Nederland heeft een achterstand ten opzichte van andere grote markten zoals de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk in het benutten van hedge funds. Dit zou pensioenfondsen duur kunnen komen te staan bij een sterke daling van de obligatie- of aandelenmarkt. Veel pensioenfondsen beschikken echter eenvoudigweg niet over voldoende capaciteit om de complexiteit die met deze “alternative investments” is gemoeid te managen.

“Veel kleine tot middelgrote pensioenfondsen zijn huiverig voor hedge funds vanwege de vermeende hoge risico’s en omdat ze systematische problemen zouden kunnen veroorzaken voor de wereldeconomie. Dit is echter een gedateerde visie,” zegt Rob van Kuijk, algemeen directeur van Finles, fondsbeheerder te Utrecht. “Er zijn verschillende investeringsstrategieën die alle onder dezelfde noemer van ‘hedge funds’ vallen, waarbij sommige veel risicovoller zijn dan anderen. Zo nemen bijvoorbeeld ‘global macros players’ vaak aanzienlijke risicovolle posities in terwijl ‘market neutral strategies’ juist de risico’s afdekken, ‘hedgen’.”

Volgens van Kuijk is een te klein deel van het totale vermogen van 550 miljard euro van de Nederlandse pensioenfondsen geïnvesteerd in deze zogenaamde ‘alternative investments’ en hebben alleen de grote fondsen hierin aanzienlijke posities genomen. Naar de mening van Jeroen Tielman, directeur ‘pension business development’ voor NIBCapital te Den Haag, zien de pensioenfondsen zich momenteel geconfronteerd met enorme veranderingen in de FTK-wetgeving en legt dit een dusdanig beslag op hun resources dat dit ten koste gaat van onderzoek naar alternatieve investeringsstrategieën.

“Na het aanvankelijke enthousiasme voor investering in hedge funds speculeren sommigen nu dat de gouden tijden voorbij zijn. Pensioenfondsen hebben ze niet hoog op hun prioriteitenlijst op dit moment,” aldus Tielman.

Hedgefondsen hebben hun plaats veroverd in de ‘mainstream investment industry’ tijdens de 2000-2002 dot.com crash toen hun vermogen om ‘short’ te gaan op hun posities - het verkopen van aandelen en ze terugkopen tegen een lagere prijs – betekende dat zij veel betere resultaten konden behalen dan de traditionele ‘long-only funds’, die zware verliezen leden in hun portefeuilles. “Het grote voordeel van deze alternatieve investeringsstrategieën is dat je je risico’s kunt berekenen en managen, in plaats van overgeleverd te zijn aan de grillen van de markt,” aldus van Kuijk. Hedge funds geven fondsmanagers de beschikking over geavanceerde financiële instrumenten die het mogelijk maken absolute rendementen na te streven in plaats van gebonden te zijn aan de prestaties van benchmarks, zoals traditionele fondsen die eenvoudigweg naar beneden gaan met de markt.

“Het is waar dat pensioenfondsen hun investeringen zoveel mogelijk zouden moeten spreiden. Het gaat echter goed met de aandelenmarkten. Analisten verwachten 15 procent rendement op Europese aandelen volgend jaar; er is dus weinig animo om in hedge funds te duiken,” aldus Keith Jecks, global head of pension fund coverage bij ABN AMRO te Londen.

“Kleinere pensioenfondsen kunnen slechts een beperkt aantal relaties aangaan met investment-managers. Als ‘alternatives’ 5 procent van je portefeuille vertegenwoordigen, dan heb je waarschijnlijk drie tot vier hedge-fundmanagers nodig om een goede spreiding te krijgen. Men zou gebruik kunnen maken van ‘funds of hedge funds’ maar dit brengt dubbele fees met zich mee,” voegt Jecks hieraan toe.

Finles, een van de 20 tot 25 hedge fund multi-managers in Nederland met een beheerd vermogen van 250 miljoen dollar, zet momenteel het eerste multi-managerfonds in Nederland op voor zowel particuliere als institutionele beleggers, zonder hiervoor in/uitstapkosten of management fees te bereken. “Gebaseerd op het ijzeren vertrouwen dat ik heb in de onderliggende fondsmanagers zal slechts een fee van 20 procent worden berekend over de positieve prestatie van het fonds,” aldus van Kuijk. “Toen ik me voor het eerst richtte op hedge funds in 1996 in New York hadden de echt vermogende Nederlandse families en hun ‘family offices’ hierin allang posities ingenomen. Zij wisten vanuit hun kennis van de financiële markten en hun internationale netwerken dat hedge funds een waardevolle aanvulling op ieder portefeuille zijn. Echter, de andere zeer vermogende Nederlanders – de pensioenfondsen – hebben nog nauwelijks geïnvesteerd in deze alternatieven.”
(SH)

Printbare versie