Het is een vraag die je de laatste jaren wel vaker hoort: Wanneer is een consultant geen consultant? Antwoord: Als het een multi-manager is. Geconfronteerd met kelderende vergoedingen, zijn veel consultants de afgelopen jaren ertoe overgegaan om een nieuw type bedrijfsmodel op te zetten en zichzelf te presenteren als multi-managers.

Mercer Investment Consulting heeft het voorbeeld gevolgd van een lange reeks andere consultants en heeft nu ook plannen aangekondigd om op te gaan treden als multi-manager. Tim Gardener, algemeen directeur van Mercer, vertelde in november van het afgelopen jaar dat naar zijn mening de toekomst voor consultancybureaus in fondsbeheer ligt, als ze ten minste hun marges willen verbeteren. “Het is een uitdagend bedrijfsmodel omdat de tarieven die betaald worden voor het raadplegen van een vertrouwd adviseur niet de kosten van onze research dekken, met name research betreffende beleggingsbeheerders.”

“Voordat je het weet zit je in de rode cijfers. Als je het vanuit dat perspectief bekijkt is het aantrekkelijk om te gaan werken als multi-manager, omdat je dan je vaste kosten op kunt splitsen.”

Mercer runt reeds een multi-manager business in de VS en Australië en de voormalige chief executive van UBS Global Asset Management, Brian Storms, werd eerder in het afgelopen jaar aangesteld en belast met het ontwikkelen van een wereldwijde business.

Het idee dat consultants fondsmanagers worden, roept echter veel vragen op die te maken hebben met tegengestelde belangen. “Het feit is dat het pensioenfonds uiteindelijk verantwoordelijk is voor de beleggingsstrategie,” zegt Marleen Koetsier, beleggingsconsultant bij Hewitt Associates in Amsterdam. “Voor de ontwikkeling van de pensioenfondsmanagers is het goed dat de multi-manager in ieder geval betrokken is bij de discussies over de te formuleren strategie, maar als de multi-manager ook degene wordt die de strategie gaat uitvoeren, dan moet je er een onafhankelijke persoon bij zetten om het proces in de gaten te houden.”

Waar Marleen Koetsier in feite voor waarschuwt is het risico dat multi-managers in de rol gaan sluipen van onafhankelijke consultants, iets wat zij ziet gebeuren als meer en meer consultants op het vlak van fondsbeheer gaan opereren. “We komen in elkaars vaarwater,” zegt ze, “vooral wanneer bepaalde consultants zich op het pad van multi-management begeven.”

Het is niet in het belang van Hewitts, beklemtoont Koetsier, om net als Mercer en de anderen aan fondsbeheer te gaan doen. “Wij gaan die weg niet op,” stelt ze. “Wij willen te allen tijde onafhankelijk blijven en elk potentieel belangenconflict vermijden.”

SEI stootte zijn consultancy-activiteiten in 1996 af. Het bedrijf behoort nu tot de belangrijkste spelers op het gebied van multi-management in Europa en de VS en heeft in de afgelopen 18 maanden 27 nieuwe klanten weten aan te trekken, die samen meer dan 1 miljard euro in bijkomende mandaten vertegenwoordigen. Volgens Patrick Disney, Europees directeur van SEI Investments, heeft het bedrijf nu 54 klanten met een totaal van 2,7 miljard euro aan multi-managerprogramma’s.

SEI is volgens Patrick Disney de enige echte Europese multi-manager provider omdat het een bedrijf is dat niet aan consultancy doet. “Op die manier kunnen wij beter adviseren en het is een beter bedrijfsmodel,” zegt hij.

Marleen Koetsier maakt zich zorgen over mate waarin multi-managers bezig zijn met het verlengen van wat zij beschrijft als “de waardeketen van vermogensbeheer”, oftewel het proces dat een pensioenfonds uitvoert bij het verlenen van mandaten. “Het risico is dat een multi-manager asset liability modelling (ALM) aanbiedt en daarbij stelt dat het alleen maar gaat om een indicatie. En het is dan wel oké als multi-managers vinden dat zij die dienst aan kunnen bieden, maar pensioenfondsen zouden er alleen maar gebruik van moeten maken om een zeker inzicht te krijgen in het type strategie waarvoor gekozen kan worden.”

“Als ze de betreffende strategie echter willen gaan toepassen, dienen ze over een ALM-deskundige te beschikken om alle aspecten te bestrijken.”

Wat Marleen Koetsier betoogt is in feite simpel, nl. dat het proces doorzichtig dient te blijven, met een duidelijke scheiding tussen de opeenvolgende schakels van de “waardeketen”. “Immers,” beklemtoont ze, “uiteindelijk draagt het pensioenfonds de verantwoordelijkheid en het pensioenfonds, niet de fondsbeheerder, wordt op de resultaten aangesproken.”

HG

Printbare versie