Pensioenfonds Océ zet álle middelen in om in vier jaar uit de onderdekking te raken, schrijft Maaike Veen. Pièce de résistance in het herstelplan is een scenario van ‘korten en storten’

Het herstelplan van ondernemingspensioenfonds Océ waaraan De Nederlandsche Bank (DNB) in augustus haar goedkeuring verleende, liegt er niet om. Het fonds moet alle beschikbare maatregelen uit de kast halen om de weggezakte dekkingsgraad weer op te krikken tot het minimumvereiste van 104,5%.

“Dat is een behoorlijke uitdaging, maar we hebben de laatste tijd goede voortgang geboekt”, zegt Hans Rexwinkel, bestuursvoorzitter van het pensioenfonds van Océ, de fabrikant van professionele printers, software en documentsystemen.

Eind december 2008 bedroeg de dekkingsgraad 79,4%, acht maanden later staat de dekkingsgraad op 87,2% dankzij de uitbundige rally op de financiële markten. “Met de voorgestelde herstelmaatregelen zullen we binnen vijf jaar een dekkingsgraad van 105% bereiken”, meent Henk Boer, directeur van het pensioenfonds in Venlo.

Eerst een greep uit de minder pijnlijke maatregelen. Het fonds koopt al geen nieuwe aandelen meer bij sinds de dekkingsgraad onder de 115% is gezakt. Ook is besloten de renterisico’s tot maximaal 75% af te dekken. “De rente is nu laag, maar dat wil niet zeggen dat hij niet nog lager kan”, zegt Boer. De valutarisico’s zijn inmiddels bijna 100% afgedekt.

Gevoeliger is het verhogen van de premie met ongeveer 10% tot de maximale 30%. Daarnaast worden de pensioenrechten niet in lijn met de inflatie verhoogd. Dit alles bij elkaar opgeteld was echter nog niet genoeg om eind 2013 het vereiste minimumniveau te halen. Daarom is in het herstelplan een scenario voor ‘korten en storten’ opgenomen, ofwel het pièce de résistance, zoals Rexwinkel het noemt.

Het fonds doet daarmee eventueel een beroep op de garantie van de werkgever om tweederde van het tekort op te vangen. Eenderde zal dan door de eigen deelnemers, slapers en gepensioneerden moeten worden opgehoest.

Mocht de minimale dekkingsgraad niet gehaald worden, dan zouden bovengenoemde maatregelen neerkomen op een korting van de opgebouwde rechten en aanspraken met 0,5% per jaar (een pensioen van 1.000 euro per maand wordt dan dus met 5 euro gekort), ofwel 2% in de vierjarige herstelperiode. De onderneming stort jaarlijks 7,5 miljoen euro bij, ofwel 30 miljoen in totaal. Hoe hoog de korting en bijstorting daadwerkelijk zal uitvallen, hangt af van de dekkingsgraad op 30 juni 2010. “We kunnen de toekomst niet voorspellen”, zegt Rexwinkel. Jaarlijks wordt eind juni de situatie bepaald. Als het herstel van de dekkingsgraad krachtiger is geweest dan waarmee in het herstelplan is gerekend, dan zijn deze extra maatregelen slechts ten dele of misschien helemaal niet nodig. Als de dekkingsgraad echter verslechtert dan kunnen de kortingen en stortingen nog hoger uitkomen. “Ons plan wijkt enigszins af van de standaard”, zegt Rexwinkel, “omdat wij gedurende de herstelperiode van vier jaar ieder jaar in juni bekijken of er gekort en gestort moet worden en zo ja, hoeveel.”

Op basis van de eind 2008 uitgevoerde ALM-studie heeft het pensioenfonds besloten om de strategische assetallocatie van 50% vastrentende waarden, 40% aandelen en 10% onroerend goed ongewijzigd te laten. Wel zijn er enige beleidswijzigingen doorgevoerd. Zo zijn de beleggingen in de Global Tactical Allocation-fondsen helemaal afgebouwd. “Het rendement over de afgelopen jaren voldeed niet aan de verwachtingen”, stelt de directeur. Daarnaast zal het fonds, waarvan de beleggingsportefeuille wordt beheerd door fiduciair beheerder Goldman Sachs, meer passief gaan beleggen om de risico’s beter te beheersen.

Dit moet niet worden gezien als een stap uit onvrede over de resultaten van de tot op heden volledig actief beheerde portefeuille. Vorig jaar behaalde het fonds een negatief rendement van 20,21%, waarmee het 2,21% achter bleef op de benchmark. “We hebben geen outperformance behaald, maar dat was in die turbulente markt ook moeilijk”, aldus Boer.

In zeer ontwikkelde aandelenmarkten, zoals Europa en de Verenigde Staten, zal Océ ‘in de loop der tijd’ overgaan op passief beheer. “Het verslaan van de index in deze markten is een bijna onmogelijke opgave”, stelt Boer. Ook zal het in de aandelenportefeuille opgenomen belang in opkomende markten heroverwogen, en mogelijk verhoogd worden.

Ondanks het verregaande herstelplan en de toenemende regeldruk en complexiteit van financiële markten heeft het fonds geen plannen om haar zelfstandigheid op te geven. Rexwinkel: “In het bestuur hebben we, mede naar aanleiding van de crisis, onze structuur nog eens tegen het licht gehouden. We zullen de huidige invulling op hoofdlijnen handhaven. Op het terrein van vermogensbeheer willen we ons nog verder versterken.” De definitieve besluitvorming hieromtrent vindt volgens de voorzitter begin 2010 plaats. “Natuurlijk let het fonds op de kosten en kijken we hoe we wellicht voor bestuursondersteunende zaken met anderen kunnen samenwerken, maar klein zijn heeft ook voordelen. We zijn flexibeler, en de betrokkenheid van deelnemers is hoog. Wij verwachten dat we met de maatregelen die wij nu genomen hebben het vertrouwen van alle belanghebbenden zullen behouden.”

Printbare versie
Stuur deze artikel naar een vriend.