Pensioenfonds Axa Verzekeringen ontsnapt aan de huidige discussie over de houdbaarheid van het pensioenstelsel, vertelt voorzitter Mark van Engelen aan Anke Claassen

Pensioenfonds Axa Verzekeringen is op het eerste gezicht een bescheiden fonds met weinig bijzonderheden. Maar schijn bedriegt: als alle fondsen zo waren als het pensioenfonds Axa Verzekeringen dan waren de dekkingsgraden in de crisis niet schrikbarend gezakt en genoot elke Nederlander van een premievrije defined benefit middelloonregeling. Bovendien waren de commissies Frijns en Goudswaard overbodig geweest; de toekomst vormt – in tegenstelling tot voor veel andere pensioenfondsen – voorlopig geen bedreiging.
Toen Sns Reaal de Nederlandse tak van de Axa Groep overnam, werd het bedrijf sponsor van het pensioenfonds Axa verzekeringen dat sindsdien de status van slaper heeft. “Onze ruim 1300 deelnemers hebben een mooi pensioen”, vertelt Mark van Engelen met gepaste trots. “Daar heeft de kredietcrisis niets aan veranderd.”

Gestage stijging
Heel even maar dook het fonds onder de kritische grens van 105%. Omdat de minimumvereiste dekkingsgraad was vastgesteld op 109%, moest er toch een kortetermijnherstelplan worden gemaakt. “Gelukkig zitten we daar nu al weer wat procenten boven”, laat Van Engelen zien. “We doen het  rustig aan. Een gestage stijging van de dekkingsgraad is verstandiger, simpelweg omdat grote sprongen vooruit kunnen betekenen dat je ook weer sneller de diepte in zakt. Dat heeft de crisis bij veel fondsen duidelijk aangetoond.”
Het fonds was één van de eerste die een risicomodel op basis van de volatiliteit van de rente introduceerde, en dat heeft gewerkt. Van Engelen: “De vermogenbeheerder werkt continu met Value at Risk (VaR) limieten om de risico’s te bewaken. Het model berekent voor 95% van de gevallen wat het neerwaartse risico in de komende vijf dagen is. Hierbij is de volatiliteit van de rente dus een belangrijke factor. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Andere pensioenfondsen tonen dan ook interesse in deze werkwijze.”
Volgens Van Engelen is het succes van pensioenfonds Axa Verzekeringen ook te danken aan de additionele sturingsmogelijkheid van de verhouding tussen de duration matching- en returnportefeuille. In normale omstandigheden is de verhouding van de portefeuille 25% duration matching en 75% return. Ongeveer 30% van de returnportefeuille is vastgelegd op risicovolle posities als aandelen, hedgefondsen en vastgoed. 70% is vastrentend in de vorm van staatsleningen en investment grade bonds.
De duration matching portefeuille, die gebruikt wordt voor het afdekken van het renterisico, bestaat uit vijf fondsen met zeer uiteenlopende looptijden. Deze worden hoofdzakelijk gebruikt voor het bijsturen van de verhoudingen van beide portefeuilles – afhankelijk van de volatiliteit van de rente.
“Tijdens de crisis veranderde de portefeuille-
verdeling naar 55% duration matching en 45% return door het verkleinen van de leverage,” vertelt van Engelen. “Normaal gesproken hadden we een
leverage van rond de 3. In crisistijd hebben we die verkleind naar 1,75. Deze dynamische hedgestrategie heeft zich uitstekend bewezen.”
Ook het gebrek aan liquiditeit dat veel fondsen tijdens de crisis in de problemen bracht, heeft op het pensioenfonds Axa Verzekeringen nauwelijks invloed gehad. Het was niet belegd in zaken die tijdens de crash compleet ‘droog’ waren, zegt van Engelen. “Hoe saai ook, maar beleggingen als bijvoorbeeld subprime en Alt A zijn nooit onderdeel van onze portefeuille geweest. Onze focus is altijd grotendeels binnen Europa gebleven.”

Tactisch beleid
Nu veel fondsen met het rapport Frijns in de ene en het rapport Goudwaard in de andere hand proberen hun risico’s in kaart te brengen en te verkleinen, werkt Van Engelen met zijn team aan een nieuw tactische assetallocatiebeleid  binnen de return-
portefeuille. Dit beleggingsplan wordt volgende maand aan het bestuur gepresenteerd.
Van Engelen: “Wij letten vanzelfsprekend ook op de prudentiële aspecten van ons beleid aan de hand van het rapport Frijns. Zo voeren we momenteel verschillende stresstests uit die laten zien wat er met de dekkingsgraad gebeurt als het fonds in een bepaald scenario belandt. Daarnaast bekijken we of een meer actief beleid tot de mogelijkheden behoort. Ik sluit niet uit dat we onze vermogensbeheerder wat meer ruimte zullen geven.”
De gunstige positie maakt niet dat het fonds nu op zijn lauweren kan rusten. De overname van het verzekeringsbedrijf Axa Verzekeringen roept de vraag op of men niet moet fuseren met het pensioenfonds van Sns Reaal. Geen gemakkelijke taak, weet Van Engelen. “De regelingen zijn erg verschillend. Sns Reaal heeft andere voorwaarden dan wij.”
Daarom bekijkt het fonds ook of de onlangs geïntroduceerde multi-opf een oplossing kan bieden. “Een fusie lijkt logischer. We zijn volop in gesprek. Hopelijk hebben we over een paar maanden meer duidelijkheid.”

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.