Pensioenvermogensbeheer is een complexe zaak die hoge eisen stelt aan organisatie en deskundigheid. Daarom wordt steeds vaker gekozen voor fiduciair beheer: een vorm van uitbesteding waarbij de zorgen rond vermogensbeheer worden toevertrouwd aan één deskundige partner die alle aspecten van het investeringsproces overziet en integreert. Een artikel geschreven door Ruud Hendriks, managing director en co-head sales voor Europa, Midden Oosten en Afrika van Goldman Sachs Asset Management.

De recente ontwikkelingen in het Nederlandse pensioenlandschap stellen ondernemingen vandaag de dag voor een grote uitdaging. De regelgeving is aangescherpt, de kapitaalmarkten worden complexer en er moeten hogere rendementen gerealiseerd worden om aan de toekomstige pensioenverplichtingen te kunnen voldoen. Maar tegelijkertijd is de beschikbaarheid van mensen en middelen beperkt, en mogen de kernactiviteiten en kerncompetenties niet worden veronachtzaamd. Vandaar dat veel ondernemingen onderzoeken of fiduciair beheer een oplossing kan bieden. Wat kan fiduciair beheer voor uw onderneming betekenen, en is fiduciair beheer werkelijk van alle markten thuis?

Ruud Hendriks van Goldman Sachs Asset Management legt uit wat fiduciair beheer precies inhoudt: “Alle beleggingstaken worden door het pensioenfonds aan één partij toevertrouwd, van portefeuilleconstructie en implementatie, tot risicobewaking en rapportage. De sponsor-onderneming en de fiduciair beheerder gaan feitelijk een partnership aan en werken nauw samen om de doelstellingen van het pensioenfonds te verwezenlijken.”

Tot de taken van de fiduciair beheerder behoren onder andere:

• Het verstrekken van strategisch beleggingsadvies en analyses ten behoeve van de strategische asset allocatie, alsmede advies aangaande het beleidsplan waarin de doelstellingen van het beleggingsbeleid uiteengezet worden;

“Voor veel van onze cliënten ligt de toegevoegde waarde van fiduciair beheer in de geïntegreerde aanpak,” licht Ruud Hendriks van Goldman Sachs Asset Management toe. De voordelen zijn onder meer: (i) een beter risico/rendementsprofiel doordat met zorgvuldig geselecteerde deelportefeuilles een optimaal gediversifieerde portefeuille wordt samengesteld; (ii) tijdsbesparing voor het pensioenfonds omdat slechts met één vermogensbeheerder wordt gesproken op grond van één geïntegreerde rapportage; en (iii) flexibiliteit, omdat de structuur van de portefeuille aangepast kan worden als er zich aan de passivakant of in de marktomstandigheden wijzigingen voordoen.

De samenwerking tussen het pensioenfonds en de fiduciair beheerder stelt de onderneming in staat om zich te concentreren op de strategische doelstellingen van het pensioenfonds. Het feitelijke portefeuillebeheer wordt aan de fiduciair beheerder toevertrouwd. Deze vorm van samenwerking kenmerkt zich door een duidelijke verantwoordingsstructuur.

Bij fiduciair beheer staan objectiviteit en een duidelijke verantwoordingsstructuur hoog in het vaandel. Per definitie tracht de fiduciair beheerder de belangen van zijn cliënt altijd zo goed mogelijk te behartigen. Belangenconflicten dienen te worden uitgesloten en daarom zal Goldman Sachs Asset Management nimmer zelf als ‘externe’ manager fungeren. Op deze wijze blijft de objectiviteit gewaarborgd. De belangen van het pensioenfonds en de fiduciair beheerder zijn bovendien gelijkgericht op grond van performancegerelateerde beheervergoedingen. De fiduciair beheerder is uiteindelijk verantwoordelijk voor de performance van de totale portefeuille en wordt hierop dan ook afgerekend.

Volgens Bob Litterman van Goldman Sachs Asset Management onderscheidt een goed fiduciair beheerder zich door zijn expertise en grondige, praktische kennis van alle vermogensbeheerdisciplines, zoals: strategische asset allocatie, risicobudgettering, het lokaliseren van actieve alfabronnen, de succesvolle selectie van externe managers en geavanceerde risicobeheertechnieken.

Hoe zijn de verantwoordelijkheden verdeeld tussen het pensioenfonds en de fiduciair beheerder?

Patrick Dunnewolt licht toe hoe de verantwoordelijkheden bij de cliënten van Goldman Sachs Asset Management gewoonlijk verdeeld worden.

De verantwoordelijkheden van het pensioenfonds

Het bestuur van het pensioenfonds heeft als belangrijkste taak om het feitelijke fiduciaire mandaat te formuleren en een fiduciair beheerder aan te stellen. Daarna wordt tezamen met de fiduciair beheerder een beleidsplan opgesteld, waarin de beleggingsdoelstellingen en de beleggingsrestricties uiteen worden gezet. In het beleidsplan zijn de asset allocatie en de risico- en rendementsdoelstellingen opgenomen, alsmede eventuele beleggingscategorieën die zijn uitgesloten. Het bestuur voert regelmatig overleg met de fiduciair beheerder. Het pensioenfonds werkt voorts samen met derde partijen zoals actuarissen, accountants en consultants en voert eventueel een interne administratie voor de sponsor-onderneming.

De verantwoordelijkheden van de fiduciair beheerder

De fiduciair beheerder is aan het bestuur verantwoording verschuldigd voor het al dan niet realiseren van de beleggingsdoelstellingen op de langere termijn. Het pensioenfonds ontvangt van de fiduciair beheerder een geïntegreerde rapportage, waarin de posities, de portefeuillekarakteristieken, de risicoparameters en de performance worden toegelicht. Hiermee kan het bestuur controleren of aan de lange termijndoelstellingen wordt voldaan. Daarnaast verstrekt de fiduciair beheerder een overzicht van eventuele wijzigingen binnen de groep van externe beheerders, en geeft inzage in de vermogensbeheerovereenkomsten en de fakturen inzake de beheervergoeding die door de externe beheerders in rekening worden gebracht.

De hoofdverantwoordelijkheden van de fiduciair beheerder hebben betrekking op:

• Strategisch beleggingsadvies – in samenwerking met het bestuur van het pensioenfonds, de actuaris en de consultant wordt de passivakant gemodelleerd en wordt de hierbij passende strategische asset allocatie bepaald.
• Risicobudgettering – ontwerp van het risicobudget, waarin wordt vastgesteld hoe actieve alfabronnen kunnen worden gelokaliseerd teneinde – met het oog op de toekomstige verplichtingen - de langetermijndoelstellingen van het pensioenfonds te realiseren. Oogmerk is om het risico juist bij díe beleggingscategorieën en subcategorieën te alloceren die daar de beste beloning tegenover stellen – met andere woorden, daar waar de beste beheerders met de hoogste informatieratio’s zich bevinden. De deelportefeuilles dienen een complementair karakter te hebben en onderling een lage mate van correlatie te vertonen. Zodoende kan diversificatie leiden tot een hoger rendement terwijl het totale risico van de portefeuille wordt teruggebracht.

• Selectie van externe managers – de fiduciair beheerder voert bij alle potentiële beheerders een uitvoerige due diligence uit, teneinde de juiste vermogensbeheerders te selecteren die gericht zijn op lange-termijn outperformance. Goldman Sachs Asset Management past bij de beoordeling van beheerders kwantitatieve en kwalitatieve selectiecriteria toe. Beheerders worden ter plaatse aan een grondige screening onderworpen.

Voor nadere informatie over fiduciair beheer neemt u contact op met: Ruud Hendriks of Patrick Dunnewolt
Tel: 00 44 20 7552 1952