— Otto Veldt, Guus Wouters en Dick van Hal, directieleden van Syntrus Achmea

PVF Achmea en Interpolis hebben hun pensioenbedrijven met elkaar versmolten. Vanaf 1 januari 2008 combineert de nieuwe organisatie onder de naam 'Syntrus Achmea' diensten als pensioenadvisering en uitvoering, vermogensbeheer en vastgoedbeleggingen. Grootschalige dienstverlening met een hoogst persoonlijke noot: Mariska van der Westen maakt kennis met een speler van formaat die geen pensioenfabriek wil zijn.

“Eigenlijk is het niet de bedoeling dat onze klanten merken dat we gefuseerd zijn,” zegt Guus Wouters, directeur Pensioenfondsenbeheer bij de nieuwe pensioencombinatie. “Behalve natuurlijk in positieve zin. Men merkt alleen dat we een breder palet aan oplossingen bieden, tegen een betere prijs dan wel kwaliteit.”

In het bekende 'Interpolis Pensioenen'-gebouw in De Meern zitten drie directieleden van Syntrus Achmea aan tafel om hun nieuwe pensioencombinatie toe te lichten. Met haar bijzondere open architectuur - veel zitjes, weinig gesloten kantoren - ondersteept de locatie de ongedwongen samenwerking.

“Het feit dat wij onze bedrijven samenvoegen hoeft de klant geen zorg te zijn. Achmea onzorgt immers,” vervolgt Wouters. Met die gevleugelde slogan van Achmea uit de mond van Wouters, een oudgediende bij Interpolis, is de toon gezet. Twee pensioenreuzen hebben elkaar gevonden.

Egeltjes

Natuurlijk kwam er wel het een en ander bij kijken om de beide bedrijven te vervlechten: “Het is wel ingewikkeld, zo'n samensmelting. Op het ene onderdeel gaat dat wat makkelijker dan op het andere,” zegt Wouters. “Denk aan twee egeltjes die elkaar voor het eerst ontmoeten. Eerst gaan de stekels omhoog en wordt er wat om elkaar heen gedraaid. Maar al snel zoekt het stel gezamenlijk de bosrand op.”

Hierbij was niet alleen van belang dat de fuserende bedrijfsonderdelen elkaars vertrouwen wisten te winnen. Zo zegt Dick van Hal, plaatsvervangend directievoorzitter van het vastgoedbedrijf: “Het interne proces vergt aandacht maar het externe proces is minstens zo belangrijk. De vertrouwensband met de klanten moet ook opnieuw worden verwezenlijkt.”

“Het proces werd vergemakkelijkt door de vergelijkbare bedrijfscultuur en het feit dat Achmea en Interpolis beide coöperatieve wortels hebben,” verduidelijkt zijn collega Otto Veldt, directeur Vermogensbeheer.

Bovendien vulden de bedrijfsonderdelen elkaar op veel punten aan. Dick van Hal: “De vastgoedactiviteiten waren complementair. Achmea bood beleggingsfondsen; Interpolis grondverwerving en ontwikkeling. Achmea investeerde in buitenlands vastgoed, Interpolis juist weer niet. Nu we onze krachten bundelen, hebben we ineens een zeer uitgebreid assortiment met discretionnaire oplossingen maar ook negen fondsen en met de acquisitiekracht van een grote speler.”

Synergie en vertrouwen

'Syntrus' is een samentrekking van 'synergie' en 'trust', twee begrippen die de kernwaarden van het gecombineerde pensioenbedrijf goed weergeven, zegt Wouters. “De synergie zit 'm in het feit dat Syntrus Achmea goed is in alle takken van sport, van advisering en uitvoering tot vermogensbeheer en beleggingen in vastgoed. En de 'trust' verwijst naar het feit dat we ons er goed van bewust zijn dat we het geld van iemand anders beheren. Pensioengeld dat men in vertrouwenwekkende handen legt.”

Het thema 'vertrouwen' speelt ook een sleutelrol in het momenteel zo populaire fiduciaire vermogensbeheer. Denkt Syntrus Achmea ook op dat gebied een rol te gaan spelen?

“Dat doen we al,” zegt Veldt. “Van de zijde van Interpolis hebben we al een aantal jaren fiduciair beheer als speerpunt. Die inzet spitst zich toe op drie producten. We bieden zowel intern beheer, als externe managerselectie en -beheer. Daarnaast verstrekken we financieel advies en uitvoering op het terrein van ALM en risicomanagement, strategie en portfolioconstructie zodat pensioenfondsen zichzelf financieel kunnen besturen. Van oudsher noemden wij dat 'financieel pensioenmanagement'. Die producten tezamen kwalificeren als fiduciair beheer, ook al noemen wij dat anders. Dus we zijn eigenlijk koplopers op het gebied van fiduciair beheer, al hebben we er nooit zo'n lawaai over gemaakt.”

Alles kan, niets moet

Nu de integratie van de diverse componenten in Syntrus Achmea een feit is, ontstaat een zeer aanzienlijke speler op de pensioenmarkt. De organisatie telt meer dan negentig pensioenfondsen onder haar klanten - waaronder de helft van de bedrijfstakfondsen aangesloten bij de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen, enige tientallen ondernemingspensioenfondsen en een drietal beroepspensioenfondsen. Voor een deel van deze fondsen voert Syntrus Achmea alleen de administratie uit. Ongeveer vijftig klanten hebben ook de beleggingen geheel of gedeeltelijk aan Syntrus Achmea uitbesteed, al dan niet in combinatie met 'financieel pensioenmanagement.'

Is het met zo'n omvang geen uitdaging om niet in grootschaligheid te verzanden?

“We zijn geen pensioenfabriek,” zegt van Hal. “De pensioenfondsen die bij ons beleggen hebben elk een eigen doelstelling. Dus dat betekent dat we ook maatwerk willen leveren. Als het gaat om vastgoed kan men bij ons daarom zowel een geheel eigen portefeuille laten beheren, als deelnemen aan fondsen.”

Hetzelfde geldt voor vermogenbeheer in bredere zin. Zo kunnen pensioenfondsen desgewenst alleen op bepaalde onderdelen beleggingsdiensten naar keuze afnemen. “Maar wie dat wil kan ook het gehele vermogensbeheer uitbesteden,” zegt Veldt. “Voor die klanten bieden wij 'one stop shopping', waarbij men te maken krijgt met één accountmanager die het hele spectrum aan beleggingen overziet.”

“Onder het motto 'Alles kan, niets moet' bieden we zo voor elk wat wils,” vult Wouters aan.

Trend: meer betrokkenheid

Daarnaast wordt er gewerkt aan de persoonlijke noot. Hoewel de verzakelijking van het pensioenbedrijf doorzet, willen pensioenfondsen in toenemende mate betrokken worden bij belangrijke beslissingen aangaande de uitvoering en stellen ze hogere eisen aan de relatie met de uitvoerende organisatie.

Wouters: “Een tijd lang zag je dat de trend zich vooral toespitste op een verzakelijking van het contact tussen pensioenfonds en uitvoerder. Nu zie je een beweging de andere kant op ontstaan. Men ontdekt dat zakelijkheid en betrokkenheid elkaar niet uitsluiten, en de behoefte aan betrokkenheid neemt toe.”

Het mes van betrokkenheid snijdt overigens aan twee kanten. “Bij het uitwerken van de fusie merkten we duidelijk dat onze klanten sterk meeleefden en ook meedachten. Dat hebben we enorm gewaardeerd,” zegt Van Hal. “Dat werkt ook voor ons heel stimulerend.”

Met deze nieuwe trend wordt de verstandhouding tussen pensioenfonds en accountmanager belangrijker. “Wij merken dat 'customer intimacy' gewoon heel belangrijk is. Daarom proberen wij er voor te zorgen dat we vrij zware accountmanagers met zo veel mogelijk pensioenaffiniteit tegenover klanten zetten,” zegt Veldt.

“Ik verwacht bovendien dat we teruggaan naar een situatie waarin de fondsen een actieve rol spelen in de selectie van accountmanagers,” zegt Wouters. “Daarbij stemmen we bij vacatures het profiel van de kandidaat af met onze opdrachtgever, en is de voorzitter van het pensioenfonds betrokken bij de werving en selectieprocedure. Dat is in het kader van de verzakelijking een tijdje niet gebeurt, maar nu komt dat weer terug in ons beleid.”

Ook op andere punten wordt deze trend in de organisatie opgepakt. Zo heeft Syntrus Achmea besloten om de coöperatieve wortels van het bedrijf extra aan te zetten. De opdrachtgevers krijgen nadrukkelijk een stem in het reilen en zeilen van het bedrijf en bepalen mede de strategie van de nieuwe pensioenorganisatie.

“We trekken onze coöperatieve wortels door,” legt Van Hal uit. “Zo hebben de pensioenfondsen zitting in de Adviesraad van Syntrus Achmea. Daarnaast hebben we nog een aparte Klantenraad speciaal voor de Vastgoeddivisie - een unicum in de vastgoedwereld. Die raad gaat meekijken naar het beleid en heeft een zware adviserende stem.”

“Enerzijds wordt het rendementsdenken sterker in de pensioenwereld. Maar anderzijds is er ook een enorme behoefte aan betrokkenheid. Die twee kanten hoeven elkaar niet te bijten,” zegt Otto Veldt. “Wij maken dat onder andere waar door onze klanten actief te betrekken bij nieuwe ontwikkelingen.”

Toekomstplaatje

Syntrus Achmea ziet de toekomst van de pensioenfondsmarkt vooral in het teken van de verdergaande consolidatie. Wouters: “De komende twee tot drie jaar zet de consolidatietrend verder door. Daarnaast gaan fondsen als PGGM en ABP hun uitvoerders op afstand zetten. De grote vraag is natuurlijk of die uitvoeringsorganisaties dan op de commerciële markt gaan opereren. Dat zou wel een interessante ontwikkeling zijn.”

Als vermogensbeheerder denkt de organisatie de komende tijd haar marktpositie verder te versterken met onder meer fiduciaire dienstverlening. “De uitdaging is om het op te nemen tegen grote buitenlandse partijen. De fusie maakt ons daarbij sterker. We proberen ons te onderscheiden door een volledige focus op pensioenen met financieel pensioenmanagement, vermogensbeheer en een grote mate van klantbetrokkenheid,” aldus Veldt.

Ook op het gebied van vastgoedbeleggingen timmert Syntrus Achmea aan de weg. “Vooral op gebied van internationale vastgoedbeleggingen bouwen we onze activiteiten uit. We raden onze pensioenfondsen aan om voor veertig procent in buitenlands vastgoed te gaan zitten. Omdat veel pensioenfondsen nog niets in deze categorie beleggen, zullen we dat in de loop van de komende vijf jaar gaan invullen. We hebben daar nu drie vastgoedfondsen voor in de lucht: in Noord-Amerika, Europa en in Azië. Het inrichten van die fondsen is nog een hele uitdaging - vooral toen we met Azië begonnen, voelden we ons soms net de Verenigde Oost-Indische compagnie,” vertelt Van Hal.

Syntrus Achmea verwacht zijn rol in pensioenfondsenland verder uit te bouwen, maar kijkt ook verder dan de tweede pijler. “Uit onderzoek blijkt dat mensen het afsluiten van een hypotheek als de belangrijkste financiële beslissing in hun leven beschouwen. Niets is natuurlijk minder waar - bij pensioen gaat het immers om veel meer geld. Mijn toekomstdroom is dat we een toonaangevende rol gaan spelen in de pensioenbewustwording, en via digitale weg producten gaan aanbieden voor de 'financiële levensplanning',” aldus Wouters.

“Daarnaast is mijn droom dat we een steeds belangrijker speler worden in Europa. Want laten we eerlijk zijn: Nederland is maar een klein landje. De echte pensioenmarkt is binnenkort Europees,”voegt hij toe. “Bovendien zou het mij niet verbazen als de belangrijkste steun voor een collectief pensioenstelsel in de toekomst vanuit Oost-Europa komt.”

Nederlands tegengas

De nieuwe pensioencombinatie zal zich ook sterk gaan maken voor de internationale concurrentiepositie van Nederland.

“Dat klopt,” bevestigt Veldt. “Ons vermogen onder beheer is in de afgelopen jaren alleen maar toegenomen, dus wij hebben geen last van 'uitloop'. Maar voor de sector als geheel zien we wel dat het aandeel van buitenlandse partijen sterk groeit. We gaan daarom onder andere in de politiek signalen afgeven om Nederland op de kaart te zetten en te houden.”

De noodzaak hiertoe werd al langer onderkend. “Vorig jaar hebben wij met enkele andere partijen over dit onderwerp een studie verricht, en op basis daarvan een manifest aangeboden aan de Stichting van de Arbeid. Toen zei men: Guus, is de situatie nou echt zo ernstig?” vertelt Wouters. “Mijn antwoord was: Dat ligt eraan hoe je er naar kijkt. In vijf jaar tijd is 35 procent van het Nederlands pensioenvermogen geëxporteerd. Als het daarbij blijft mogen we misschien niet piepen, maar ik heb zo het idee dat de uitstroom nog niet één twee drie ophoudt.”

Wouters is dan ook blij met de oprichting van de werkgroep 'Holland Financial Centre' die de positie van Nederland moet gaan verbeteren. “Nu neemt men de problematiek in elk geval serieus.”

Ten dele heeft het groeiende marktaandeel van buitenlandse assetmanagers te maken met de diversificatie van het beleggingsbeleid, zegt Otto Veldt. Beleggingsproducten worden overal ter wereld gemaakt en worden niet langer in één land betrokken. “Maar de Nederlandse sector moet er wel harder aan trekken. Daarbij gaat het deels ook om het jezelf beter verkopen. Angelsaksische partijen zijn hier meestal veel beter in.”

“Het gemak waarmee deze partijen de afgelopen jaren hier fluitend zaken hebben gedaan is verbluffend. Zeker als je bedenkt dat de resultaten vaak niet bijzonder zijn, terwijl er enorm hoge vergoedingen worden berekend - en dat in een land dat exorbitante beloningen afwijst,” vult Wouters aan. “Als wij dat soort salarissen uitkeren, halen we de krant!”

“Dergelijke excessen in beloning kunnen wij niet bijbenen. Maar naast een voor Nederland marktconforme beloning, kunnen we 'top-talent' wel toegevoegde waarde bieden in professionele uitdaging en ontplooïngskansen. Zo kunnen we even goede mensen aantrekken als de buitenlandse partijen,” zegt Veldt. “Er is een enorme beleggingsinfrastructuur en -ervaring in Nederland. Als Nederlandse spelers voldoende schaalgrootte hebben, goed presteren en zich goed weten te presenteren, moeten ze de concurrentie aankunnen.”

Printbare versie