Vooral kleinere ondernemingspensioenfondsen worstelen met toegenomen wettelijke eisen. Veel fondsen overwegen daarom om tot liquidatie over te gaan of zijn dit proces al gestart. Portefeuillehouder Pensioenen van de Partij van de Arbeid (PvdA) Jacques Tichelaar hoopt net als de Stichting voor Ondernemingspensioenfondsen (OPF) dat kleine aanpassingen in de wet het tij kunnen keren.

Half oktober publiceerde de OPF een voorontwerp van de wet die schaalvergroting door middel van samenvoeging van ondernemingspensioenfondsen mogelijk moet maken. De achterliggende gedachte is dat grotere fondsen beter in staat zijn om aan de toegenomen wet- en regelgeving te voldoen. En dat is nodig, vindt OPF, die hiervoor de steun van zowel de sector als de politiek krijgt.

Tussen 1998 en 2007 is één op de drie ondernemingspensioenfondsen opgeheven. De kredietcrisis gooit nog meer roet in het eten van fondsen die toch al met pijn en moeite het hoofd boven water proberen te houden. Al speelt het idee om de Pensioenwet op dit punt lichtjes te wijzigingen al langer. Veel fondsen die nu besluiten om te liquideren, stappen over naar een verzekeraar. De keuze voor samenvoeging van ondernemingspensioenfondsen past volgens Tichelaar goed in de huidige tendens om van schaalvoordelen te profiteren. “Uit onze steun aan dit initiatief mag niet worden opgemaakt dat wij vinden dat alles beter is dan de overstap naar een verzekeraar. Maar ik vind het goed dat in tijden van onzekerheid de sector zelf de handschoen heeft opgepakt en niet enkel naar de overheid kijkt. Het is van belang dat er een keuzemogelijkheid is. Veel mensen hechten waarde aan hun fonds. Door samen te gaan en liquidatie te voorkomen, behouden ze hun eigenheid.’’

Het voorontwerp beoogt de samenvoeging van pensioenfondsen op verschillende manieren mogelijk te maken. Men kan een juridische fusie tussen twee fondsen aangaan, of besluiten het ene fonds in het andere te laten opgaan. “OPF heeft geen voorstellen gedaan die een drastische wijziging van de Pensioenwet of het stelsel als zodanig opleveren. Het voorstel doet eveneens geen afbreuk aan de huidige domeinafbakening in pensioenland tussen pensioenfondsen en verzekeraars. Als wij de sector kunnen helpen met een simpele aanpassing van de wet, zonder anderen daarmee te schaden, moeten wij dat niet nalaten.”

Een belangrijk onderdeel van de wetswijziging gaat over het verbod op ringfencing, het aanhouden van gescheiden vermogens binnen een pensioenfonds. “Het voorstel handhaaft dit verbod in grote lijnen, maar maakt het enkel in specifieke situaties mogelijk. Ringfencing is niet verboden in de Europese Richtlijn Pensioeninstellingen. Voorgesteld wordt om van de mogelijkheid tot ringfencing binnen deze richtlijn gebruik te maken zonder afbreuk te doen aan de bestaande collectieve solidariteit. Deze wijziging is nodig, anders kunnen ondernemingspensioenfondsen niet samen opereren.”

Het is volgens OPF van belang dat Den Haag snel handelt, anders wordt de aanpassing van de wet inghaald door de realiteit en zullen er nog meer opf’en verdwijnen. “Men onderhandelt al geruime tijd met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Dit ministerie voert momenteel een veel bredere discussie over het Nederlandse pensioenstelsel, waarmee deze specifieke situatie en het belang om snel te handelen aan de aandacht dreigde te ontglippen. Tijdens het Algemeen Overleg op 3 december gaf minister Piet Hein Donner aan dat hij de Tweede Kamer begin februari 2009 zal informeren over zijn verdere planning. Tot voor die tijd heeft de Stichting van de Arbeid de tijd gekregen om met haar eigen advies over de ondernemingspensioenfondsproblematiek te komen. Daarom houden ik en mijn collega Pieter Omtzigt (CDA) een eigen initiatief nog in overweging.’’

Of dat eventuele initiatief een exacte kopie wordt van het voorstel van OPF kan Tichelaar nog niet zeggen. “We moeten nog even goed kijken of wij het technisch allemaal zo willen. Maar het belangrijkste is het doel op zich: dat het mogelijk wordt om tot schaalvergroting bij opf’en te komen. Want daar draait het allemaal om.”

Tichelaar is van mening dat het hier om een tijdelijke oplossing gaat; hij denkt dat deze wetswijziging een overbruggingsfase inluidt naar verdere schaalvergrotingen die volgens hem toch onvermijdelijk lijken. "Als op termijn naar nog meer schaalgrootte wordt gezocht, is het onvermijdelijk dat pensioenfondsen in elkaar op gaan. Dat is uiteindelijk in het belang van de deelnemer.’’

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.