— Naïm Abou-Jaoudé, voorzitter van het Uitvoerend Comité van Dexia Asset Management

Tot voor kort hielden institutionele beleggers en vermogensbeheerders zich slechts marginaal bezig met verantwoord beleggen. Een uitzondering is Dexia Asset Management, dat al elf jaar actief is op gebied van SRI. Mariska van der Westen toog naar België voor een duurzaam en verantwoord gesprek.

Verantwoord beleggen is lang blijven steken in de marge: een leuke hobby, maar meer ook niet. Dexia Asset Management is tegen die achtergrond een uitschieter. Voor de Belgische vermogensbeheerder is duurzaamheid al lang ‘serious business’. Dexia AM steekt 13,4% van het totale beheerde vermogen in duurzame vehikels en lanceerde zijn eerste fondsen ‘met sociaal accent’ al in 1996, toen verantwoord beleggen nog werd geassocieerd met gerafelde spijkerbroeken en zelfgemaakte spandoeken.

Wortels in de arbeidersbeweging

Om te begrijpen waarom de Belgische beheerder er zo vroeg bij was, moet men de maatschappelijke wortels van het bedrijf in ogenschouw nemen. Zo vertelt Kristof Woutters, Pension Solutions Expert bij Dexia AM: “Het Dexia-consortium is voortgekomen uit een aantal fusies, en een van de onderdelen van de groep is de bank Bacob. De eerste drie letters van de naam staan voor ‘Belgische Arbeiders Coöperatie’; de laatste drie voor hetzelfde begrip in het Frans.” Als financiële instelling voortgekomen uit de arbeidersbeweging was Bacob zeer werknemersgezind en begaan met maatschappelijke issues. “Vandaar dat Bacob de eerste marktpartij was in Europa die besloot om sociale accenten in haar beleggingsfondsen aan te brengen.” Het sociaal bewogen erfgoed van Bacob – en de daarmee samenhangende expertise - werden door de fusie in 2001 door Dexia geassimileerd. “Wij zijn dus al vanaf 1996 bezig met duurzaam en verantwoord beleggen,” aldus Woutters.

Daarbij komt dat duurzaam en sociaal betrokken investeren in België van overheidswege wettelijk is ingekaderd. “De wetgeving is hier strenger dan in landen als Nederland. Dat speelt ook mee,” aldus Woutters. “De Belgische overheid is een stap verder gegaan dan het internationaal verdrag dat de productie van wapens als antipersoonsmijnen verbiedt: Niet alleen mogen dergelijke wapens niet in België worden geproduceerd, maar Belgische instellingen mogen er tevens niet in beleggen. Dat gold al voor landmijnen en geldt sinds maart van dit jaar ook voor clusterbommen.”

Een en ander heeft de beleggingen van Belgische instellingen over de gehele linie opgeschoond. Terwijl in andere landen alleen bepaalde SRI-producten ‘clusterbom-proof’ zijn, geldt dit in België ook voor alle reguliere investeringsproducten, legt Woutters uit: “We beleggen niet in dat soort wapens. Zelfs niet in onze traditionele fondsen.”

Geen geitenwollen sokken

Inmiddels is verantwoord beleggen het imago van geitenwollen sokken en langharige activisten ontgroeid, en begint de gevestigde beleggingsorde het belang van extra-financiële informatie te onderkennen. Er is dan ook een groeiende vraag naar SRI-producten die niet alleen maatschappelijk, maar ook rendementsgewijs verantwoord zijn.

“De belangstelling onder Nederlandse institutionele beleggers neemt duidelijk toe, zowel bij tweede pijlerpensioenfondsen als vanuit externe distributienetwerken,” vertelt Naïm Abou-Jaoudé, voorzitter van het Uitvoerend Comité van Dexia Asset Management.

Dexia’s SRI-fondsenaanbod strekt zich uit van regionale en wereldwijde aandelenfondsen tot obligaties en gebalanceerde producten. “We zien een verhoogde interesse in alle drie de fondstypes,” zegt Abou-Jaoudé. “Daarnaast werken we inmiddels aan een aantal discretionaire SRI-mandaten.”

Redelijk uniek

Dexia AM heeft meer dan 14 miljard euro onder duurzaam en maatschappelijk verantwoord beheer. “Daarvan is iets meer dan 4 miljard belegd in fondsen. We hebben een zeer uitgebreid fondsengamma met 12 aandelenfondsen, 7 obligatiefondsen, 1 money-marketfonds en 1 structured product met verschillende regio’s,” vertelt Stefaan Coosemans, hoofd Dexia Asset Management Nederland. “De overige 10 miljard euro wordt beheerd via mandaten, waarbij klanten een specifieke klemtoon kunnen leggen – de oplossing wordt dus toegesneden op de issues en stakeholders die de institutionele klant het belangrijkste vindt.”

Volgens Coosemans streeft Dexia hierbij naar ‘volledig geïntegreerd beheer’. “Ondernemingen opereren binnen een kader van zes verschillende groepen belanghebbenden: milieu, leveranciers, overheid, klanten, werknemers en beleggers. Wij houden in onze screening rekening niet alleen met de financiële analyse maar ook met het volledige extra-financiële kader van de onderneming.” De screening gebeurt intern door een elf man sterk sectoraal georganiseerd analistenteam. “Zij verrichten per sector een volledige analyse van de issues op gebied van duurzaamheid.”

Dexia sluit ‘zondige’ sectoren en activiteiten – zoals fabricage van anti-persoonslandmijnen - uit en bediend zich verder van een best-in-class benadering. “Daarbij selecteren we die ondernemingen die het beste scoren op alle stakeholder issues. In principe betreft dit ongeveer 35% van een universum,” aldus Coosemans.

Veel aanbieders van duurzame beleggingsproducten hanteren in grote lijnen dezelfde strategie. Maar volgens Coosemans blijven de meeste andere managers steken in een defensieve aanpak. “Men selecteert bedrijven die hun risico’s op gebied van duurzaamheid beperken. Maar wij gaan een stap verder: We selecteren ook bedrijven die actief inspelen op kansen en die niet-financiële aspecten benutten om hun concurrentievoordeel te vergroten. Daarin zijn we wel redelijk uniek.”

Volgens sommige deskundigen is de best-in-class benadering echter al weer achterhaald, en zou de strategie tenminste moeten worden aangevuld met ‘engagement’, een strategie waarbij beleggers actief de dialoog aangaan met ondernemingen om hen te bewegen hun sociaal, ecologisch, of governancebeleid te verbeteren. Coosemans: “Wij baseren ons op screening en proxy voting. Engagement gaat inderdaad nog een stapje verder.”

Nederlandse plannen

In de komende jaren is Dexia AM van plan de institutionele activiteiten in Nederland flink uit te bouwen. “We zijn in september 2004 in Nederland van start gegaan, waarbij we ons zowel richtten op fondsaanbieders die onze fondsen opnemen in hun beleggingsproducten, als op institutionele eindbeleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars,” vertelt Coosemans. Het heeft even geduurd voordat de institutionele klantenkring van de grond kwam: “Je moet daarvoor toch een zeker traject afleggen. Dus de eerste twee jaar kregen we vooral aandacht van fondsaanbieders. Nu komt er meer en meer aandacht vanuit de pensioenwereld en gaan we dus meer met institutionele eindbeleggers aan de slag.”

Inmiddels doet Dexia AM zaken met zo’n zeven Nederlandse pensioenfondsen, vertelt Naïm Abou-Jaoudé. “Er is vooral belangstelling voor ons high yield-product. Daarin beheren we voor één van de grootste pensioenfondsen. We behoren tot de grotere aanbieders van hoogrenderende obligaties en leveraged loans, met meer dan 1 miljard euro onder beheer in high yield en 300 miljoen euro in de innovatieve leveraged-loancategorie.”

De vraag van de Nederlandse pensioenwereld loopt zeer uiteen, zegt Coosemans. “De interesse varieert van ‘global balanced’ tot gespecialiseerde vastrentende waarden en van kwantitatief aandelenbeheer tot fondsen-van-hedgefondsen. En uiteraard is er veel vraag naar duurzaam beheer. Daarin zijn we per slot van rekening marktleider.”

Meer alternatief

Naast de groeiende interesse voor duurzaam beheer constateert Dexia ook dat de jacht op alfa wordt opgevoerd. Woutters: “Alle klanten vragen zonder uitzondering specifiek om alfa.”

Dit vertaalt zich in een toegenomen belangstelling voor alternatieve categorieën. “Wij zijn zelf actief in de hedgefondssector, en hebben in Parijs een team van vijftig beheerders dat zich bezig houdt met monostrategieën. Grote pensioenfondsen komen nogal eens bij ons om een individuele strategie uit te kiezen, bijvoorbeeld omdat ze spreads willen bespelen. Men is dan nogal long in spreads en je weet maar nooit of die wijder zullen worden, dus daartegen wil men zich hedgen,” vertelt Coosemans. “Daarnaast zijn er de middelgrote pensioenklanten, die meer op zoek zijn naar fund-of-fundsstrategieën en multi-manageroplossingen. Zo hebben we een fonds met zes compartimenten en een lange track record van meer dan zes jaar, die we zelf actief beheren volgens niet-gecorreleerde strategieën.”


Figuur 1: het duurzame beleggingsproces


Figuur 2: sectorale weging duurzaamheidsanalyses

Printbare versie