— Ruud Hagendijk

Bestuursvoorzitter van Mn Services Ruud Hagendijk (56) gaat niet mee in de waan van de dag. Met een nieuw fiduciair mandaat op zak heeft hij dan ook geen enkele reden om somber te zijn, vertelt hij aan Maaike Veen

“Met Mn Services gaat het erg goed”, zegt Ruud Hagendijk in de meeting room van het nieuwe kantoor in Londen. Daar werkt de Nederlandse organisatie sinds een paar maanden hard om dit jaar het eerste buitenlandse fiduciaire mandaat binnen te slepen. “Als er ooit een kans is, dan is het nu. Er is heel veel marktdynamiek. Een behoorlijk aantal partijen is het vertrouwen in hun vermogensbeheerder kwijtgeraakt. Die willen iets anders.”

Mn Services is momenteel met een aantal partijen in gesprek. “Het gaat sneller dan verwacht. Ik ben heel tevreden als we over een jaar één klant binnenhalen. Het is een ingewikkelde markt met een heel andere benadering. Daarom zitten hier lokale mensen. Wij kunnen het ons veroorloven om kleine stapjes te zetten.”

Hagendijk verwacht over drie tot vier jaar een sterke Europese harmonisatie. “De ontwikkeling naar pan-Europese pensioenfondsen vind ik een hele goede. De vraag is: wat komt er eerst? Een pan-Europees fonds of de harmonisatie van de sociale en fiscale wetgeving? Ik verwacht een hogere druk om dit op Europees te gaan organiseren. De API (de Algemene Pensioeninstelling) was een mogelijkheid. Maar pensioen-fondsen hebben – in tegenstelling tot grote pensioenuitvoerders – die ambitie niet.”

Hagendijk verwacht een verschuiving van defined benefit stelsels naar defined contribution. (DC). “Ik hoop van harte dat dit uitdraait op een collectief DC. Het heeft voordelen om bepaalde zaken collectief te organiseren.” Voor zulke collectieve regelingen is de werkgever volgens hem niet nodig. Daarnaast zou zo’n regeling ook een oplossing bieden voor de ZZP’er (zelfstandige zonder personeel) die veelal vanwege de hoge kosten geen pensioenregeling sluit, denkt Hagendijk.

Mn Services denkt in zo’n Europese markt een uitstekende positie op te kunnen bouwen. Het bedrijf staat met zijn wortels in de Nederlandse pensioensector. De vermogensbeheerder profileert zich op de Britse markt dan ook als ‘by pension funds for pension funds’. “Wij hebben een heel ander prijsmodel dan een verzekeraar. Elke euro die wij verdienen, gaat weer terug naar het pensioenfonds.”

Deze houding sluit aan bij Hagendijks analyse van de financiële crisis, die is ontstaan doordat geld te goedkoop was en risico niet goed geprijsd. “Uit de crisis zou je moeten concluderen dat niet alleen de financiële resultaten tellen, maar dat kwalitatieve aspecten zoals ethiek ook meespelen. Waarom zou je altijd voor het hoogste moeten gaan? Misschien is het vaststellen van een plafond aan de performance goed: minder performance, maar meer zekerheid.”

Nederland

In Nederland was Mn Services uitermate succesvol.

De pensioenuitvoerder haalde vorig jaar veruit de meeste fiduciaire mandaten binnen. Dit jaar startte minder voortvarend. De vermogensbeheerder zag het

Pensioenfonds voor Architecten aan zijn neus voorbijgaan naar concurrent PGGM en verloor het pensioenfonds van Vopak als klant. “We hebben net weer twee mandaten binnen”, weerlegt Hagendijk: het pensioenfonds Produktschappen (365 miljoen euro) en het pensioenfonds Campagne (260 miljoen euro). “Tegen alle verwachtingen in zit er veel ontwikkeling in de markt. Klanten gaan door met het zoeken naar een investment manager.” Mn Services is bovendien druk met het inregelen van twee grote uitvoeringscontracten, van het pensioenfonds voor de Koopvaardij en de Metalektro (PME).

“Natuurlijk voelen wij de financiële crisis. Ons beheerd vermogen is hard geraakt. Dat voelen wij in onze fees. Daarom moet de nieuwe huisstijl wachten”, zegt hij terwijl hij zijn woordvoerster toelacht. “Het zou een verkeerd signaal afgeven als wij daar nu mee zouden komen.”.

“We kunnen niet zo snel blijven groeien als we hebben gedaan”, vervolgt Hagendijk om er snel aan toe te voegen dat het bedrijf ‘zeker niet klaar is met groeien’. “Maar niet in hetzelfde tempo als de afgelopen jaren. De aandacht voor onze huidige klanten staat voorop.”

Dat is ook de reden waarom Hagendijk momenteel niet erg treurig lijkt over het stuklopen van de fusie met Syntrus Achmea. Hij wekt de indruk dat – omdat de onderneming nog steeds zelfstandig groeit – de fusie ook niet essentieel is voor de toekomst. “Wij hebben de hevigheid van de crisis ook niet voorzien. En in de huidige vertrouwenscrisis moet je aan dat vertrouwen blijven werken. Toen in september Lehman omviel, vroeg dat alle managementaandacht. Dat gold voor beide partijen. Onze focus ligt bij onze klanten. Zij moeten niet het gevoel krijgen dat ik Mn Services belangrijker vind.” De partijen zijn niet met boze gezichten uit elkaar gegaan. “Ik sluit toekomstige gesprekken dan ook niet uit. Het is echter niet reëel om die gesprekken na twee maanden alweer op te pakken.”

Hij verwacht ook dat de markt voor fiduciaire mandaten minder snel zal groeien dan die tot op heden heeft gedaan omdat ondernemingspensioenfondsen in de toekomst óf terug gaan naar een bedrijfstakfonds, óf zullen fuseren en dan niet kiezen voor een traditionele fiduciair. Daarnaast denkt hij dat er nog wat verschuivingen in de markt zullen plaatsvinden. “PGGM maakt nu een groeispurt mee zoals wij dat ook hebben meegemaakt. Ik zie een aantal partijen zich terugtrekken, zoals Goldman Sachs. APG is samengegaan met Cordares, maar zij zijn nog niet veel met fiduciair management bezig. Tegelijkertijd heeft een partij als Cardano aangegeven om actief te willen worden in Nederland.”

Crisis

Mn Services doet het vermogensbeheer voor achttien pensioenfondsen, waaronder de grote metaalfondsen PMT, PME en Koopvaardij en kleinere fondsen als het pensioenfonds van Cargill en twee fondsen van papierproducent SCA. “Het is alsof je naar dagkoersen kijkt”, zegt Hagendijk, die zich niet erg zenuwachtig toont over de flinke onderdekking bij veel pensioenfondsen waaronder ook eigen klanten. PME, dat de pensioenen beheert van ongeveer 640.000 werknemers in de metalektro, nam het zware besluit om de pensioenen de komende vijf jaar te bevriezen. Het denkt al die tijd nog te hebben om de huidige dekkingsgraad van 90% weer op het minimale vereiste niveau van 105% te krijgen.

“Pensioenregelingen zullen een stukje duurder worden”, erkent Hagendijk. De pensioenleeftijd zal zeker omhoog gaan, maar hij vindt dat het debat hierover op het verkeerde moment gevoerd wordt. “We zitten midden in een crisis en dan jaag je mensen nog meer schrik aan. Daarnaast moet er beter worden gecommuniceerd over indexatie. De geschrapte indexaties in de vorige crisis zijn volgens hem allemaal ingehaald. “Als de crisis niet te diep is en te ver doorschiet dan kan dat nu ook weer”.

Hagendijk herinnert zich de woorden van zijn 80-jarige schoonmoeder. “ ‘Wat nu crisis, Ruud. Weet je wat pas erg is? als je geen schoenen meer hebt om op te lopen of geen brood op de plank meer hebt. Wij hebben er allang rekening meegehouden dat het wat minder wordt.’ Dit zijn mensen die zelf van een pensioen leven. Je praat over 100 euro. Natuurlijk blijft het pijn doen, en ik wil de problemen ook niet bagatelliseren. Hoe de pijn verdeeld zal worden, dat is een relevante vraag.”

Hagendijk vindt de discussie over de dekkingsgraden daarentegen een enigszins ‘onzinnig’ debat. “Je ziet de dekkingsgraden langzaam opkruipen en gestaag oplopen naar de 90%. De premies van de pensioenfondsen zijn één grote buffer. Die zijn kostendekkend. Als je er vanaf nu geen cent meer bij krijgt, zou je je over 35 jaar pas zorgen moeten maken. Ik heb wel eens aan de toezichthouder gevraagd: hebben ze in Frankrijk herstelplannen? De discussie hier is asymmetrisch met de rest van Europa. In Frankrijk hebben ze natuurlijk niet zo’n pensioenstelsel zoals wij dat kennen. Bovendien als aan het eind van het jaar de rente weer omhoog gaat – en dat is de verwachting – dan gaan de dekkingsgraden dat ook weer.”

De bestuursvoorzitter vindt de onderliggende rentetermijnstructuur in het Financieel Toetsingskader (FTK) geen goede keuze: “Het FTK is bedoeld om deelnemers meer inzicht te geven in wat het beleid voor hen betekent. Kies daarom geen rente die elke dag fluctueert, maar een die stabiel met de economie meebeweegt. Begrijp me niet verkeerd. Ik vind dat deelnemers een reëel beeld moeten hebben van wat ze kunnen verwachten.”

“Voor pensioenfondsen is het heel frustrerend. Zij voelen zich verantwoordelijk voor hun achterban, zoals wij dat voor onze klanten doen. We hebben veel bijeenkomsten georganiseerd om de situatie te bespreken. Dan loop je tegen flink wat emoties aan. Deels zijn de zorgen terecht. Er is immers geld verloren. Toch is de angst voor de bedreiging van de pensioenvoorziening onterecht.”

De berichten over de slechte dekkingsgraden hebben volgens Hagendijk dan ook tot onnodig veel onrust geleid. “Als de rente 1% stijgt, gaan de dekkingsgraden ruim 15% omhoog en dan rekenen we ons weer rijk. Daar moeten we mee oppassen. Daarom moet je nu niet het signaal afgeven dat het FTK niet klopt – verander de spelregels niet tijdens de wedstrijd, maar evalueer ze wel. Dat gebeurt nu ook in verschillende commissies.” Hagendijk is geen voorstander van het dichttimmeren van de regels. Hij blijft voorstander van regelgeving gebaseerd op leidende principes. “Ik geloof niet in sturend toezicht. De verantwoordelijkheid moet niet bij de eigen partijen worden weggenomen. De wetgever moet naar het kader kijken. Daar heeft het de afgelopen tijd aan ontbroken. Laat partijen beleid formuleren en toetsbaar maken. Dat de regelgeving een tandje dieper moet, dat lijkt me duidelijk.”

CV

Ruud Hagendijk
2005-heden Voorzitter Raad van Bestuur en statutair directeur van pensioenuitvoerder en vermogensbeheerder Mn Services N.V. in Rijswijk.
2001-2005 Lid Raad van Bestuur Mn Services.
1997-2001 Directielid Mn Services met aandachtsgebieden Informatietechnologie en Pensioenen en Verzekeringen. Tevens bestuurslid van Stichting Ondernemings-pensioenfonds Mn Services. Tot 2001 statutair directeur van Pensioenfonds Metaal en Techniek.
1986-1997 Werkzaam bij GAK. In 1992 hoofd bestuurscontracten en lid Management team GAK.

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.