De eisen van het FTK zijn niet gering. Asset managers bieden een reeks van oplossingen aan pensioenfondsen die zouden helpen om aan de eisen van het FTK te voldoen. De meeste asset managers bieden bijvoorbeeld de mogelijkheid om de duration van beleggingen te verlengen. Bram van den Oever in samenwerking met acht asset managers laat zien welk menu van oplossingen zij aanbieden.

De uitdagingen van het FTK beginen vorm aan te nemen. De pensioenfondsen waar npn de laatste tijd mee sprak, lijken in beperkte mate op zoek te zijn naar de producten die de asset managers aanbieden als oplossing voor het FTK. Daarbij vinden pensioenfondsen het nog te vroeg om de vraag wat ze van asset managers verwachten te beantwoorden.

De asset-managers zijn volop bezig met het aanbieden en ontwikkelen van producten om de pensioenfondsen te helpen. De nieuwe producten en strategieën zouden pensioenfondsen mogelijkheden geven om aan de eisen van het FTK te voldoen.

Npn deed onderzoek naar welke producten de asset managers aanbieden om de pensioenfondsen te helpen met duration matching en risicobeheer.

Wat pensioenfondsen zoeken:

De meeste pensioenfondsen waarmee npn sprak vinden het te vroeg om een duidelijke eisen te stellen aan hun asset managers met betrekking tot het FTK. Niettemin is het toch gelukt een plaatje te schetsen waaruit blijkt dat asset managers op hun tijd vooruit lopen.

Een klein pensioenfonds met een activa van ongeveer 100 miljoen euro waarmee npn sprak, gaf aan dat ze het FTK gewoon over zich heen laten komen. Volgens hun waren de veranderingen die eraan zouden komen, zo complex dat ze het niet konden behappen. Met deze gedachte zou het kleine pensioenfonds inderdaad meer op de asset-manager leunen om te voldoen aan de eisen van het FTK.

Pim Visser, directeur bij het pensioenfonds Holland Casino, zegt dat het eerst duidelijk moet worden wat de buffer onder het FTK is, ten opzichte van de vereiste buffer volgens de richtlijnen van de DNB. Met andere woorden Visser wil eerst zien wat het risico-budget en reservetekort is.

“Ik verwacht alleen iets van mijn manager vastrentende waarden, namelijk dat hij mij adviseert over de noodzaak van het al (en dan in welke mate) of niet (en dan waarom niet) verlengen van de duration om zodoende een (mogelijke) duration mismatch geheel of ten dele te dichten, waarbij het rendement niet of zo weinig mogelijk onder druk komt te staan”, aldus Visser.

Npn sprak ook één van de grotere pensioenfondsen die zei dat de mandaat beslissingen toch bij het pensioenfonds zelf blijven. Daardoor blijft het pensioenfonds gewoon een benchmark voor de asset-manager voorschrijven. De verandering die op stapel staat, is dat sommige benchmarks nu alnaargelang de verplichtingenstructuur veranderen. Niettemin zei het pensioenfonds dat: “Wat niet is kan nog komen”.

De meeste pensioenfondsen zijn dus nog in het stadium van het nadenken over de verplichtingen structuur, en hoe ze deze eventueel willen matchen. Volgens een van de pensioenfondsen zou het zelfs zo zijn dat, als ze eenmaal meer willen matchen, ze dit alleen via overlay swaps zullen doen. Volgens hetzelfde pensioenfonds zouden ze met twee of iets meer swaps met een hele lange looptijd al hun verplichtingen kompleet hebben afgedekt. Dit pensioenfonds vraagt dus niet om geavanceerde producten.

Niettemin heeft npn ondervonden dat al veel pensioenfondsen volop bezig zijn met het matchen van hun assets en verplichtingen.

Wat de pensioenfondsen npn lieten weten is dat de asset-managers maar al te graag een à la carte menu aanbieden van oplossingen.

Wat is het aanbod van asset-managers?

De asset-managers waar npn mee sprak, bleken inderdaad een reeks producten en oplossingen aan te bieden die betrekking hebben op de eisen van het FTK.

Er is voornamelijk veel tijd is gestoken in het aanbieden van producten met een lange duur. Swap-producten worden ook steeds meer aangeboden als gevolg van de gerelateerde eis van duration-matching.

Aan de andere kant ziet men dat sommige asset-managers maar een minimale verandering doorvoeren, omdat zij geloven dat ze met de bestaande middelen een oplossing kunnen bieden voor de nieuwe eisen van het FTK.

In de pagina's die volgen worden aspecten van de nieuwe producten omschreven die door asset-managers worden aangeboden.

Deze groep asset-managers is door npn geselecteerd.

“Pensioenfondsen kunnen hun asset-risico beter afstemmen op de risico’s van de verplichtingen en ze kunnen nieuwe vermogensbeheertechnieken ontwikkelen zoals cashflow matching”, wat volgens Van Bergen het doel is van de productontwikkeling zodat pensioenfondsen aan de eisen van het FTK kunnen voldoen.

Voor de rest verwacht van Bergen dat, als gevolg van de risico-eisen van het FTK, pensioenfondsen minder in aandelen gaan investeren. Volgens hem zullen pensioenfondsen meer naar bijvoorbeeld inflation-linked-bonds en hedge funds gaan kijken. Misschien kunnen we nog wel wat producten in deze richting van BGI verwachten.

“Wij bieden oplossingen voor de Nederlandse pensioenfondsen maar we beschouwen dit niet als het leveren van een standaard product. Elk pensioenfonds heeft andere verplichtingen”, zei Custard. De metafoor die Custard gebruikt om de oplossingen te omschrijven is die van auto’s die met lego stenen zijn gemaakt in tegenstelling tot standaard dinky toys. Met de nieuwe eisen van het FTK kunnen de zelfde lego blokjes worden gebruikt maar in verschillende combinaties.

Het voornaamste voordeel van het Long Duration fonds is dat het duratie op maat levert zodat rekening gehouden wordt met de looptijdenstructuur van de verplichtingen, waardoor het risico van een veranderende rente curve is verkleint.

ING IM zal naast deze duratieverlenging het actief management voortzetten zodat de klant geholpen wordt bij het voldoen aan de eisen van het FTK, aldus ING IM.

Twee onderscheidende producten die Robeco met en voor haar klanten heeft ontwikkeld zijn de long-duration bond fondsen. “Deze fondsen zijn obligatiefondsen waarin niet alleen de duration met swaps wordt verlengd, maar ook de beleggingen en de verplichtingen tot op zekere hoogte worden gematched”, aldus Knol. Volgens Robeco bespaart een pensioenfonds het gedoe van individuele swaps, terwijl geprofiteerd kan worden van de resultaten van Robeco’s fixed income strategieën.

Zowel klanten als niet-klanten kunnen zich uitgebreid laten informeren en uiteindelijk zelf aangeven of zij individuele beleggingsproducten afnemen of de totaalportefeuille onderbrengen, aldus Robeco. In het laatste geval zorgt Robeco voor actief beheer, integraal risicomanagement en ondersteuning bij rapportageverplichtingen.

“Met onze FTK-oplossingen maken wij het pensioenfondsen gemakkelijker, zonder de indexatieambities overboord te gooien,” volgens Knol.

De inflation linked bonds zouden belangrijk zijn als een pensioenfonds indexatie een prioriteit geeft. F&C hoopt hiermee de institutionele beleggers te bereiken die op zoek zijn naar ultieme matchingprodukten .

Volgens Kamphuis worden de bovenstaande producten nog toegevoegd bij de producten die als doel hebben rendementen te verhogen en portefeuilleste diversificeren. Voorbeelden hiervan zijn small caps, hedge funds, high yield, credits en emerging market debt.

“Vorig jaar is reeds een start gemaakt met het voorbereiden van portefeuilles op het nieuwe financiële toetsingskader”, aldus Kamphuis. Volgens hem hebben al veel klanten de eerste stappen gemaakt om hun beleggingsportefeuille aan te passen.

“F&C rekent het tot haar core business om pensioenfondsen te begeleiden en te adviseren om samen tot oplossingen te komen die aansluiten bij de specifieke wensen en ambities van individuele fondsen”, aldus Kamphuis. Het blijkt dus dat, ondanks het feit dat F&C producten aanbiedt die eventuele oplossingen zijn voor een specifieke eis uit het FTK, ze vooral gericht zijn op het bieden van een totaaloplossing.

F&C verwacht binnenkort nog meer matching- en rendementproducten aan te kunnen bieden waaronder fondsen met een nog langere duration.

Voordeel van de swapmarkt is dat deze meer liquide is dan de obligatiemarkt. De overlay-aanpak zorgt er daarnaast voor dat relatief gezien meer risicodragend kan worden belegd.

De omvang van de rente en inflation swap overlay wordt zodanig gekozen dat er een evenwichtig risicoprofiel overblijft. Het vaststellen hiervan is een dynamisch proces, waarbij de rijkdom van het fonds de mogelijkheden bepaalt. Er wordt ingespeeld op de verandering van de gehele rentecurve (duration effect) maar ook op de verandering in de kromming van de curve (convexity).

Product 2. Intern Risico Model: De Nederlandsche Bank (DNB) wil stimuleren dat pensioenfondsen een eigen intern risico model (IRM) gaan hanteren voor de toetsing van het FTK. Dit zou het standaard model vervangen. Mn Services is inmiddels bezig een dergelijk IRM voor haar opdrachtgevers te voltooien. Veel aspecten daarvan zijn een aantal jaren geleden al geïmplementeerd.

IRM biedt voordelen. Met een IRM kan de kwaliteit van het risicomanagement worden bevestigd. Daarnaast zal naar verwachting de hoogte van de beno- digde buffers lager zijn dan in het standaard model.

Het model zal goedgekeurd moeten worden door de DNB.

Ten eerste is de asset manager erg druk geweest met het aanbod van lange looptijd obligatieproducten uit te breiden. ‘Institutioneel Euro Long Bond Fund’ en ‘dynamische cash flow match’ bieden deze lange looptijd aan.

Ten tweede benadrukt ABN Amro Asset Management de rol van de diversificatie in de beleggings- portefeuille. Maar zoals gewoonlijk heeft ook deze asset manager een groot scala van producten beschikbaar voor deze optie. Voorbeelden zijn high income equity fondsen, inflation linked bond funds en hedge funds.

“Het hoeft echter niet zo te zijn dat een pensioenfonds volledig matched. Een pensioenfonds kan ook gedeeltelijk een risico willen nemen”, aldus Roeloffs. Dus hiervoor kan men ook het grote scala van hogere hoger renderende fondsen aanspreken.

Wie snel is, kan op 1 april 2005 een seminar bijwonen waarin ABN Amro Asset Management kijkt naar hoe de eisen van het FTK kunnen worden toegepast.

“Hedge fondsen zijn op zich hele goede diversificatie elementen in eendergelijke portefeuille, en zolang daar behoefte aan is zal deze beleggingsoplossing de markt aanspreken”, vertelde Roebroek npn. Zo heeft Fortis Investments zijn hedge fondsen range uitgebreid met het global macro hedge fund.

“Het succes van de absolute return fondsen heeft geleid naar de vraag van klanten of er niet iets hoger in de risk return schaal zit”, aldus Emiel van den Heiligenberg, product CIO asset allocation en balanced mandates bij Fortis Investments.

Volgens Van den Heiligenberg wordt een rendement verwacht van 8 tot 10 procent boven de geldmarkt en een volatiliteit van 10 tot 12 procent. De votaliteit zou zo laag liggen omdat er in zoveel verschillende asset klassen wordt belegd.

Niettemin zit er toch nog een addertje onder het gras zit. De toezichthouder zal namelijk een behoorlijk hoge risico prijs op hedge fondsen zetten ook al is het hedge fonds portfolio gediversifieerd.

Printbare versie