Elke twee maanden legt de npn-redactie vragen van lezers voor aan de toezichthouders. Alle lezersvragen waren gericht aan De Nederlandsche Bank.

npn: Hoe luidt de definitie van ‘inhaalindexatie’ in de nieuwe pensioenwet?

DNB: Kenmerk van voorwaardelijke indexatie is dat er een streven is om jaarlijks de opgebouwde aanspraken te verhogen, bijvoorbeeld aan de loon-of prijsinflatie, maar dat het bestuur jaarlijks de daadwerkelijke indexatie vaststelt. Bij die vaststelling kan het gebeuren dat niet het volledige streven kan worden waargemaakt of zelfs helemaal geen indexatie kan worden verleend. Op dat moment vindt er een ´korting´ plaats op de maximale indexatie. Als het later weer beter gaat met fonds, dan is het mogelijk om naast de ´normale´ indexatie van het jaar zelf, ook eerder toegepaste kortingen op de maximale indexatie alsnog toe te kennen. Die toekenning achteraf is de inhaalindexatie.

npn: Loopt de huidige behandeling van deze problematiek door DNB niet vooruit op de besluitvorming in de PW?

DNB: Inhaalindexatie kan alleen als het vermogen van het pensioenfonds meer dan voldoende is om de technische voorzieningen en de vereiste buffers af te dekken. Het fonds moet dus vrij vermogen hebben. Dit wordt op dit moment al door DNB toegepast voor die fondsen die vrijwillig onder het FTK vallen (o.g.v. het overgangsregime). Vanaf de inwerkingtreding van de Pensioenwet geldt dit voor alle fondsen.

npn: Hoe verhoudt de inhaalindexatie zich tot premiekorting gegeven in het verleden?

DNB: De Tweede Kamer heeft nog een amendement aangenomen met betrekking tot de relatie tussen inhaalindexatie en premiekorting. De pensioenwet bepaalt nu dat een fonds alleen premiekorting mag toestaan als alle kortingen op indexatie die in de afgelopen 10 jaar hebben plaatsgevonden, zijn ingehaald.

npn: Er is bepaald dat CDC-regelingen eerder kunnen korten dan DNB nodig acht - bijvoorbeeld bij een dekkingsgraad van 105% - zonder dat zij daarvoor eerst toestemming nodig hebben van DNB. Maar hoe zit het andersom? Mag men als CDC ook zonder voorafgaande toestemming besluiten om juist niet te korten?

DNB: Onder de PSW kon het korten op opgebouwde rechten alleen in noodsituaties en bij een dekkingsgraad onder de 100% worden toegepast. Daarvoor was bovendien toestemming van de toezichthouder nodig. Ook onder de PW blijft het korten op rechten een laatste redmiddel om de solvabiliteit van een pensioenfonds te herstellen, maar het wordt mogelijk om in het kader van een kortetermijnherstelplan te korten op rechten als dat de enige mogelijkheid is om het eigen vermogen weer op te krikken tot het minimaal vereiste niveau (ongeveer 105%). Dit mag onder de PW als het vermogen onder het minimaal vereiste niveau is gedaald.

Het is daarbij niet mogelijk om te korten zonder toestemming van DNB, omdat de toezichthouder moet instemmen met het kortetermijnherstelplan.

Een kortetermijnherstelplan moet worden opgesteld als een pensioenfonds voorziet dat niet meer kan worden voldaan aan het minimaal vereist eigen vermogen. In dit kortetermijnherstelplan geeft het pensioenfonds aan hoe het uiterlijk binnen drie jaar weer aan dit minimum vereiste denkt te kunnen voldoen. Alle beschikbare sturingsinstrumenten zijn daarbij inzetbaar als de kans op herstel verbetert, de risico´s voor de aanspraak- en pensioengerechtigden niet toenemen en de kans op toeslagverlening niet negatief wordt beïnvloed. Als een pensioenfonds niet wil overgaan tot korten, maar toch het herstel denkt te realiseren onder de gegeven voorwaarden, dan kan dat in het herstelplan worden opgenomen en aan DNB worden voorgelegd.

Dubbel toezicht door de Kamer

In de Tweede Kamer is er bij de behandeling van de nieuwe pensioenwet tot de laatste nipper gedebatteerd over de zin en onzin van een regime waar zowel DNB als AFM toezicht houden op de pensioensector. Wie voor – of in elk geval niet tegen – is meent dat er sprake is van een duidelijke taakafbakening: DNB houdt prudentieel en materieel toezicht, en AFM neemt het gedragstoezicht voor zijn rekening. Argumenten van tegenstanders variëren van ‘nodeloos duur en ingewikkeld’ tot vrees voor een extra bestuurslaag die zelf niet onder controle staat. Er zijn ook tegenstanders die menen dat pensioenfondsen over dezelfde leest dienen te worden geschoeid als elke andere financiële instelling, en daarom geen aanspraak kunnen maken op enige uitzonderingspositie; pensioenfondsen zouden zo geen recht hebben op het dubbele toezichtsregime dat hen in de nieuwe pensioenwet is toegedacht.

Het dubbel toezicht heeft in de Tweede Kamer stand gehouden, hoewel het er soms om spande. De wet, inclusief dubbel toezicht, is met algemene stemmen aangenomen. Nu rest nog slechts behandeling in de Eerste Kamer. De eerste fase, het voorbereidend onderzoek door de Eerste Kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, vindt plaats op 31 oktober 2006.

Printbare versie