npn peilde het pensioenfondssentiment aan de vooravond van de kredietcrunch. Mariska van der Westen bespreekt de resultaten van de enquête: Pensioenfondsen zien de kredietbui hangen, en zetten stevig staatspapier op hun verlanglijstje.

Achttien pensioenfondsen van groot tot klein deden dit keer mee aan npn's periodieke onderzoek naar de beleggingsvooruitzichten. Het kleinste fonds noteerde een vermogen van rond de 15 miljoen euro en het grootste 12 miljard euro. Het gezamenlijk vermogen bedroeg ongeveer 25 miljard euro.

Het onderzoek werd afgesloten vlak voordat de beurskoerzen in het kielzog van de sub-primecrisis op hol sloegen, maar pensioenfondsen zagen de kredietbui al hangen. Bijna de helft verwacht dat in de categorie vastrentende waarden de veilige staatsobligaties het meest interessant zullen worden. Bedrijfsobligaties en opkomende markten schuldpapier zijn beduidend minder populair geworden sinds het vorige npn-onderzoek.

Het vertrouwen in de economie is in vergelijking met het vorige npn-onderzoek fors naar beneden geduikeld. Waar in april 75% van de respondenten de economische groeimogelijkheden positief inschatte, is dat nu nog slechts 33%. Echte rampen verwacht men echter niet. Hoewel 67% verwacht dat de groei pas op de plaats maakt, is er niemand die denkt dat de groei terugloopt.

Aandelen: Amerika onder nul

Van de Amerikaanse aandelenmarkten heeft men bepaald geen rooskleurige verwachtingen. 61% van de respondenten denkt dat Amerikaanse aandelen de min in schieten. Het merendeel denkt hierbij aan rendementen tussen 0% en -5%, maar 11% verwacht abominabele rendementen tussen -5 en -10%. Een enkeling denkt zelfs dat het kwik in de VS wel tot min 15% kan zakken.

Over Europa is men positiever. Vooral Nederlandse aandelen hebben het vertrouwen van de pensioenwereld. Ruim de helft van de pensioenfondsen verwacht dat aandelen van eigen bodem de komende zes maanden tussen de 0 en 5% in de plus zullen noteren. 17% denkt dat het nog 5% beter kan. Toch klinkt ook hier de mineurstemming door. Bij het vorige onderzoek verwachtte meer dan 90% van de pensioenfondsen een positief resultaat, terwijl nu ruim een kwart van de respondenten denkt dat Nederlandse aandelen een negatief rendement zullen laten zien. Voor de Eurozone is dit 34%.

Van Japan verwacht 56% van de pensioenfondsen een bescheiden positief resultaat tussen 0 - 5%, een teken dat men niet zonder meer verwacht dat Japan wordt meegezogen door de Verenigde Staten.

Azië ex Japan en opkomende markten zijn het meest veelbelovend. Hier verwacht ruim drie kwart dat aandelen positief zullen scoren. Voor Azië ex Japan voorziet 35% van de respondenten een positief rendement tussen 5 en 10% terwijl 12% van de pensioenfondsen denkt dat er nog een schepje bovenop gaat, met een verwacht rendement tussen 10 en 15%.

De categorie opkomende markten komt met vergelijkbare cijfers uit de bus. Hier denkt 39% dat aandelen tussen 5 en 10% zullen renderen het komende half jaar, terwijl 11% meent dat het resultaat 10 tot 15% zal zijn.

Allocatie in beweging

Bij het vorige npn-onderzoek was 73% van de pensioenfondsen niet van plan iets aan de allocatie aan vastrentende waarden te veranderen. Nu denkt men daar anders over: 28% verwacht de allocatie op te schroeven terwijl 33% deze juist denkt te verlagen. Ook in de categorie aandelen wordt er geschoven. 35% van de respondenten denkt het komende half jaar meer in aandelen te gaan beleggen terwijl 24% de allocatie aan aandelen verwacht te verlagen. De categorie vastgoed blijft bij 71% van de respondenten zoals zij is; 24% denkt meer in steen te gaan beleggen.

Met name in vastrentende waarden en aandelen denkt men meer te gaan diversifiëren. Slechts drie van de 18 respondenten belegt momenteel in private equity. Vier respondenten denken de allocatie aan deze assetklasse te verhogen. Ook grondstoffen staan bij slechts drie van de pensioenfondsen op het menu, en één respondent denkt de allocatie aan commodities te verhogen.

28% van de respondenten belegt in hedgefondsen. Geen van de pensioenfondsen heeft plannen om de komende zes maanden iets aan de hedgefondsallocatie te veranderen.

Verwachte economische groeimogelijkheden

in de komende 6 maanden

Verwachte prestatie in de komende 6 maanden

Bron: np

n

Bron grafieken: NPN

Kwartaalonderzoek

augustus/september 2007 www. npn-online.com 69

Hoe ziet uw beleggingsmix er op het

moment uit?

Categorieën waarin men verwacht

te diversifiëren

Verwachte renteverhoging door de

Europese Centrale Bank

Verwachte renteverhoging door de

Amerikaanse Fed

Interessante vastrentende waardencategorieën

Categorieën waarin men de allocatie verwacht te veranderen

Bron: np

n

Bron: np

n

Bron: np

n

Printbare versie