De oproep om voor het Nederlandse pensioenstelsel inzake IFRS een uitzondering te maken is helemaal niet nodig. Dat vinden Gerhard Veluwenkamp en John Smolenaars van Watson Wyatt. Zij stellen dat de boekhoudregels zodanig moeten zijn dat aan de doelstellingen realistisch, transparant en vergelijkbaar wordt voldaan. De huidige regels gaan uit van het kwantificeren van risico’s maar houden onvoldoende rekening met het risicomanagement van ondernemingen, zeggen zij. Realisme betekent dat als een werkgever geen risico loopt, hij geen voorzieningen hoeft te treffen.

Realisme betekent ook dat als indexatie voorwaardelijk is, je daar op een juiste wijze mee om moet gaan. Realisme betekent ten slotte dat je kijkt naar de feitelijke verplichting die een werkgever heeft. In het Nederlandse stelsel worden premies vastgesteld door de sociale partners zonder directe invloed daarop van de individuele werkgever. Daarbij heeft een werkgever geen keuze als gevolg van de verplichtstelling. Impliciet kan dit consequenties (lees: risico’s) hebben voor de werkgever, aangezien deze meestal de grootste bijdrage levert. Het is de vraag in hoeverre dit een risico is dat tot uiting moet komen op de balans van een onderneming als de premie alleen bedoeld is voor nieuwe opbouw en de financiële opzet is goedgekeurd door de toezichthouder. Op grond van de voorgestelde boekhoudregels zou deze werkgever dan de hier bedoelde boekhoudregels toch onverkort moeten toepassen, met alle gevolgen van dien. Door de voorgestelde nieuwe regels kunnen ook bij min of meer stabiele premies de pensioenlasten straks van jaar tot jaar toch flink fluctueren. Om deze reden wordt steeds vaker de gewenste overstap naar individuele beschikbare premieregelingen gemaakt waarbij de pensioenlast eenvoudig kan worden gelijkgesteld aan de verschuldigde premie. Een ontwikkeling die naar onze mening het waardevolle Nederlandse collectieve pensioensysteem op de tocht zet, uitsluitend door boekhoudregels. De huidige regels zijn onvoldoende toegespitst om in de eerder genoemde doelen te voorzien. Het ziet ernaar uit dat dit ook straks niet is opgelost. De discussie zou moeten gaan over het ontwikkelen van faire en realistische rekenregels die recht doen aan de eigenheid van pensioenregelingen en het toegepaste risicomanagement. Een uitzonderingspositie voor Nederland is dan niet nodig. De actuaris, als risicomanager bij uitstek, en de accountant, als verslaggevingsspecialist, moeten samenwerken om op internationaal niveau tot realistische rekenregels te komen, aldus de medewerkers van Watson Wyatt.

Printbare versie