De handen moeten in 2009 uit de mouwen. Dat was de boodschap van toezichthouder Joanne Kellerman op de derde Nederlandse Pensioenfonds Top. Dat DNB pensioenfondsen tot 1 april uitstel verleent voor het indienen van herstelplannen doet daar niets aan af, liet ze de sector weten. “Dit uitstel betekent niet dat fondsen tijdelijk pas op de plaats kunnen maken. Het vraagt ook een extra prestatie van de fondsen. Over de aanpak van het herstel moet goed en serieus blijven worden nagedacht.” Maar hoe dan? vroeg een bezorgde pensioenfondsbestuurder na afloop van de keynote speech. Die vraag werd vooralsnog alleen beantwoord met een beamend geroezemoes uit de zaal. Hier een passend antwoord op vinden wordt voor menig fonds het motto in het nieuwe jaar.

Chief Financial Officer André ten Damme van vermogensbeheerder APG probeert de situatie waarin pensioenfondsen momenteel verkeren wat meer te relativeren. “We hebben in Nederland de neiging om direct van de leg te raken als we een dekkingsgraad van onder de honderd zien. Je kunt ook zeggen: waarvoor zijn die buffers bedoeld? Als je klappen van tientallen procenten kunt opvangen zonder dat er draconische maatregelen nodig zijn, blijken pensioenfondsen perfect in staat om hun rol ook in de toekomst te blijven vervullen. Daarmee bewijst het Nederlandse stelsel robuust te zijn.” (p. 18)

Door de kredietcrisis staan ook pensioenfondsen volop in de schijnwerpers. Staat de deelnemer over het algemeen bekend als de zwijgende toeschouwer, de huidige situatie kan daar wel degelijk verandering in brengen. Volgens socioloog Derk Erbé zijn deelnemers helemaal niet zo passief als de pensioensector denkt. Uit zijn onderzoek blijkt dat driekwart van hen meer invloed wil op het beleggingsbeleid. Daarvoor bestaat nog te weinig aandacht in de industrie, vindt hij. “De vraag is of de eigenaren van het pensioenvermogen, de deelnemers dus, wel iets te vertellen hebben over hoe hun fonds wordt beheerd. Pensioenfondsbestuurders bepalen nu wat goed is. Dit paternalisme zit van oudsher in ons pensioenstelsel ingesloten.” (p. 32)

Dit zou de transparantiediscussie weleens verder kunnen aanzwengelen. Transparantie is ook het sleutelwoord in de aanpak van de bouwfraude. Eind november zond het televisieprogramma KRO Reporter de documentaire ‘De Pensioen Plunderaars’ over de zwendel in het Philips Pensioenfonds uit. De vraag rijst of fondsen wel genoeg maatregelen treffen om hun integriteitsrisico's adequaat te managen en wanpraktijken in de kiem te smoren. DNB vindt van niet. (p. 22)

Genoeg werk aan de winkel dus. Ook voor het npn-team. In 2009 staat er een complete restyling van het tijdschrift op het programma. Wij hopen dat de nieuwe npn het platform wordt voor de verdere discussie over de ontwikkelingen binnen de Nederlandse pensioensector. In deze ‘oude’ npn geeft Gerald Santing alvast de aftrap, in de rubriek ‘Praktijkvisie’. Hierin pleit hij voor meer openheid over de dekkingsgraden. Ook u nodigen wij uit om opinies en inzichten te leveren die aan dit debat kunnen bijdragen. Ik toast op een vruchtbaar en rooskleuriger 2009.

Anke Claassen
Hoofdredacteur npn

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.