— Vergrijzingsprofessor Anja De Waegenare

De Universiteit van Tilburg heeft een nieuwe professor vergrijzing. Wellicht is die term wat kort door de bocht, maar de in oktober benoemde hoogleraar actuariaat en accounting Anja De Waegenaere zal zich de komende jaren concentreren op een prestigieus wetenschappelijk pensioenonderzoek waarvoor ze 1,25 miljoen euro subsidie ontvangt.

Niet alleen politiek en pensioenfondsen zijn de komende decennia druk doende met de ingrijpende evolutie van de leeftijdspiramide. Ook de wetenschap richt haar pijlen steeds meer op het vergrijzingsvraagstuk. De druk die de toenemende levensverwachting op het Nederlandse sociale stelsel zet, was voor hoogleraar Anja De Waegenaere reden om een onderzoek te starten naar welke aanpassingen nodig zijn om ook toekomstige ouderen een goede oudedagsvoorziening te kunnen garanderen.

De Waegenaere, gespecialiseerd in diverse onderzoeksgebieden waaronder actuariaat, vergrijzing en belastingen, zal met haar team de effecten van de toenemende vergrijzing op pensioen- en verzekeringsstelsels bestuderen en modellen ontwikkelen om pensioenstelsels en risico-managementstrategieën te optimaliseren.

Een onderzoek naar de gevolgen van vergrijzing, is dat niet wat de commissie Bakker onlangs al heeft gedaan? "Het rapport-Bakker is een mooie eerste stap, maar er liggen nog veel open vragen. Zeker omdat er bijzonder veel onzekerheid is over de ontwikkeling van de vergrijzing in de toekomst. Het is van groot belang om een goede inschatting te maken van alle onzekerheden rondom toekomstige trends’’, stelt De Waegenaere. "We kunnen er vanuit gaan dát de levensverwachting verder toeneemt, maar hoeveel? En wanneer? Daar is veel onzekerheid over en dat maakt de pensioenkwestie zo lastig. Ik wil wetenschappelijke modellen ontwikkelen die deze onzekerheden meenemen.’’

Welke ingreep in het pensioenstelsel je ook overweegt, aldus De Waegenaere, het is belangrijk om niet alleen de verwachte trend in te schatten maar ook rekening te houden met de dingen die anders kunnen uitpakken. "Je analyseert eerst de trends in sterftekansen uit het verleden, en maakt op basis daarvan een model waarmee je talloze verschillende scenario’s genereert. Je trekt dus niet zomaar een trend door naar de toekomst; je komt met duizenden scenario’s en aan elk scenario hang je een probabiliteit dat dit scenario zich werkelijk zal voordoen. Zo krijg je een kansverdeling en leer je hoe de sterftekansen zich in de toekomst kunnen gaan ontwikkelingen.’’

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft de visie van De Waegenaere zo innovatief bevonden, dat ze de hoogleraar de prestigieuze Vici-beurs met een waarde van 1,25 miljoen euro heeft toegekend voor het opbouwen van een eigen onderzoeksgroep. De Vici-subsidie is bestemd voor 'excellente, zeer ervaren onderzoekers die een vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen'.

"Het vraagstuk is niet nieuw’’, zegt de kersverse vergrijzingsprofessor. "Sociaaldemografen en politici zijn daar natuurlijk al heel lang mee bezig. Wereldwijd storten talloze wetenschappers zich op het probleem. Mijn research onderscheidt zich op twee terreinen: behalve dat ik de mate van onzekerheid in het model betrek, wil ik de link tussen levensverwachting en gezondheid modelleren. Een groeiende levensverwachting kan ook een grotere stijging in de zorgkosten met zich meebrengen. Ik wil die zaken niet loskoppelen maar gezamenlijk modelleren. Beide hebben hun beslag op ons sociale stelsel.’’

Het onderzoeksteam van De Waegenaere bestaat uit vier mensen. "Twee promovendi, een tenure-track assistant professor en ik. Volgend jaar wil ik nog een onderzoeker aanstellen. We zitten nu in de beginfase, waarin we nadenken over hoe we het vraagstuk gaan aanpakken.’’ Van resultaten is dus voorlopig geen sprake. "Je kunt in vijf jaar mooie dingen doen, en zeker met de 1,25 miljoen die voor die periode is

toegekend, maar ik verwacht niet dat dan alle vragen de wereld uit zijn. Nieuwe uitdagingen met betrekking tot pensioenvraagstukken zullen zich wellicht aandienen. Dat maakt de materie heel mooi om mee te werken.’’

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.