— Ton Zimmerman, directeur Stichting Nedlloyd Pensioenfonds

Zeebonken en varensgasten varen liefst hun eigen koers. Als rechtgeaard zeevaartsfonds is Stichting Nedlloyd Pensioenfonds dan ook graag kapitein op eigen schip. Maaike Veen monstert aan voor een rondvaart.

In de pensioenwereld is fiduciair management het gesprek van de dag, maar Ton Zimmerman, directeur van het Nedlloyd pensioenfonds ziet de toegevoegde waarde niet. “Je blijft mensen nodig houden die het beleggingsproces monitoren en die de kennis en kunde hebben om op zijn minst als sparring partner op te treden. En als bestuur blijf je altijd verantwoordelijk.”

Voor uitbesteding aan een fiduciaire one-stop beheerder voelt Ned-lloyd Pensioenfonds dan ook niets. De beste stuurlui staan immers aan wal. Het pensioenfonds heeft zelf het roer in handen en houdt dat zo. Het fonds staat ook op afstand van de onderneming en het bestuur kan dus geheel onafhankelijk zijn werk doen.

Niet dat het fonds nu zelf de vloer op gaat om in effecten te handelen. Het pure beleggen is uitbesteed. Maar in alle andere opzichten doet het alles zelf. Pensioenconsultant Ortec helpt bij de Asset Liability Management studie en adviseert bij het opstellen van het strategische beleggingsbeleid. Selectie en monitoring van de vermogensmanagers gebeurt door twee mensen op kantoor. “Ik kan me voorstellen dat het voor kleinere fondsen bewerkelijk en begrotelijk is om alles zelf te doen,” zegt Zimmerman. “Bij onze omvang echter zie ik dat nog niet als een probleem.”

Doorkijkfonds

Het Nedlloyd pensioenfonds staat bekend als zeer transparant en onderscheidt zich door zijn uitgebreide communicatie met zijn stakeholders. In 1996 verscheen voor het eerst de Nedlloyd Pensioenkrant, die bedoeld was om alle betrokkenen uitleg te geven over plannen om hen te laten meedelen in de goede financiële positie van het fonds. De werkgever kreeg 45,8 miljoen euro teruggestort, slapers en gepensioneerden ontvingen een extra indexatie van 7,5 procent en voor de deelnemers werd de regeling verbeterd.

“Toen we de pensioenkrant uitbrachten, realiseerden we ons dat het een goed startpunt was om onze communicatie verder gestalte te geven. Sinds de concernkrant is opgeheven, komt de pensioenkrant zes keer per jaar uit en bevat de krant behalve pensioennieuws ook berichten over de onderneming,” vertelt Zimmerman.

Daarmee heeft het Nedlloyd fonds tien jaar geleden al een begin gemaakt met de open communicatie die inmiddels ook bij andere fondsen op de agenda staat. Het fonds van de varensgasten loopt op het gebied van communicatie dan ook voorop.

Het pensioenfonds heeft bijvoorbeeld een uitgebreide website, die regelmatig wordt geraadpleegd. Het fonds tracht via de site een voor iedereen toegankelijke uitleg te geven op het gebied van het pensioen- en beleggingsbeleid, reglementen en cijfers. Zo verschaft een 'pensioen ABC' uitleg over moeilijke pensioenmaterie en financiële termen. Bovendien legt het fonds op zijn website duidelijk uit wat er gebeurt als er in de levens van deelnemers iets verandert, bijvoorbeeld een scheiding of een sterfgeval. Ook kan men gebruik maken van de PensioenPeiler: een computerprogramma dat deelnemers inzicht geeft in de consequenties van de verschillende keuzemogelijkheden die de pensioenregeling biedt.

Zeer rijp fonds, toch offensieve mix

Nedlloyd Pensioenfonds is een 'zeer rijp fonds' met 534 deelnemers op een totaal van bijna 13.000 verzekerden. “Omdat we relatief een hoge dekkingsgraad hebben,” zegt Zimmerman, “kunnen we een minder defensief beleggingsbeleid volgen dan je op grond van de opbouw van ons fonds zou verwachten. Met grotere buffers kun je je meer risico's veroorloven en een offensievere mix aanhouden en daarvan de rendementen plukken.”

De strategische assetmix is vastgesteld op 54 procent vastrentende waarden, 25 procent aandelen, 5 procent alternatieven en 16 procent Europees niet-beursgenoteerd vastgoed. Binnen aandelen bestaat de geografische mix uit Europa (8,8 procent), Noord-Amerika (11,5 procent), Japan (2 procent), Verre Oosten ex Japan (1,1 procent) en opkomende markten (1,6 procent). De alternatieve beleggingen zijn evenredig verspreid over funds of hedgefondsen en funds of private equity. “Vanwege de geringe allocatie vinden dat we meer moeten spreiden, vandaar dat we kiezen voor funds of funds. De selectie van deze fondsen doen we ook zelf,” zegt Zimmerman.

Tot 2005 had Nedlloyd een veel grotere onroerend goed portefeuille met direct vastgoed, maar die heeft het fonds vorig jaar afgestoten om de portefeuille beter te kunnen spreiden. “De portefeuille was puur in Nederland en vroeg relatief veel aandacht,” legt Zimmerman uit. Nedlloyd had er speciaal twee mensen voor in dienst. “Met een omvang van rond de 200 miljoen ben je geen echte grote speler, dus vond het bestuur het beter om het vastgoed te verkopen en te vervangen door Europese niet-beursgenoteerde fondsen. We willen de karakteristiek van het vastgoed behouden en we beleggen al in aandelen, dus daarom kiezen we voor niet-beursgenoteerd onroerend goed, waarin we wederom spreiden over de verschillende sectoren: woningen, winkels, kantoren en diversen.”

Maatschappelijk verantwoord beleggen staat op de agenda. “Het is een lastige discussie,” zegt Zimmerman. “Als je het beleid ontwikkelt, moet je het ook kunnen uitvoeren. Wij zijn een relatief kleine belegger en een aantal van onze vermogensbeheerders beleggen ook via fondsen.”

Hiermee loop Nedlloyd tegen een probleem aan dat ook regelmatig genoemd wordt door andere kleinere en middelgrote pensioenfondsen. Discretionaire mandaten zijn voor spelers van die omvang te duur, en het aantal beleggingsfondsen dat aandacht besteedt aan maatschappelijke, milieubewuste en governance-criteria is nog altijd relatief klein. Daardoor zijn de mogelijkheden om verantwoord te beleggen voor kleinere institutionele beleggers doorgaans beperkt.

Deskundigen raden om te beginnen aan om eerst maar eens beleggingsbeleid op te stellen dat rekening houdt met maatschappelijk verantwoord investeren. Ook het Nedlloyd-fonds maakt daar werk van. Zimmerman: “We hopen dit jaar nog een beleid voor verantwoord beleggen op te stellen en dan zullen we met de vermogensbeheerders om de tafel gaan zitten.”

Schoon schip

Zimmerman lijkt zijn schip goed op orde te hebben. Het fonds heeft net de statuten aangepast aan de eisen in de nieuwe pensioenwet en hoopt voor het einde van het jaar de pensioenreglementen klaar te hebben. De structuur van de visitatiecommissie is rond en de personele invulling van het verantwoordingsorgaan is klaar. Beiden kunnen aan het eind van het jaar aan de slag.

Inspraak stond sowieso al hoog in het vaandel bij Nedlloyd Pensioenfonds. Sinds 2001 heeft het Nedlloyd-pensioenfonds een evenredig tripartiet bestuur dat bestaat uit vertegenwoordigers van de werkgever, de werknemers en de gepensioneerden. In de plaats van een deelnemersraad kwam er een adviesraad, waarin de gepensioneerden ruimschoots de meerderheid hebben. Gezien de structuur van het fonds -slechts 534 actieve deelnemers tegen 12.809 verzekerden- is dat een logische verdeling.

De adviesraad geeft advies op alle besluiten waarover vroeger de deelnemersraad advies mocht geven. Omdat de gepensioneerden al in het bestuur zitten heeft de adviesraad alleen geen instemmingsrechten. Volgens de nieuwe pensioenwet is het echter zo dat als vijf procent van de deelnemers een deelnemersraad willen hebben, het fonds die zou moeten instellen. “Ik hoop echt dat die regel in de veegwet, de wet met reparaties aan de nieuwe pensioenwet, van de baan gaat. Wij hebben dit jaar onze deelnemers geraadpleegd en zij willen de bestaande structuur handhaven,” zegt Zimmerman.

Stichting Nedlloyd Pensioenfonds in het kort

Stichting Nedlloyd Pensioenfonds is met een pensioenvermogen van bijna 1,5 miljard euro een middelgroot ondernemingspensioenfonds, dat vanuit het kantoor aan de Boompjes in Rotterdam strak de regie in handen houdt over het pensioenfonds. Het vermogensbeheer is uitbesteed, maar alles van de selectie van de managers tot de monitoring doet het fonds zelf. Het fonds heeft acht mensen in dienst.

Het Nedlloyd pensioenfonds geldt als zeer transparent. Op de website zijn alle kerncijfers, het pensioenreglement en het beleggingsbeleid in geuren en kleuren te vinden. Nedlloyd Pensioenfonds geldt als een 'zeer rijp fonds' met slechts 534 actieve sparenden.

Tot eind juni 2001 kende het pensioenfonds een eindloonregeling, maar het is sindsdien voor de actieve deelnemers overgestapt op een beschikbare premieregeling. De door de werkgever gestorte beschikbare premie wordt bij ontvangst door het pensioenfonds omgezet in pensioenaanspraken. Op deze pensioenaanspraken is het voorwaardelijk indexatiebeleid van toepassing, aldus het fonds op de website. Het fonds streeft op lange termijn naar een rendement dat gelijk is aan de rekenrente verhoogd met de algemene loonindex.

Printbare versie