Consultants op het gebied van pensioensinvesteringen moeten zich aanpassen in de investerings- en regelgevende wereld van de eenentwintigste eeuw. Liam Kennedy rapporteert over hoe Nederlandse consultants die uitdagingen tegemoet treden. Op de volgende bladzijden bieden wij een overzicht van de belangrijkste adviesbureaus en hun diensten.

De gezapige wereld van beheersadviezen is voor altijd verleden tijd. Investeringsbesluiten zijn niet meer zo eenvoudig als vroeger, toen men kon kiezen voor Nederlandse obligaties met een beetje AEX en misschien wat vastgoed om de mix te voltooien, of toen hoge aandelenallocaties automatisch opbrengsten in dubbele cijfers brachten.

Nederlandse investeringsconsultants zien zich nu geplaatst tegenover dezelfde uitdagingen als hun klanten; hoe om te gaan met een investeringswereld die lagere opbrengsten van aandelen en obligaties met zich meebrengt en producten zoals derivaten en hedge funds, en uitdagingen zoals de praktische toepassing van portable alpha strategieën.

“De laatste jaren zijn moeilijk geweest. Het wordt tijd voor pensioenfondsen om hun strategie te bekijken en voor consultants om destrategie van de pensioenfondsen in zijn totaliteit te bekijken en die proberen te vertalen in hun producten”, zegt Frits Bosch van Bureau Bosch in Nuenen.

Een van de scherpste uitdagingen waarvoor consultants van alle soorten zich geplaatst zien, is hoe zij de nieuwe zogeheten liability-driven investeringsmogelijkheden moeten benaderen, die deels zijn gedicteerd door het nieuwe financiële toetsingskader. Diensten van investeringsbanken zoals renteswaps en hedgen tegen inflatie brengen specialistische gebieden met zich mee die voorheen vrijwel onbekend waren in de traditionele advieswereld op het gebied van investeringen.

Gerard Roelofs, hoofd van de Nederlandse investeringsgroep bij Watson Wyatt, zegt dat zijn collega’s allemaal enige tot zeer goede kennis bezitten op gebieden zoals derivaten en zelfs voorop lopen op gebieden zoals het implementeren van swap overlays (rente en inflatie). Eddy Bannet, practice leader investment consulting bij Hewitt in Amsterdam, is er ook van overtuigd dan zijn personeel de vereiste kennis heeft: “Je hoeft geen derivatenhandelaar te zijn om klanten over derivaten te kunnen adviseren.”

Bosch waarschuwt echter dat als klanten niet oppassen, de investeringsbankiers “misschien al een Porsche bestellen terwijl de deal nog niet is gesloten”. Zelfs als wij voor 100 procent specialisten zijn worden de prijzen nog steeds achter gesloten deuren vastgesteld.” Hij pleit ervoor dat klanten aan hun custodian vragen de prijzen te herzien. Bureau Bosch werkt ook samen met een extern bedrijf voor specialistisch advies op gebieden zoals derivaten.

Net als in de vermogensbeheerindustrie heeft de adviseringsmarkt een algemene afsplitsing te zien gegeven tussen grote internationale firma’s en niche boetiekspecialisten. Ondanks het feit dat ze minder hulpbronnen hebben kan hun kleinere omvang en kortere klantenlijst de nichepartijen toestaan meer tijd te besteden aan klanten en vooruitzichten, maar dat betekent wel dat ze “hard moeten lopen om bij te blijven”, zoals Bosch het uitdrukt.

“Wij proberen zo scherp mogelijk te zijn bij de verschillende mogelijkheden, maar we kunnen niet op alle gebieden specialist zijn. We proberen ons een overzicht te verschaffen van de markt en van wat daarin omgaat. We hoeven geen specialisten te zijn op elk gebied maar we moeten weten waar ze te vinden zijn”, voegt Bosch eraan toe.

Kleine pensioenfondsen hebben te maken met een unieke uitdaging waarbij zij dikwijls specialistisch advies broodnodig hebben, maar ze zijn vaak het minst in de gelegenheid om zich dat te veroorloven. Desondanks is gelijktijdig het algemene kostenbewustzijn toegenomen, hetgeen de prijzen omlaag heeft gedrukt: “Het gemiddelde pensioenfonds is nu meer kostengevoelig dan een paar jaar geleden en dat is op zijn minst gedeeltelijk terug te voeren op de verslechterde financiële positie van de fondsen”, geeft Bannet toe.

De grotere consultants vinden niet dat hun honoraria de kleinere, minder draagkrachtige pensioenfondsen automatisch uitsluiten. “Ik maak geen onderscheid tussen kleinere en grotere pensioenfondsen”, zegt Roelofs. Bureau Bosch zei dat het onlangs had deelgenomen aan een schoonheidswedstrijd voor een kleiner pensioenfonds.

Maar wat is de toekomst voor consultancy in een wereld waarin de honoraria onder druk staan? Deze neerwaartse druk op de honoraria kan de winstgevendheid van bedrijven aantasten en daarmee hun vermogen om te investeren in IT-systemen en personeel. De oplossing voor consultants kan gelegen zijn in het verzoek om te werken op basis van prestatieloon of om meer klanten te verwerven op jaarbasis. Ze kunnen ook gewoon hun uurloon verhogen. Roelofs is van mening dat de voordelen van het gebruik van een consultant de kosten in ruime mate kunnen overtreffen. Hij zegt dat in elk geval de rekening van een consultant meestal aanzienlijk lager is dan die van een beleggingsmanager of een custodian. “Investeringsadviezen kunnen winstgevend zijn en in ons geval zijn ze dat ook”, zegt Bannet.

Bannet denkt dat de kwesties die in het Myners-rapport in het Verenigd Koninkrijk over institutionele investeringen werden aangesneden, in de komende jaren meer aandacht zullen krijgen in Nederland, waardoor de behoefte aan consultants kan toenemen. In dit rapport van Paul Myners, een vroegere voorzitter van de Britse investeringsmanagement maatschappij Gartmore, werd onder andere aanbevolen datpensioenfondsen hun beslissingen altijd moeten kunnen staven met verwijzing naar een “geschikte professionele adviseur”.

Roelofs is van mening dat consultants heel geschikt zijn om de lopende risico-controlerende activiteiten te ondernemen die nodig zijn bij de solvabiliteits- en continuïteitstoets van het FTK. Hij ziet ook bedrijfsbestuurlijke - en accounting technische kwesties als voornaamste drijfkracht voor nieuwe zaken.

Printbare versie