Duurzaam beleggen een uitgekauwd onderwerp? Wie Marcel Jeucken, hoofd verantwoord beleggen bij PGGM, hoort praten merkt dat het thema nog steeds in de kinderschoenen staat. En keiharde cijfers staven de door hem geschetste traagheid van de verantwoorde beleggingsevolutie, schrijft Esther Gotink

Een recent vastgoedonderzoek van de Universiteit van Maastricht, in opdracht van asset managers PGGM, APG en USS, leerde dat milieukwesties nog nauwelijks actief worden beheerd. Van de 700 ondervraagde vastgoedbedrijven en fondsmanagers beschikte maar een handvol over cijfers van hun energieverbruik (19%), waterverbruik (16%) en CO2-uitstoot (14%).

Slechts enkele beleggers in Australië, Zweden en Engeland komen in de buurt van de nieuwe internationale milieubenchmark, de Environmental Real Estate Index, die volgde uit dit onderzoek. Het demonstreert de lange weg die klimaatbeheersing alsook andere ESG factoren (environmental, social and governance) nog te gaan hebben.

Bij PGGM is ESG-integratie een onderdeel van het verantwoord beleggingsbeleid en staat naast activiteiten zoals uitsluitingen, aandeelhouderschap en gerichte ESG-beleggingen. Jeucken: “We zoeken naar thematische beleggingen met duurzame kansen. Inmiddels hebben we een allocatie van 3% gerichte ESG-beleggingen. Het gaat hierbij om afgebakende mandaten die het oplossen van ESG-vraagstukken combineren met het behalen van financieel rendement. Een voorbeeld is onze schone technologie private equity portefeuille. Beleggingen in dergelijke schone technologie kan ook in reguliere mandaten voorkomen, maar die tellen niet mee voor de thematische beleggingen.”

Jeucken, van huis uit econoom en gepromoveerd op het onderwerp duurzaam bankieren, is een ware ESG-pionier. “Ik werkte vanaf halverwege jaren ‘90 bij de Rabobank waar duurzaamheidsaspecten uiteindelijk een prominente plek in de bancaire activiteiten kregen. Bij PGGM begon ik met de opzet van een nieuw uitsluitingen- en aandeelhouderschapbeleid. De nadruk lag op het inbedden in de eigen organisatie. Het stemmen werd daarom gecentraliseerd. Inmiddels stemt geen enkele externe manager meer uit onze naam, dat doen we allemaal zelf. Het afgelopen jaar hebben we namens onze klanten op ruim 40.000 agendapunten gestemd. Er zijn nog weinig vermogensbeheerders die zo bovenop hun stemrechten en verantwoordelijkheden zitten.”

PGGM belegt in 4000 ondernemingen wereldwijd. “We bekijken of dat aantal tot ééntiende terug te brengen is. Als we in minder bedrijven beleggen, kunnen we ze beter volgen en beter onze invloed aanwenden.”

Dat zelfs een goed doortimmerd stembeleid in de praktijk niet automatisch ook effectief is, bleek vorig jaar tijdens een bezoek van PGGM aan India. “We spraken in Delhi een aantal ondernemingen aan op hun activiteiten in de repressieve staten Birma en Soedan. We noemen dat engagement. In een aansluitende aandeelhoudersvergadering die we bezochten, waar we op afstand al tegen enkele agendapunten hadden gestemd, bleek dat alles unaniem werd aangenomen.”

Nader onderzoek leerde dat meerdere internationale beleggers hadden tegengestemd. Het bleek dat India er een archaïsch stemsysteem op nahoudt: “Wie het ergens mee eens is, rent in de vergadering naar voren, en het lijkt erop dat wie het hardste roept de grootste kans maakt te worden gehoord. Dan volgt een rondje stemmen via handophouding. Hoe de handophouding wordt gecombineerd met de stemmen op afstand, is volstrekt onduidelijk. Zo kan het geen verschil uitmaken of iemand 1 of 1000 aandelen bezit.” PGGM is een project gestart in twaalf Aziatische markten waarbij toezichthouders, ministeries en beurzen worden opgeroepen het stemsysteem te herzien. “Er zit beweging in: de beurswaakhond van India heeft afgekondigd om het systeem van stemmen met de handophouding te herbeschouwen.”

PGGM is niet alleen op zoek naar goed renderende ESG-factoren, ze stelt ook ethische grenzen met betrekking tot wapens en mensenrechten. Ze sloot het afgelopen jaar vijf staatsobligaties en 33 ondernemingen uit, en maakte een begin met haar uitsluitingenbeleid op hedgefondsen. Op alle andere beleggingscategorieën, zoals private equity en aandelen, wordt het al volledig toegepast. “Toen ik in 2006 aantrad, had de buitenwereld het beeld van ons dat we erg ver waren in ons verantwoord beleggingsbeleid. Wij vonden van niet en ondanks de grote progressie in de afgelopen jaren kunnen en moeten we nog altijd veel verder.”

In zijn ogen wordt een essentieel onderdeel in verantwoord beleggen het afleggen van verantwoording. “Dus als je gestemd hebt in ondernemingen, maak dan helder hóe je gestemd hebt. En als je ondernemingen uitsluit, maak dan duidelijk waaróm. Het is erg belangrijk dat als je verantwoording vraagt, je dat zelf ook aflegt.”

PGGM doet dit op kwartaalbasis. “We geven aan hoe we hebben gestemd en hoe we dialoog hebben gevoerd, uitgedrukt in harde cijfers. Daarnaast rapporteren we over de belangrijkste ontwikkelingen en de gesprekken die we hebben gevoerd. Hebben we tegengestemd, dan staat daar ook bij waarom we dat hebben gedaan. De hele industrie zou deze transparantie moeten oppakken.”

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.