— Ruud Hendriks, Managing Director; Co-Head of institutional Business, Europa uitgezonderd Duitsland, Goldman Sachs Assets management

De praktijk leert dat er onder de noemer van fiduciair management verschillende gradaties van dienstverlening worden geschaard.

Fundamenteel is dat een fiduciair manager een partner is voor het pensioenfonds. Prestatiebeloning en goede externe controles zijn belangrijke waarborgen in de relatie.

Door Ruud Hendriks, Managing Director, chairman Benelux, Goldman Sachs Asset Management

Fiduciair management mag dan op dit moment een beetje de waan van de dag zijn in de Nederlandse pensioenwereld, het overstappen op een fiduciair mandaat is en mag voor geen enkel pensioenfonds een makkelijke beslissing zijn. In de selectie van een fiduciair manager gaat het niet alleen om het vergelijken van de toolkit van de verschillende aanbieders. Behalve beleggingsresultaten wegen, kosten en transparantie steeds zwaarder mee. Een fiduciair mandaat is soms enkele basispunten duurder dan een balanced mandate, zo blijkt uit onderzoek van Anton van Nunen, door velen gezien als de grondlegger van fiduciair management in Nederland. Die eventuele extra kosten moeten terugverdiend worden door de fiduciair manager door onder andere zijn grotere inkoopkracht en een betere performance.

Maar voor een succesvol fiduciair mandaat is het essentieel dat het pensioenfonds op zoek gaat naar een volwaardige partner. Dat is een belangrijk verschil met andere vormen van uitbesteding, of het nu om een balanced mandate of pure uitbesteding gaat.

De fiduciair manager geeft strategisch beleggingsadvies, selecteert en houdt toezicht op externe portefeuillebeheerders, zorgt voor strikt risk management op alle niveau’s in het proces, levert op de klant toegesneden geïntegreerde rapportages, én stelt zich in elk opzicht als een partner op voor het pensioenfonds. En zoals in een goed huwelijk hebben beiden partijen zoveel mogelijk dezelfde belangen.

In één belangrijk opzicht is er overigens geen sprake van een partnerschap van gelijkgestemden: het pensioenbestuur is en blijft te allen tijden eindverantwoordelijk voor het pensioenfonds. Die moet zorgen dat hij altijd ferm achter het stuur zit. Fiduciair management is geen wondermiddel. Pensioenbesturen moeten eerst goed intern nadenken of fiduciair management de oplossing is voor zijn specifieke situatie en zich niet laten leiden door wat de buurman doet. En met het groeiende aantal aanbieders –het zouden er inmiddels zo’n dertigtal zijn- en de brede interpretatie van het begrip is het belangrijk om precies na te gaan wat er onder de wikkel zit van de fiduciair beheerder.

Beloningsafspraken

Een belangrijke vraag voor een pensioenfonds is dan ook hoe het er voor zorgt dat de fiduciair manager altijd in het beste belang handelt van het fonds. Dat gebeurt mijns inziens het beste door te werken met een lage vaste vergoeding en daarbovenop een prestatiebeloning. Die wordt afgesproken over de outperformance, dat is het verschil tussen de benchmark en het gerealiseerde resultaat. Natuurlijk zijn er vooraf duidelijke afspraken gemaakt over de risico’s waarbinnen de fiduciair manager en externe vermogensbeheerders moeten opereren.

Het gaat echter niet alleen meer puur om beleggingsresultaten. In het management van pensioenfondsen staat integraal balansbeheer –het afstemmen van beleggingen en verplichtingen met het oog op een stabiele dekkingsgraad- centraal, dus dat betekent ook dat er nog specifiekere afspraken moeten worden vastgelegd in de afspraken met de fiduciair manager.

Een andere waarborg voor pensioenfondsen is volgens mij dat de fiduciair manager om iedere schijn van potentiële belangenverstrengeling te vermijden voor zijn fiduciaire klanten niet belegt in zijn eigen fondsen. Een in-house manager kan misschien de beste zijn, maar wat als die het volgende jaar minder doet. Ontsla je hem dan of niet? Zo wordt ook de suggestie vermeden dat de fiduciair manager eigen producten subsidieert.

Toezicht en transparantie

Om prestaties goed te kunnen meten is optimale transparantie een vereiste. Wie bewaakt de bewaker? Een pensioenbestuur doet er verstandig aan gezien zijn eindverantwoordelijkheid zich te laten adviseren door een extern beleggingscomité van deskundigen. Daarnaast is het goed om een onafhankelijke organisatie te benoemen, zoals een consultant, die namens het bestuur toezicht houdt op de fiduciair manager. In de steeds complexere beleggingswereld heeft het bestuur de steun van zo’n objectieve en deskundige controleur nodig, die als een vertrouwenspersoon regelmatig over de prestaties en het werk van de fiduciair manager rapporteert.

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.