Door de positieve verhalen die er in de media verschijnen en het optimisme van beleggers, is er de laatste tijd meer belangstelling gekomen voor het beleggen in grondstoffen. Jolanda De Groot, vice president van Credit Suisse Asset Management, gaat na wat de echte waarde is van deze unieke ‘reele’ asset categorie.

Een breedsamengesteld pakket grondstoffen, aangehouden door middel van een kostenefficiënt en administratief eenvoudig instrument, zoals een beleggingsfonds dat een grondstoffenindex volgt, kan het ideale element zijn om een portefeuille aan te vullen.

Grondstoffen krijgen sinds kort steeds meer aandacht van zowel beleggers als de media. Sommigen zijn optimistisch over deze beleggingscategorie als tactische keuze gegeven de huidige vraag naar grondstoffen uit de ‘emerging’ landen, terwijl anderen grondstoffen juist aanvoeren als een kortetermijnbescherming tegen het risico van een stijgende inflatie. Het debat zet grondstoffen weer in de schijnwerpers en doet de vraag rijzen wat de echte waarde is van deze unieke ‘reele’ asset categorie?

Grondstoffen hebben in het verleden altijd de neiging gehad beleggers met traditionele activa zowel portefeuillediversificatie als hogere voor risico gecorrigeerde rendementen op te leveren. Gezien de lage correlatie van grondstoffen met aandelen en obligaties brengen grondstoffen voornamelijk diversificatie in een portefeuille, door de potentiële blootstelling aan volatiele aandelenmarkten en inflatiestijgingen af te dekken.

De grote diversifieerder

Een kritieke factor om te overwegen of een belegging moet worden toegevoegd aan een groep van asset categorieën, is hoe die zal samengaan met de andere elementen in de portefeuille. Hoe ongelijker de asset categorieën zich gedragen in een aantal verschillende marktsituaties, hoe groter het potentieel van een diversificatie-effect op de portefeuille als geheel.

Als we de resultaten op beleggingen in individuele grondstoffen bekijken, zoals aardolie of goud louter op zichzelf beschouwd, kan de volatiliteit een zwaar tegenargument vormen om ze als alleenstaande belegging te gebruiken. Maar als we het resultaat afwegen tegenover traditionele financiële activa, zien we een ander plaatje. In figuur 1 ziet u de historische kenmerken van een representatieve grondstoffenindex en de S&P 500-index een heel lage correlatie, vooral in vergelijking met traditionele diversificatiemiddelen zoals een internationaal gespreidde aandelenportefeuille of een ‘emerging market’ aandelenportefeuille. Daarin schuilt ook precies de kracht van grondstoffen, want als traditionele activa zoals aandelen en obligaties de ene kant uitgaan, gaan grondstoffen vaak de andere kant op.

Tegenpolen trekken elkaar aan

In tegenstelling tot financiële activa, wordt de prijs van ‘reële’ activa (onder meer olie, goud en grondstoffen in het algemeen) bepaald door de actuele dynamiek van reële vraag en aanbod. Financiële activa, daarentegen, zijn ‘direct renderende’ activa, waarvan de waarde is verbonden met hun geschatte toekomstige cashflows: obligaties bieden mogelijke rentebetalingen en de uitbetaling van de hoofdsom op de eindvervaldag; aandelen bieden potentiële dividenden of stijgingen van de aandelenkoers.

Maar grondstoffen leveren geen direct rendement op en bieden de beleggers geen deel in de toekomstige winsten van een bedrijf. De actuele wereldwijde vraag naar grondstoffen en de aanbodbeperkingen achter de productie en levering zijn de belangrijkste factoren die grondstofprijzen bepalen. Door deze verschillen vertonen de historische risico- en rendementskenmerken van grondstoffenweinig of geen verband met die van de meeste andere financiële activa, zoals blijkt uit figuur 2.

Gezien de mate waarin grondstofprijzen evolueren tegen de stroom van de bredere financiële markten in, heeft de toevoeging van zelfs een bescheiden mandje van deze assetcategorie aan een traditionele portefeuille het potentieel om hogere returns op te leveren, terwijl tegelijk het globale risico daalt. Figuur 3 illustreert hoe het toevoegen van grondstoffen aan een balanced portefeuille het globale risicoprofiel van de activa van een belegger verbetert.

Grondstoffenals hedge tegen inflatie

Nog een voordeel voor beleggers om een positie te verwerven in grondstoffen als deel van hun portefeuille, is bescherming tegen inflatie. Uiteindelijk kijkt de belegger naar de reële koopkracht die zijn rendement hem geeft en dat betekent dat de effecten van inflatie nooit uit het oog mogen worden verloren. Als algemene regel kunnen we stellen dat traditionele financiële activa zoals aandelen en obligaties doorgaans dalen in waarde als inflatie toeneemt. Reële activa, zoals grondstoffen, gedragen zich echter op de tegengestelde manier. Doordat de prijzen van grondstoffen gekoppeld zijn aan de voornaamste inflatiecomponenten - de kosten van de grondstoffen zelf - stijgen de grondstofprijzen doorgaans mee met de inflatie, waarmee ze een balanced portefeuille van obligaties en aandelen in een inflatoireomgeving ondersteunen.

Het juiste instrument

De voordelen aanvaarden van beleggingen in grondstoffen, is de kern van hoe men op de beste manier tot de best aangepaste blootstelling komt. Credit Suisse Asset Management biedt een aantal mogelijkheden aan beleggers om in grondstoffen te beleggen. Er zijn fondsen die beleggen in de aandelen van grondstofproducerende ondernemingen. En ook worden aangeboden strategieen waarbij als het ware belegd wordt in grondstoffenindices. Het betreft hier fondsen die de rendementen van grondstoffen trachten te evenaren in plaats van te beleggen in aandelen. Deze fondsen maken typisch gebruik van derivaten die gekoppeld zijn aan de onderliggende grondstoffenmarkten, en in het bijzonder van swaps, financiële futures en certificaten op de Dow Jones AIG-index, om hun rendementen na te volgen. Deze strategie biedt een efficiënte blootstelling aan de ontwikkeling van prijzen van grondstoffen en verschaffen de beleggers ook voldoende liquiditeit.

Door een langetermijnparticipatie in een gespreidde grondstoffenindex die transparant en kostefficiënt is, wordt op doeltreffende wijze blootstelling verkregen aan een representatieve steekproef van de belangrijkste grondstoffen en half afgewerkte producten in de wereld. Een van de breedste en meest liquide grondstoffenindexen is de Dow Jones-AIG Commodity-index. De individuele wegingen van grondstoffen in deze index weerspiegelen het wereldwijde economische belang en de liquiditeit van de grondstofcomponenten in die index. De Dow Jones-AIG Commodity-index volgt 19 grondstoffen en is ontworpen om de concentratie in één bepaalde grondstof te beperken door de index op het einde van het jaar te herbalanceren op basis van prijs-percentage. Op het ogenblik dat hij wordt geherbalanceerd, mag geen enkel basisproduct minder dan 2 procent of meer dan 15 procent uitmaken van de index, en geen enkele groep van verwante basisproducten mag meer dan 33 procent van de index vertegenwoordigen. Figuur 4 toont de uitsplitsing van de Dow Jones-AIG Commodity-index in januari 2005.

De Dow Jones-AIG Commodity-index houdt deze voorgeschreven wegingslimieten aan, omdat een groot voordeel van beleggingen in een index die uit vele basisproducten bestaat, diversificatie is. De factoren die de verwachte toekomstige prijs van een zacht basisproduct zoals vee kunnen beïnvloeden (de kosten van voer of de populariteit van koolhydraatarme diëten), verschillen van die die de verwachte toekomstige prijs van stookolie sturen (huidige voorraadniveaus of de verwachte wintertemperaturen). Dat betekent dat de correlatie tussen de rendementen van individuele basisproducten vermoedelijk laag zal zijn (en historisch gezien ook is), wat bijdraagt tot het gunstige risico-rendementsprofiel van de index.

Vandaag de dag zijn de argumenten om in grondstoffen te beleggen heel overtuigend. Hoewel prestaties uit het verleden geen toekomstige resultaten voorspellen, zijn we ervan overtuigd dat we middenin een lange periode van groei zitten voor de grondstoffen, grotendeels door de eerste wereldwijd gesynchroniseerde cyclische groeiverbetering sinds 1980. China speelt een grote rol in dit verhaal, net als India en andere ontwikkelingslanden zoals Indonesië, Brazilië en Rusland, die alle een sterke bbp-groei ervaren. China heeft 20 procent van de wereldbevolking en India 17 procent (Bron: 2004 Population Reference Bureau). Naarmate het urbaniserings- en industrialiseringsproces in deze landen tot wasdom komt en het gemiddelde inkomen stijgt, geloven we dat hun vraag naar goederen en grondstoffen voor hun productie zal blijven toenemen. Gezien de gunstige langetermijnvooruitzichten en de vele voordelen van deze assetcategorie zullen grondstofproducten waarschijnlijk een kernbelegging worden in elke portefeuille.

Printbare versie