— Henk Radder, Senior investment consultant, Watson Wyatt

npn: Welke veranderingen zijn er volgens Watson Wyatt te verwachten in verband met goed pensioenfondsbestuur?

Henk Radder: De Stichting van de Arbeid (STAR) zal dit jaar aan het ministerie van SZW aanbevelingen doen inzake regels en afspraken ten aanzien van goed pensioenfondsbestuur, mede op basis van de ontwerp codes van Opf en VB en het onderzoeksrapport van Allen & Overy en Boer & Croon. Ik verwacht dat er voor 2007 een branche brede code zal komen met ‘best pension fund governance principles’ – al dan niet met ondersteunende wetgeving – waarbij zal gelden: ‘comply or explain’. Enerzijds zal door middel van deze code explicieter worden gemaakt wat reeds bij veel fondsen goed gebruik is, anderzijds zal er sprake zijn van modernisering of aanscherping van huidige gebruiken. Naar mijn mening zijn er ‘best practice principles’ te verwachten ten aanzien van de transparantie, de communicatie, het afleggen van verantwoording, het interne toezicht en ten aanzien van de kwaliteit van het pensioenfondsbestuur.

Waarom denkt u dat de overheid het toezicht op pensioenfondsbestuur wil verhogen?

Niet omdat het slecht gaat. Maar omdat het altijd beter kan. Dat geldt voor alle sectoren. Dus ook voor pensioenfondsen. De samenleving – en dus ook de politiek – eist dit van pensioenfondsen. Ik zie pension fund governance als een vorm van ex-ante risicobeheersing en als een aanvulling op het ex-post toezicht van DNB. Door een goede organisatiestructuur te hanteren en juiste processen te volgen, kunnen problemen worden voorkomen en voorkomen is altijd beter dan genezen.

Wat zijn de gevolgen voor pensioenfondsen in verband met het strengere toezicht?

Pensioenfondsen zullen moeten nagaan in hoeverre hun organisatie voldoet aan de gestelde normen en waarnodig aanpassingen aanbrengen. Enerzijds kan goed pension fund governance leiden tot meer draagvlak bij de verschillende belanghebbenden en tot een betere uitvoering van de pensioenregeling. Anderzijds zouden sommige pensioenfondsen de extra regelgeving als een verzwaring van het toezichtregime kunnen beschouwen en mogelijkerwijs zelfs het voortbestaan van het eigen zelfstandige pensioenfonds ter discussie kunnen stellen.

Hoe denkt u dat goed pension fund governance kan leiden tot een beter draagvlak en tot betere uitvoering van de pensioenregeling?

Ik denk dat het draagvlak voor het beleid van het pensioenfonds wordt vergroot als de zeggenschap van alle belanghebbenden goed is verankerd in de organisatiestructuur van het fonds en als goed wordt gecommuniceerd over het gevoerde en te voeren beleid. Principes voor goed pensioenfonds bestuur zullen uiteindelijk ook moeten leiden tot betere en efficiëntere besluitvorming. Een bestuur kan in het kader van deze principes bijvoorbeeld concluderen dat het hen aan voldoende tijd, expertise en snelheid ontbreekt om grondig in te gaan op de steeds complexer wordende beleggingsmaterie. Een maatregel die in het kader van goed pensioenfonds bestuur genomen zou kunnen worden is het instellen van een beleggingsadviescommissie. Op deze wijze ondersteund, is een bestuur beter toegerust om belangrijke en moeilijke strategische beleggingsbeslissingen nemen. Uiteindelijk komt dit het rendement-risicoprofiel van de beleggingen ten goede en verbetert dus de overall uitvoering van de pensioenregeling.

Zijn er gevolgen voor Watson Wyatt als per 1 januari 2007 nieuwe regels voor goed pensioenfondsbestuur in werking treden?

Eén van de diensten die wij pensioenfondsen aanbieden is advisering ten aanzien van de passende organisatiestructuur, gegeven de doelstellingen van het pensioenfonds en de pensioenregeling. Voor een aantal van onze klanten hebben we reeds in kaart gebracht in hoeverre de opzet van hun fonds voldoet aan de aanbevelingen van Opf en VB en suggesties gedaan ter verbetering van hun pension fund governance. Wij hebben in dit kader het begrip ‘governance budget’ geïntroduceerd en adviseren pensioenfondsen bij de besteding en ex-ante monitoring van dit ‘governance budget’. De omvang van het ‘governance budget’ wordt bepaald door (1) deskundigheid, (2) capaciteit en (3) organisatorische effectiviteit. Met name bij uitbesteding van pensioen- en vermogensbeheer speelt ‘governance budgetering’ een belangrijke rol. Daarnaast verzorgen wij regelmatig opleidingen voor pensioenfondsbestuurders, een middel om het ‘governance budget’ te vergroten. We zullen de komende tijd in de gesprekken met onze klanten stilstaan bij de ontwikkelingen op het gebied van pension fund governance en waarnodig helpen de pension fund governance van onze klanten verder te verbeteren.

Denkt u dat het ontwikkelen van deze code als gevolg kan hebben dat sommige pensioenfondsen meer gaan uitbesteden of zich zullen aansluiten bij bijvoorbeeld bedrijfstakpensioenfondsen?

Dat zou goed kunnen, maar ook fusies tussen bedrijfstakpensioenfondsen zouden goed mogelijk zijn en intensievere samenwerkingsverbanden tussen ondernemingspensioenfondsen. Verder verwacht ik dat fiduciair management en implemented consulting – waarbij een grote mate van delegatie van verantwoordelijkheden plaatsvindt richting de pensioenadministrateur, vermogensbeheerder en/of adviseur – aan populariteit zal winnen. Tenslotte, zou het kunnen dat pensioenfondsen meer gebruik gaan maken van professionele pensioenfondsbestuurders.

Printbare versie