Onlangs introduceerde de Postbank het Postbank Klimaat Fonds (in Luxemburg aangeboden als ING (L) Invest Climate Focus), een strategie die inspeelt op klimaatveranderingen en die werd ontwikkeld door de beleggers van ING Investment Management. Volgens Maud van der Salm, fondsmanager van het klimaatfonds bij ING Investment Management, kan beleggen in klimaatverandering een aantrekkelijk rendement opleveren. Daarnaast levert de belegger indirect een positieve bijdrage aan het klimaat.

An inconvenient truth

Klimaatverandering is, net als globalisering en de vergrijzing van de wereldbevolking, een ontwikkeling die het economische landschap geleidelijk maar krachtig zal veranderen. Het biedt vele uitdagingen maar ook evenzoveel mogelijkheden.

De enorme toename van de wereldwijde aandacht voor klimaatverandering is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan Al Gore, voormalig vice-president van de Verenigde Staten. In mei 2006 werd in de VS (oktober 2006 in Nederland) de film 'An Inconvenient Truth' uitgebracht. Ook werd onder dezelfde titel een boek gepubliceerd. De film is grotendeels gebaseerd op een multimediapresentatie die Gore al vele jaren geeft als een onderdeel van zijn milieucampagne. Aan de hand van beelden, grafieken en getallen geeft Gore uiting aan zijn ongerustheid over het broeikaseffect en het bagatelliseren van de risico's door vele politici. In februari 2007 werd de film bekroond met een Oscar voor de beste documentaire.

IPCC klimaatpanel

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties wordt algemeen beschouwd als de meest neutrale bron van informatie over klimaatverandering.

Dit klimaatpanel heeft onlangs de resultaten gepresenteerd van het jongste onderzoek naar het verband tussen CO₂ en temperatuurstijging. Conclusie is dat deze eeuw temperaturen tussen 2 en 4,5 graden gaan stijgen, als gevolg van de toename van CO₂. Het verband is nu voor 90% bewezen. De discussie over klimaatverandering is inmiddels veranderd. Klimaatverandering wordt gezien als een probleem met wereldwijde impact, dat ook op de agenda van wereldleiders terecht is gekomen.

Beleggen in klimaatverandering. Waarom nu?

Er zijn toenemende zorgen over het milieu. Deze geven investeringen een impuls. CO₂-emissies, de belangrijkste veroorzaker van de opwarming van de aarde, bevinden zich ver boven historische niveaus en stijgen naar verwachting met nog eens 55% tegen 2030.

• Energie: reserves worden schaarser en moeilijker te ontginnen. Bovendien is de olieprijs hoog en bevinden veel olie- en gasreserves zich in onstabiele landen.

• Energiebehoefte: de vraag naar energie zal naar verwachting verdubbelen in de periode tot 2030.

• Water: smeltende gletsjers, goed voor 40% van de drinkwatervoorziening, en veranderende neerslagpatronen zorgen voor een serieus drinkwaterprobleem.

• Kyoto-protocol en andere wetgeving ten aanzien van broeikasgassen, duurzame energie en energiebesparing zijn een stimulans voor investeringen en innovatie.

• De meeste bedrijven in het klimaatuniversum zijn inmiddels winstgevend in tegenstelling tot vijf jaar geleden. Bovendien hebben deze bedrijven door de aantrekkende investeringen zeer goede winstverwachtingen.

ING's nieuwe klimaatstrategie speelt in op de gunstige groeiverwachtingen van bedrijven die zich bezighouden met het klimaat. 'Klimaatverandering' is immers een thema dat wereldwijd hoog op politieke agenda's staat. Dit heeft grote - economische - gevolgen. Het ontwikkelen van nieuwe producten en technologieën ten behoeve van het klimaat is inmiddels een noodzaak. Fondsmanager Maud van der Salm verwacht hoge groei bij bedrijven die dergelijke nieuwe producten en technologieën ontwikkelen: “Dit is een ontwikkeling die die nu is ingezet en zeker nog vijftien à twintig jaar kan doorlopen. Daarom is het een zeer interessante belegging.”

Beleggingsthema's

De strategie die door ING Investment Management ontwikkeld is, verenigt de vier belangrijkste thema's binnen klimaatverandering. Deze vier thema's zijn bewust gekozen: Op deze manier wordt de klimaatproblematiek breed benaderd en is de belegger minder afhankelijk van ontwikkelingen binnen één thema (zie figuur 1).

Beleggingsfilosofie

ING Investment Management houdt de ontwikkelingen op klimaatgebied nauwlettend in de gaten en selecteert de aandelen met de beste vooruitzichten. De totale portefeuille bestaat uit vijftig tot zeventig aandelen.

• Alleen bedrijven die in een van de beleggingsthema's passen worden geselecteerd.

• Minimaal 20% van de omzet moet komen uit een van de beleggingsthema's.

• ING Investment Management belegt alleen in bedrijven die een positieve bijdrage leveren aan de oplossing van het klimaatprobleem.

• Aandelenselectie is actief: belegd wordt in bedrijven met veelbelovende technologieën, een sterk business model en een hoog rendementspotentieel.

• De fondsmanagers worden ondersteund door een 30-tal sectorspecialisten van ING, evenals specialisten op het gebied van opkomende markten en op het gebied van smallcaps.

Voorbeelden van bedrijven waarin belegd zou kunnen worden:

Itron

Het Amerikaanse bedrijf Itron is wereldwijd marktleider op het gebied van elektriciteit-, water- en gasmeters. Ook maakt Itron dataverzameling- en communicatiesystemen, en geavanceerde akoestische meetapparatuur om lekkages in pijpen en leidingen op te kunnen sporen. Het bedrijf is actief in de energie- en waterindustrie over de hele wereld. Itron maakt slimme meters zodat consumenten en producenten zuiniger om kunnen gaan met energie. Goed dus voor de portemonnee en het klimaat.

EDF Energies Nouvelles

EDF is een grote internationale speler op de markt van wind-, duurzame en groene energie. Dit Franse bedrijf is actief in de volledige energieketen: van projectontwikkeling tot energieopwekking. Doelstelling van EDF is om zijn productiecapaciteit van schone energie tot 2011 met 300 procent te laten groeien.

ABB

ABB is marktleider in energie- en automatiseringstechnologie. Het bedrijf helpt nutsbedrijven, industriële klanten en eindgebruikers om op een effectieve manier met energie om te gaan en tegelijkertijd op een duurzame manier de productiviteit te verhogen. ABB maakt onder meer meetinstrumenten, robots en producten die elektriciteit geleiden en distribueren.

ITT

ITT is wereldwijd de grootste leverancier van pompen. Daarnaast is het een belangrijke speler op het gebied van zuiveringsapparatuur voor vervuild water. Bekende merken van ITT zijn Flygt, Goulds en Sanitaire. Het segment pompen draagt voor 39 procent bij aan de omzet van ITT.

Goede rendementsontwikkeling van klimaatbeleggingen

De positieve rendementsverwachting van de klimaatstrategie heeft onder andere te maken met het behaalde en stijgende succes van vergelijkbare beleggingen binnen het thema. Er is geen klimaatindex. In figuur 2 is de rendementsontwikkeling te zien van de indices Wilderhill Energy Innovation, S&P Global Water, MSCI Utilities en MSCI Industrials. Deze indices bevatten aandelen in bedrijven die investeren in vergelijkbare thema's als ING's klimaatstrategie. Daarnaast is de ontwikkeling van de MSCI World (de belangrijkste index voor wereldwijde beleggingen in aandelen) afgebeeld.

ING's klimaatstrategie is geschikt voor beleggers die willen inspelen op de gunstige groeiverwachtingen van bedrijven gerelateerd aan klimaatverandering. Het beleggingsfonds investeert in bedrijven die een positieve bijdrage leveren aan het klimaat, met name als het gaat om vermindering van de CO₂-uitstoot. Het via de Postbank verkochte Klimaatfonds is dus géén groenfonds met bijbehorende fiscale faciliteiten. Het is ook geen duurzaam aandelenfonds dat (ethische en sociale) criteria gebruikt om bepaalde aandelen niet op te nemen in de portefeuille. In de klimaatstrategie wordt nucleaire energie niet per definitie uitgesloten, maar de fondsmanager zal er gegeven de maatschappelijke discussie vooralsnog niet actief in beleggen.

Broeikasgassen

Het belangrijkste broeikasgas is Koolstofdioxide (CO₂). In wezen is het een onschuldig gas dat van nature in de lucht voorkomt. CO₂ maakt deel uit van een natuurlijke kringloop. Zolang deze kringloop in evenwicht is, is er geen vuiltje aan de lucht. Het probleem is dat er steeds meer CO₂ bij komt. Dit merken we amper, want we kunnen het niet ruiken en niet zien. Het overschot aan CO₂ ontstaat door verbranding van fossiele brandstoffen zoals olie, gas en kolen. Dat gebeurt in huis bijvoorbeeld in de verwarmingsketel, in auto's en vliegtuigen, maar ook in de industrie en energiecentrales die elektriciteit opwekken. Vanaf ongeveer 1850, het begin van de industriële revolutie, zijn steeds meer van deze fossiele brandstoffen verbrand. Sindsdien is de hoeveelheid CO₂ in de atmosfeer met bijna 30% gestegen. CO₂ draagt wereldwijd voor meer dan de helft bij aan het versterkt broeikaseffect. In Nederland zijn vooral de industrie, de energiesector, het verkeer, de glastuinbouw en de huishoudens verantwoordelijk voor de CO₂-uitstoot.

Het tweede belangrijke broeikasgas is Methaan (CH₄). Dit draagt wereldwijd voor zo'n 20% bij aan het versterkt broeikaseffect. Een grote bron van methaan is de veeteelt. Methaan komt vrij uit de magen van herkauwers, zoals koeien. Andere grote bronnen van methaan zijn vuilstortplaatsen, rijstbouw en de verliezen bij de olie- en gaswinning. Een andere bron van methaan is moerasgas.

Daarnaast is er nog lachgas (N₂O) of stikstofmonoxyde, een gasvormige stikstofverbinding. Net als bij methaan is de uitstoot relatief klein. Er komt veel minder lachgas in de atmosfeer dan bijvoorbeeld CO₂. Maar één molecuul N₂O blijft wel 150 jaar in de atmosfeer. Het broeikaseffect is 310 keer sterker dan dat van koolstofdioxide. Lachgas is voor ruim de helft van natuurlijke oorsprong. Het komt vrij uit de bodem en het water. Daarnaast komt lachgas vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen, de productie van salpeterzuur en carprolactam, een grondstof voor de productie van kunststoffen, en in de landbouw. De landbouw is de grootste producent van lachgas. Het gas zit in (kunst)mest.

Gevolgen

De gevolgen van klimaatverandering zijn duidelijk zichtbaar. De door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde heeft nu al invloed op gletsjers, koraalriffen en kustverdediging. Daarnaast zijn er ook al gezondheidseffecten waargenomen zoals extra doden door hittegolven in Europa en Azië.

Bij een temperatuurstijging tussen de 2 en 4,5 graden Celsius zullen per saldo negatieve effecten optreden op dieren, planten en micro-organismen (biodiversiteit), verminderde landbouwproductie en het afsmelten van de ijskappen op Groenland en Antarctica. De effecten op het watersysteem zijn hierbij fors: een stijgende zeespiegel, meer neerslag, maar ook meer droogte. De zeespiegelstijging kan een bedreiging vormen voor alle laaggelegen gebieden in de wereld. Wanneer de temperatuurstijging wordt beperkt tot ongeveer 2 graden Celsius, is de kans groot dat de gevolgen van klimaatverandering hanteerbaar blijven. Dit is dan ook de inzet van de Europese Unie.

De exacte gevolgen van wereldwijde klimaatveranderingen zijn moeilijk te voorspellen. Op sommige plaatsen zal het warmer worden, op andere plaatsen juist kouder of natter of droger. De zwaarste klappen zullen vallen in ontwikkelingslanden, vooral in laaggelegen tropische en droge tropische gebieden.

Het klimaatpanel van de Verenigde Naties, het IPCC onderstreept in zijn tweede rapport de noodzaak om klimaatbeleid te voeren. Snelle emissiereductie van broeikasgassen (mitigatie) is nodig om de belangrijkste effecten en risico's te verminderen of te vermijden. Daarnaast is aanpassing aan klimaatverandering (adaptatie) onvermijdelijk, zowel in Nederland als in de rest van de wereld.

Figuur 2: Klimaat-gerelateerde indices in vergelijking met MSCI World

In samenwerking met: ING Investment Management

CONTACT

Marc de Bruijn
Senior Account Manager Mutual Funds Netherlands
Tel. +713781355
e-mail: marc.de.bruijn@ingim.com

Jos van Druten
Senior Communication Manager
Tel. +31703781281
e-mail: jos.van.druten@ingim.com

Printbare versie