— Illustration by Richard Allen

– Jij bent toch van de pensioenen?
– Ja dat klopt, mompel ik.
– Jij hebt er toch verstand van?
– Waarvan?
– Ik haal ‘em weg. Net als bij mijn hypotheek. Ik heb geen tussenpersoon meer nodig. Zelf afgesloten. Weet je, door al die verhalen in de krant ben ik mijn hypotheek goed gaan lezen. Voor pensioen is het precies hetzelfde: allemaal oplichterij – 20 miljard verspeeld. Weet je hoeveel dat is?
Bas is op dreef.

– ’Tuurlijk is het dan duurder. En wie betaalt? Pensioenen worden onbetaalbaar. Hier lees maar. 
Bas houdt de krant onder mijn neus.
– Misschien eh …
– Maar niet voor mij. Zo kan ik het ook . Ik ben maar een loodgieter, maar ik kan wel lezen.
‘Lezen is niet begrijpen’, herinner ik me.

Bas haalt een keer adem en tilt de zak met zout in mijn kofferbak. Hij kijkt me aan met een blik van ‘daar heb je niet van terug hè’. Inderdaad.
– Wat krijg je van mij?
– Niks, zit in het onderhoudspakket.
– Ook als de winter aanhoudt? vraag ik.
– Nee, ben je gek. Maximaal tien zakken. Dat lijkt mij logisch. Ik weet toch niet hoelang de winter duurt.
Ik voel een lichte opwinding.

– Weet je, Bas, jouw zoutzakken zijn vergelijkbaar met mijn pensioen. Ik weet niet hoe lang iemand leeft nadat hij met pensioen is gegaan. Jij weet niet hoe lang de winter duurt maar biedt wel een pakket met de tekst ‘Zonder zorgen de winter door’.
– Ja, en?
– Nou, als de winter langer duurt dan tien zakken, betaal ik wel extra. Anders lijd jij verlies. Dus wie gaat zonder zorgen de winter door? Dat is ook zo bij pensioen. Als jij langer leeft dan ik heb berekend, heb ik te weinig gespaard. En lijd ik ook verlies. Ik ga meer reserveren om in de toekomst het verlies te beperken.
Bas, wat zou er gebeuren als je deze lange winter neemt als maatstaf voor wat in de toekomst gaat gebeuren en levenslange onderhoudspakketten wilt aanbieden tegen een vaste prijs. Jij neemt... laten we het maar het langwinter risico noemen, ook al kan het er na 30, 40 jaar heel anders uitzien. Bijvoorbeeld: jullie zijn gespecialiseerd in het verwarmen van wegdekken. Wat worden de onderhoudspakketten?
– Lastig te zeggen. Bas beweegt van de ene voet naar de ander.
– Oké, stel je neemt aan dat het zout duurder en duurder wordt de komende zeg maar dertig jaar. De winst op het zout neemt af.
– Ehmmm…
Ik laat mij niet meer van de wijs brengen.
– En de specialisten van buienrader.nl zien dat winters veel langer gaan duren dan tot nu toe is aangenomen? Dan moet je met nog meer zoutzakken rekening houden om nog winst te maken.

Ik betwijfel of ik de bevroren treinwissel als voorbeeld noem voor de ‘keerzijde’ van een acceptabele prijs. Of de trappen van Escher als metafoor voor de pensioendiscussie in de kranten.
– Weet je, de minister heeft meerdere pensioencommissies in het leven geroepen om een beetje een idee te krijgen en…

Bas kijkt mij aan, en roept niet zonder trots:
‘Onbetaalbaar!’ n

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.