Het verschil tussen pensioenfondsen en de overheid is dat de eerste normaal gezien met een langetermijnperspectief werken, terwijl de tweede een agenda van vier jaar heeft. Als gevolg van dit fundamentele verschil hebben pensioenfondsen momenteel veranderingen te verduren die niet berekend zijn op het langetermijnkader waarbinnen ze opereren.

“Pensioenfondsen zitten in een hele langetermijnbusiness. Natuurlijk kunnen wij functioneren binnen wettelijke en fiscale kaders zodat je pensioenvoorzieningen efficiënt kunt uitvoeren. Maar als die kaders voortdurend aan verandering onderhevig zijn en sommige wijzigingen zelfs lijnrecht tegen elkaar ingaan... Dan wordt het uitvoeren van de planning natuurlijk wel heel ingewikkeld,” vertelt Steenvoorden npn.

Steenvoorden stelt dat er een stabiel pensioenkader nodig is om

pensioenfondsen efficiënt te laten opereren. Op dit moment is het kader allesbehalve stabiel, en staan volgens hem sommige eisen zelfs in tegenstelling tot wetgevingseisen van slechts enkele jaren geleden.

“Neem bijvoorbeeld het FTK. Een aantal jaar geleden draaide de hele discussie om de brede herwaardering en de vermeende overschotten van de pensioenfondsen... De fondsen mochten toen geen dekkingsgraden hebben boven de 120 procent. De overheid liet een wetsontwerp van die strekking bewust boven de markt hangen en daardoor heb je toch een wat dunnere financiering gekregen. Dat wetsontwerp is vorig jaar ingetrokken. En nu, met het FTK, eist de overheid dus juist een veel hogere dekkingsgraad dan voorheen het maximum was,” volgens Steenvoorden.

Ook de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB) ziet bepaalde tegenstellingen in het beleid van het huidige kabinet.

“Wellink roept enerzijds dat Nederland nu geld moet uitgeven, maar dwingt anderzijds pensioenfondsen om het tegenovergestelde te doen,” zegt Peter Borgdorff, directeur bij de VB. “Wat betreft VUT, Prepensioen en Levensloop is wel duidelijk dat de volgende verkiezingen fungeren als een deadline bij de implementatie van het beleid. De tijd die de maatschappij en de pensioenuitvoerders nodig hebben om over te schakelen heeft het kabinet niet.”

De veranderingen die de politiek voorschrijft, en de haast waarmee die veranderingen moeten worden doorgevoerd, zorgen voor nogal wat verwarring. Het zijn niet alleen de pensioenfondsen die zich de kop krabben over een regeling als de Wet VPL. Het informeren van deelnemers wordt zowel door de VB als door de Opf als een grote opdracht gezien.

Dat de overheid eisen stelt aan de communicatie van pensioenfondsen tegenover hun deelnemers is tot daar aan toe. Maar volgens Steenvoorden is het bijna onmogelijk om de deelnemers te informeren over alle veranderingen die er plaatsvinden op het gebied van

pensioenen. Ten aanzien van de deelnemers is communicatie bovendien niet het enige probleem dat zich voordoet als gevolg van de

aanhoudende veranderingen.

“Als er steeds wijzigingen moeten worden doorgevoerd zal een aantal ondernemingen heel erg ‘pensioenfondsmoe’ worden.

Sommige gaan dan misschien een voorkeur ontwikkelen voor Defined Contribution (DC), omdat ze denken dat dit een eenvoudiger oplossing is. Dat is het gevoel wat sommige pensioenfondsen bekruipt,” aldus Steenvoorden.

Een DC-systeem is niet alleen een manier om van de kopzorgen af te komen maar betekent tevens een kostenbesparing. Want door de ingrijpende veranderingen in de pensioenwereld worden pensioenfondsen en hun deelnemers ook op kosten gejaagd.

“Veranderingen in de wetgeving, zeker veranderingen van een omvang zoals de Wet VPL die verlangt, betekenen in ieder geval een forse initiële kostenpost. Tevens moet worden gedacht aan opleidingskosten van werknemers en de kosten van het inhuren van externen om tijdelijke capaciteitsvraagstukken het hoofd te bieden. De afwikkeling van prepensioenregelingen zal eveneens een forse eenmalige uitgave met zich meebrengen, al naar gelang de wijze van afwikkeling,” vertelt Borgdorff aan npn.

Al met al blijkt het pensioenwezen de veranderingen met lede ogen tegemoet te zien. En het is bij lange na niet zeker dat het na 1 januari 2006 gedaan is met de veranderingen. De VB denkt dat de hervormingsgolf nu het hoogste punt wel bereikt heeft en hoopt dat

pensioenfondsen binnenkort in rustiger vaarwater komen. De vraag is echter of de volgende golven niet al op komst zijn.

“Er wordt natuurlijk al over wijziging van de AOW-leeftijd gedacht. Ook zal de eenwording in Europa aanleiding geven tot verdere verandering. Ik denk dat we nu zoveel nieuwe regelgeving over ons heen krijgen dat we op een gegeven moment wel weer een periode krijgen die vraagt om simplificatie, maar voorlopig zitten we nog op een golf van zeer sterk toenemende regelgeving,” concludeert Steenvoorden.

Printbare versie