Simone Vroegop van State Street Bank & Trust onderzoekt hoe institutionele beleggers zich kunnen wapenen tegen de gevolgen van tegenpartijrisico in de wereld na Lehman Brothers

Sinds Lehman Brothers in september 2008 ten val kwam en ook andere gerenommeerde financiële instellingen op de rand van instorting balanceerden, zijn beleggingsrisico’s toegenomen. Marktrisico wordt al jarenlang met wetenschappelijke gedegenheid bestudeerd en beheerd. Daarnaast is nu het tegenpartijrisico op de voorgrond getreden als een ander aspect dat serieuze aandacht verdient. Zoals onlangs zichtbaar werd, kan de kredietkwaliteit van een ogenschijnlijk zekere tegenpartij plotseling instorten. Daarom moeten institutionele beleggers en vermogensbeheerders zichzelf beschermen met strikte risicocontroles. Collateral management, het onderpandbeheer, is een van de kernmaatregelen waarmee het tegenpartijrisico kan worden ingeperkt – een steeds belangrijkere prioriteit in het huidige klimaat.

Natuurlijk is de kredietcrisis op zichzelf niet verantwoordelijk voor het ontstaan van tegenpartijrisico’s. De crisis vergrootte echter de risico's die inherent waren aan de groei van de derivatenmarkt, in het bijzonder van het over the counter (OTC)-segment. Naarmate zowel de omvang als de complexiteit van deze markt toenam, aanvaardden de deelnemers een steeds hoger risiconiveau ten aanzien van elkaars kredietwaardigheid. Volgens de meest recente gegevens bedroeg de nominale waarde van alle uitstaande OTC-contracten halverwege 2008 meer dan 449 biljoen euro, waaronder bijna 45 biljoen euro aan credit default swaps. Gezien dit enorme transactievolume is alleen al het bijhouden van onderpandvereisten een behoorlijke uitdaging.

Een aantal sectorbrede maatregelen kunnen beleggers en vermogensbeheerders wellicht helpen om hun tegenpartijrisico in te perken. Een van de meer belovende strategieën is de ontwikkeling in zowel Europa als de Verenigde Staten van centrale tegenpartijen voor de afwikkeling van credit default swaps. Zowel het terugbrengen van het tegenpartijrisico als het vergroten van de transparantie zijn stappen in de goede richting.

Toch moeten institutionele beleggers en vermogensbeheerders ook hun eigen bestaande controlemechanismen voor onderpandbeheer verstevigen. Zelfs voordat de kredietcrisis uitbrak, stonden deze mechanismen al onder spanning door de hoeveelheid en de complexe structuur van de derivatentransacties die werden aangegaan. Nieuwe twijfels omtrent de kredietwaardigheid van tegenpartijen als gevolg van de crisis hebben die druk nog verder opgevoerd.

Om de controlemechanismen van hun onderpandbeheer te actualiseren, moeten vermogensbeheerders en institutionele beleggers hun servicecapaciteit uitbreiden.

Hun interne argumenten zullen waarschijnlijk verder worden versterkt door de externe druk van wet- en regelgeving. In reactie op de financiële crisis hebben toezichthouders hun supervisie aangescherpt.

Collateral managementprogramma’s komen bijvoorbeeld ook aan bod in het recente De Larosière-rapport. Dit rapport adviseert de Europese ministers van financiën over de oprichting van een nieuwe, grensoverschrijdende structuur voor markttoezicht en de invoering van nieuwe controles op kredietstelsels en risicomanagement.

Zekerheidsovereenkomsten spelen een belangrijke rol bij de beheersing van het tegenpartijrisico. Institutionele beleggers en vermogensbeheerders hebben programma’s nodig die transacties snel en effectief integreren en waarderen, inclusief de verwerking van complexe transactiegegevens. Margin calls, die in de huidige marktomgeving steeds vaker voorkomen, zetten het proces in werking voor de berekening, validatie, afwikkeling en kennisgeving van de call. Daarnaast moet ook voldaan worden aan de behoefte van de instelling om haar positie te handhaven. De inspanning die nodig is om deze informatie en risico’s te beheren kan beleggingsprofessionals afleiden van hun kerntaken.

Partijen zoeken daarom naar oplossingen die de solide collateral managementfuncties bieden die zij niet alleen vandaag, maar waarschijnlijk ook in de toekomst nodig zullen hebben. De geavanceerde technologieplatforms die momenteel voorhanden zijn, brengen helaas hoge kosten met zich mee. Onafhankelijke dienstverleners bieden ook collateral managementdiensten aan die de beheer- en infrastructuurkosten omlaag kunnen brengen. Alvorens over te gaan tot de aanschaf van een dergelijk servicepakket is het raadzaam om deze diensten zorgvuldig tegen het licht te houden aan de hand van vier criteria: betrouwbaarheid, flexibiliteit, transparantie en expertise.

Deze standaarden, in combinatie met een diepgaand inzicht in het systematisch terugbrengen van risico’s, vormden voor State Street de leidraad bij de ontwikkeling van het OTC-derivatenplatform dat in 2008 werd gelanceerd. Met gespecialiseerde kenniscentra in Parijs en andere locaties in Europa bieden wij mondiale en regionale expertise die aansluit bij de specifieke behoeften van klanten, waaronder een breed spectrum aan collateral managementfuncties – geen overbodige luxe bij het inperken van operationele- en kredietrisico’s. Zeker tegen het licht van de toenemende vraag naar transparantie.

Simone Vroegop,
vice-president, head of business development,
Netherlands and Nordic region,
State Street Bank & Trust

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.