanuit de pensioensector voor aan de toezichthoudende instanties. Ditmaal werden uw lezersvragen beantwoord door De Nederlandsche Bank, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het ministerie van Financiën. Meer . . . 

Op de persconferentie van 12 april jongstleden maakt APB bekend niet meer te zullen beleggen in clusterbommen. “Uitgangspunt blijft nationale en internationale wet- en regelgeving,” zegt directeur vermogensbeheer Roderick Munsters. Meer . . . 

Het zou een voorjaar met vaart worden, beloofde ik u in de vorige npn De vaart zit er inderdaad flink in. Meer . . .