npn Uitgaven » 2008 » Juni/Juli

De Nederlandse Pensioenfonds Index (NPFI) van WM Performance Services is een graadmeter voor de verwachte rendementen van het WM Universum van Nederlandse pensioenfondsen. Deze maatstaf is gebaseerd op de asset mix en de mate van valuta-afdekking van het WM Universum aan het eind van het vorige jaar en op de rendementen van standaard marktindices. Meer . . . 

Op de financiële markten lijkt de grootste paniek voorbij. Maar kan de wereldeconomie ontsnappen aan een recessie?

De Europese economie groeide in het eerste kwartaal van dit jaar verrassend snel. Duitsland was hierbij de star performer. Maar de groei in Duitsland was vooral te danken aan tijdelijke factoren. De meeste voorlopende indicatoren wijzen dan ook op teruglopende groei. Dat is niet zo verwonderlijk aangezien de kredietcrisis ook Europese banken terughoudender heeft gemaakt in het verstrekken van nieuwe leningen. Bovendien heeft ook de Europese economie last van hoge olie- en voedselprijzen en van een dure euro. Meer . . . 

De redding van de zakenbank Bear Stearns door de Amerikaanse centrale bank is voorlopig het dieptepunt van de kredietcrisis. Deze bank was de spil in het web van veel kredietderivaten en een faillissement zou veel tegenpartijen in grote problemen hebben gebracht. Vandaar dat de Fed ingreep en een fusie met JPMorgan Chase forceerde. Deze ingreep bracht tesamen met de vele creatieve ingrepen en agressieve renteverlagingen van de Fed wat rust terug op financiële markten. Paniekindicatoren zoals de volatiliteitsgraadmeters op de beurzen en risico-opslagen op diverse obligaties en afgeleide producten zijn sindsdien gedaald. Maar vergeleken met de periode voordat de crisis uitbrak, dus voor augustus vorig jaar, zijn de markten nog niet geheel tot rust gekomen. Meer . . . 

Op de financiële markten lijkt de grootste paniek voorbij. Maar kan de wereldeconomie ontsnappen aan een recessie?

De Europese economie groeide in het eerste kwartaal van dit jaar verrassend snel. Duitsland was hierbij de star performer. Maar de groei in Duitsland was vooral te danken aan tijdelijke factoren. De meeste voorlopende indicatoren wijzen dan ook op teruglopende groei. Meer . . . 

Michael Marks, Head of BlackRock Solutions EMEA, en André van den Heuvel, Head of Institutional Business Benelux, trekken lessen uit de kredietcrisis inzake deugdelijk risicobeheer. Meer . . . 

— Ruud Hendriks, Managing Director; Co-Head of institutional Business, Europa uitgezonderd Duitsland, Goldman Sachs Assets management

De praktijk leert dat er onder de noemer van fiduciair management verschillende gradaties van dienstverlening worden geschaard.

Meer . . . 

De hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel afgelopen jaar, de meest ingrijpende in de afgelopen vijftig jaar, heeft geleid tot een toename in het gebruik van fiduciair managers. Pensioenfondsen maken gebruik van fiduciair managers voor de uitvoering van hun belangrijkste taken: van het opstellen/interpreteren van de ALM-studie tot performance meting en van het selecteren van de vermogensbeheerders tot het verzorgen van geïntegreerde rapportages.

Meer . . . 

De roep om beperking van de pensioenen klinkt steeds luider. Wie langer doorwerkt, wat de trend is, heeft een minder volle spaarpot nodig voor daarna. Verstandiger dan minder sparen is het evenwel om het geld dat anders in de pensioenen zou gaan zitten al in te zetten tijdens de werkzame periode. Daarmee wordt de spaning op de arbeidsmarkt verlicht, zo constateert de Arbeidsvoorwaardensurvey 2008 van Centraal Beheer Achmea en Mercer Nederland. Meer . . . 

Het indexatielabel dat vanaf 1 januari 2009 verplichte kost is voor pensioenfondsen, is inadequaat en geeft geen volledig beeld van het verwachtte pensioen van de deelnemer op het moment van pensionering. Het label moet worden vervangen door een instrument dat wel volledig inzage geeft in het verwachtte pensioen: het pensioenlabel. Meer . . . 

In juni gloreren zij weer op de televisie tijdens de Europese kampioenschappen voetbal: de bondscoaches. Velen van hen zijn grootverdieners die zich om hun oude dag geen zorgen maken. Of toch wel? Een van de kleine pensioenfondsen in Nederland is het Bedrijfstakpensioenfonds voor Voetbaloefenmeesters, opgericht in 1958. Meer . . . 

Steeds meer institutionele beleggers stoppen hun geld in goud, olie en andere grondstoffen op zoek naar diversificatie van hun beleggingen. De beurzen liepen dreunen op door de kredietcrisis, maar de prijzen van grondstoffen bereiken steeds een nieuwe recordhoogte. Niet zozeer de huidige hoge rendementen, maar hun lage correlatie met aandelen en obligaties maakt grondstoffen tot een groeiende beleggingscategorie voor Nederlandse pensioenfondsen. Ze bieden bovendien bescherming tegen inflatie.

Meer . . . 

De oproep om voor het Nederlandse pensioenstelsel inzake IFRS een uitzondering te maken is helemaal niet nodig. Dat vinden Gerhard Veluwenkamp en John Smolenaars van Watson Wyatt. Zij stellen dat de boekhoudregels zodanig moeten zijn dat aan de doelstellingen realistisch, transparant en vergelijkbaar wordt voldaan. De huidige regels gaan uit van het kwantificeren van risico’s maar houden onvoldoende rekening met het risicomanagement van ondernemingen, zeggen zij. Realisme betekent dat als een werkgever geen risico loopt, hij geen voorzieningen hoeft te treffen. Meer . . . 

— Ralph ter Hoeven

Nederlandse pensioenfondsen verzetten zich luid en duidelijk tegen internationale voorstellen voor aanpassing van de wijze waarop ondernemingen hun pensioenverplichtingen in de jaarrekening moeten opnemen. Ralph ter Hoeven, hoogleraar accountancy, partner bij Deloitte en lid van de pensioenwerkgroep van de International Accounting Standards Board (IASB), acht de kans ‘behoorlijk’ dat de IASB uiteindelijk zal afzien van het verbod op winstdemping. Meer . . . 

Transparantie is hot. In alle segmenten van de samenleving is de trend waarneembaar. Zo ook in de pensioensector. Deelnemers, werkgevers, maatschappelijke organisaties, politiek, overheid en toezichthouders eisen het van de pensioenfondsen. Transparantie is ook het kernwoord van de Pensioenwet die sinds 1 januari van dit jaar van kracht is. Meer . . . 

Voor de collectieve pensioenspaarpot moet goed worden gezorgd. Veel fondsen overwegen daarom een fiduciair manager in de arm te nemen. Deze ‘partner in business’ neemt belangrijke taken over van het bestuur, dat toch de eindverantwoordelijke blijft. Hoe worden deze verantwoordelijkheden in de dagelijkse praktijk gewaarborgd? Axa Investment Managers nodigt npn uit voor een verhelderend kijkje achter zijn fiduciaire schermen. Meer . . . 

Sinds november 2007 is het toezicht op de pensioensector bij De Nederlandsche Bank in handen van directeur Joanne Kellermann. De financiële crisis houdt de gemoederen in de sector bezig, er is sprake van een toenemende concentratie en de eisen die aan de kwaliteit van de besturen worden gesteld nemen toe. Alle reden voor een gesprek. Meer . . . 

Al een tijdje lang is er een debat gaande tussen hooggeleerde heren (inclusief Nobelprijswinnaars) over de pretenties van fundamenteel index beleggen. Deze strijd wordt uitgevochten in verschillende financiële vakbladen (Journal of Portfolio Management, Financial Analysts Journal, Journal of investing). Nu hebben de voorvechters van het fundamenteel indexbeleggen een boek geschreven over hun aanpak. Meer . . . 

— SP-Tweede Kamerlid Fons Luijben: "Het is nog maar de vraag of DNB haar werk goed doet."

SP-Tweede Kamerlid Fons Luijben vindt dat het Nederlandse pensioenstelsel op de schop moet. Hij signaleert grote problemen in alle drie de pensioenpijlers. Bovendien schiet DNB volgens hem tekort in haar toezicht. Daarom pleit de SP voor de oprichting van één Algemeen Nationaal Pensioenfonds. “Ik heb de minister gevraagd een onderzoek in te stellen naar de voor- en nadelen van zo’n fonds, maar dat wil hij niet.” Meer . . . 

Tot uiterlijk 15 september kunnen belanghebbenden reageren op het rapport van de monitoringscommissie Frijns, die de naleving van de in 2004 ingevoerde Code Tabaksblat heeft gevolgd. Frijns stelt voor in de Code Tabaksblat nieuwe regels voor overnameprocessen op te nemen. Er zou een responstijd van 180 dagen moeten komen voor het bestuur van een beursgenoteerde onderneming als deze te maken krijgt een of meer aandeelhouders die willen dat de raad van bestuur opstapt of de strategie wordt aangepast. Ook moeten er regels voor komen voor bij overnames. Meer . . . 

Psychologische factoren belemmeren ouderen vaak bij het maken van verstandige keuzen als het gaat om belangrijke beleggingsbeslissingen voor hun pensioenopbouw. Meer . . . 

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid start een publiciteitstraject speciaal gericht op enerzijds de oudere werknemers en ambtenaren en anderzijds op werkgevers en personeelsfunctionarissen. Daarmee wil minister Donner een cultuuromslag bewerkstelligen en voorzien in de behoefte aan informatie over de rechtspositie van 65plussers in de marktsector en bij de overheid. Meer . . . 

Steun EP voor IFRS uitzondering pensioenen Meer . . . 

Jeroen de Munnik is benoemd tot voorzitter van de verkooporganisatie Corporate & Institutional Clients van Aegon Nederland als opvolger van Erik van Houwelingen op, die voorzitter werd van het Executive Committee van AEGON Asset Management, de nieuwe mondiale vermogensbeheerder van AEGON Group. De Munnink was voorzitter van het managementteam van het Service Center Pensioen bij AEGON. Meer . . . 

Er is een directe relatie tussen goede pensioenvoorzieningen, de ontwikkeling van financiële markten en de vruchtbaarheid van een land. Die conclusie trekt de Italiaanse professor Vincenzo Galasso uit een studie. Kinderen zijn traditioneel altijd een vorm van oudedagsvoorziening geweest in landen met geen of beperkte kapitaalmarkten. Wanneer er meer wordt opzij gelegd voor pensioenen ontstaat zo een alternatief voor sparen door middel van kinderen. Via een model kwam Galasso tot de conclusie dat pensioensparen de financiële druk op jongere generaties vermindert. En omgekeerd: nadat in de jaren negentig de pensioenen in Italië waren versoberd, steeg de vruchtbaarheid bij de jongere generaties. Meer . . . 

Het concept voor het indexatielabel zoals het er nu ligt is onduidelijk. Bovendien is het te hoog gegrepen om in één beeldmerk zowel de te verwachten indexatie als de kans op werkelijke realisatie hiervan weer te geven. Dat stellen de samenwerkende pensioenkoepels in een brief aan de Tweede Kamer net voor het ter perse gaan van deze npn. In plaats van met bootjes willen de koepels met staafdiagrammen of stapels muntjes het verschil aangeven tussen de prijsstijging en de groei van het pensioen door indexatie. Meer . . . 

Een flink aantal pensioenfondsen heeft inzake beleggingen in de wapenhandel een uitsluitingenbeleid geformuleerd. Vaak beperkt zich dit tot een of enkele soorten wapens, vooral landmijnen en clustermunitie. Beleggingen in bedrijven betrokken bij bijvoorbeeld kernwapens, of munitie met verarmd uranium blijven bestaan. Ook bedrijven die leveren aan landen die in gewapend conflict verwikkeld zijn of mensenrechten schenden, worden zelden uitgesloten. Dat constateert de Campagne tegen Wapenhandel in een ‘tussenstand’ een jaar na de uitzending van Zembla. Meer . . . 

— Tom Gordijn Hoofdredacteur npn

Het gaat echt gebeuren: de pensioenleeftijd zal stijgen. Geleidelijk en met kleine stappen maar alle tekenen wijzen erop dat er geen ontkomen meer aan is. De jongste signalen vormen de notitie “Men is zo oud als men zich voelt,” die minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stuurde aan de Tweede Kamer en de in de pers uitgelekte aanbeveling van de Commissie Bakker, die de regering adviseert over bevordering van de arbeidsdeelname. Meer . . .